Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2026/43 K.2026/224

Taraflar arasında görülen davada ihtiyati haciz istemi yönünden mahkemece 03/10/2025 tarihli değişik iş kararı uyarınca talebin kabulüne karar verildiği, verilen bu değişik iş kararına karşı ihtiyati hacze itiraz eden davalı vekili tarafından itiraz edildiği, itiraz neticesinde 25/11/2025 tarihli ek karar ile itirazın reddine karar verildiği, verilen bu karara karşı ihtiyati hacze itiraz eden davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu görülmekle, HMK'nın 353. maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan incelemede;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

İhtiyati hacze itiraz eden vekili dilekçesinde özetle; kambiyo senedine dayalı ihtiyati haciz taleplerinde yer yönünden yetkili mahkemenin, İcra İflas Kanunu ve Yargıtay içtihatları uyarınca sınırlı olarak belirlendiğini, bu kapsamda, alacaklının başvurabileceği kesin yetkili mahkemelerin; borçlunun yerleşim yeri, çekin keşide yeri veya muhatap bankanın bulunduğu yer mahkemesi olabileceğini, alacaklı tarafın kendi yerleşim yerinde veya yetkisiz bir mahkemede ihtiyati haciz talebinde bulunmasının hukuken mümkün olmayacağını, talebe konu çekin keşide yerinin ..., muhatap banka şubesinin .../... şubesi olduğunu;

takip talebinde de yazıldığı üzere müvekkili şirketin yerleşim yeri adresinin de ... olduğunun açıkça görüldüğünü beyanla yetkisiz mahkemece verilmiş olan ihtiyati haciz kararına ilişkin yetki itirazının kabulüyle, ihtiyati haciz kararının yetkisizlik nedeniyle kaldırılmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ DURUŞMA TUTANAĞI

25/11/2025 tarihli ek kararında özetle; "...Tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından keşide yeri ... olan 30/09/2025 vade tarihli 950.000,00 TL. bedelli çek yönünden ihtiyati haciz talebinde bulunulduğu, mahkememizce teminat karşılığında ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verildiği, verilen ihtiyati haciz kararına borçlu vekili tarafından müvekkilinin yerleşim yerinin ... olması nedeniyle yetki yönünden itiraz edildiği, borçlu tarafça her ne kadar yetki itirazında bulunulmuş ise de talebe konu olan çekin bankaya ibraz edilmesi sonucunda karşılıksız işlemine konu edildiği,

bankaya ibraz edilen ancak karşılıksız kalan çeke dayalı borcun bu şekilde aranması tüketildikten sonra götürülecek borç niteliği kazandığı ve HMK'nın 10. maddesi uyarınca ifa yeri olarak TBK'nın 89. Madde hükmü nedeniyle alacaklının yerleşim yeri mahkemesinin de ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme haline geldiği, (Nitekim İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi'nin 2025/1182 Esas 2025/1281 Karar sayılı ilamı da aynı doğrultudadır) bu haliyle mahkememizin yetkili olduğu ve ihtiyati haczin yasada aranan şartlarının oluştuğu..." gerekçesi ile ihtiyati hacze itirazın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

İhtiyati hacze itiraz eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece karşılıksız kalan çeke dayalı borcun götürülecek borç niteliğine dönüştüğü yanılgısına düşüldüğünü, karşılıksız kalan çekin aranacak borç olmaya devam ettiğinden TBk m.. 89/1 hükmünün uygulanmasının mümkün olmadığını, o halde alacaklının yerleşim yerinin de yetkili hale gelmeyeceğini, somut olayda yetkili mahkemenin ... mahkemeleri olduğunu belirterek kararın kaldırılması, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesi istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Talep; ihtiyati haciz istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince yazılı gerekçeyle talebin kabulüne, vaki itiraz başvurusunun ise reddine karar verilmiş, itiraz eden vekilince kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. Maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme sonucunda;

1-) İhtiyati haciz istemine konu edilen ... ... ... Şubesine ait 950.000,00 TL bedelli çekin keşidecisinin... Makina ve Yedek Parça ... Ltd. Şti, lehdarının ise ... İnşaat (...) olduğu, ilk derece mahkemesince talebin kabulüne yönelik verilen karara karşı davalı borçlu vekilince yetki yönünden itiraz edildiği, mahkemece verilen 25.11.2025 tarihli ek kararla TBK 89. maddesi dayanak kılınarak karşılıksız çeke dayalı talep yönünden alacaklının yerleşim yeri mahkemesinin de yetkili olduğu gerekçesiyle itirazın reddine karar verildiği görülmüştür.

2-) Yargıtay 11. HD'sinin 2018/2421 Esas 2018/4395 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere ihtiyati hacze konu çekin bankaya ibraz edilmesi sonrasında çekin arkasına karşılıksız kaşesinin vurulmuş olması çeki aranacak borç olmaktan çıkararak götürülecek borç haline getirmeyecektir. Hal böyleyken TBK'nın 89/1. maddesi uyarınca alacaklının yerleşim yeri mahkemesi ihtiyati haciz kararı verilmesi hususunda yetkili hale gelmeyecektir.

Nitekim Hukuk Genel Kurulu'nun 2013/12-476 Esas 2014/5 Karar sayılı 15/01/2014 tarihli kararında da karşılıksız çıkan çek ile ilgili İİK'nun 50.maddesi atfıyla HMK'daki genel yetki kurallarının uygulanacağı ilkesi benimsenmiştir.

3-) Somut olayda karşı tarafın bulunduğu yerin ... olduğu, keşide yerinin ...-... ve bankanın şubesinin de ... ... Şubesi olduğu dikkate alındığında yetki itirazının usulüne uygun şekilde yapıldığı, TBK m.89'a dayanarak ibraz sonucu karşılıksız çıkan çek borcu götürülecek borca dönüşmeyecek olup alacaklının ikametgahı mahkemesinde ihtiyati haciz isteme olanağı bulunmadığından ihtiyati hacze yetki yönünden yapılan itirazın kabul edilerek ihtiyati haciz kararının İİK'nun 265.maddesi gereğince yetkisizlik nedeniyle kaldırılmasına karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle ret kararı verilmesi isabetli bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, HMK'nın 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebepler ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde itiraz eden vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)/b-2 maddesi gereğince kararın kaldırılmasına ancak bu durum yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden dairemizce ihtiyati haciz kararına vaki itirazın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

II-KALDIRILIP DÜZELTİLEN KARARIN YERİNE GEÇMEK ÜZERE

"İhtiyati hacze itiraz eden davalı vekilinin itirazının KABULÜ ile Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesinin 03.10.2025 tarih ve 2025/239 D.İş 2025/239 Karar sayılı ihtiyati haczin kabulüne dair ara kararın kaldırılmasına,

Kendisini vekil ile temsil ettiren... Makina ve Yedek Parça İmalat San. Tic. Ltd. Şti lehine 12.500,00 TL vekalet ücretinin ihtiyati haciz talep eden ...'tan alınarak... Makina ve Yedek Parça İmalat San. Tic. Ltd. Şti'ye verilmesine, " şeklinde yeniden KARAR TESİSİNE,

III-Davalı tarafından istinaf kanun yolu başvurusu sırasında yatırılan istinaf karar harcının talep halinde iadesine,

IV-Davalı tarafından istinaf aşamasında yatırılan başvurma harcı 1.683,10-TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

V-İstinaf başvurusunun incelenmesi sırasında duruşma yapılmadan karar verildiğinden bu aşama için vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

VI-Gerekçeli kararın tebliği, harç ve avans iadesine ilişkin işlemlerin yerel mahkemece yerine getirilmesine,

Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK'nın 362/(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere 13/02/2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.