Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2021/1221 K.2023/45

Taraflar arasında görülen davada Gaziantep 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce 2020/461 Esas, 2021/442 Karar sayılı dosyasında verilen 02/07/2021 tarihli kararın istinaf incelemesi davacı vekili tarafından istenmiş olmakla, 6100 sayılı HMK’nın 353. maddesi gereğince tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan, dava dosyası için düzenlenen rapor ile istinaf sebepleri dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları, tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

- KARAR -

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı sigorta şirketi tarafından, dava dışı sigortalı ......'nin yapacağı yurt içi sevkiyatlarda meydana gelebilecek zarar, ziyan ve hasarları ..... başlangıç ve ..... bitiş tarihli, ..... numaralı Yurtiçi Taşıyıcı Mali Mesuliyet Sigortası Abonman Sözleşmesi ile teminat altına alındığını, sigortalı dava dışı ..... .'nin dava dışı ...... tarafından .....'ye gönderilmek üzere .... rulo denim kumaş emtiasının ..... ...... taşınması işini üstlendiğini, ancak bu taşımayı bizzat yerine getirmediğini, bu taşıma işini davalı alt taşıyan .....'ne yaptırdığını,

.... rulo muhtelif denim kumaşın naylon ambalaj içinde rulolar halinde sarıldığını, taşıma esnasında araç seyir halinde iken şiddetli yağmur sebebiyle 10 rulo denim kumaş emtiasının naylon ambalajı içine yağmur suyu sirayet ettiğini, bu nedenle kumaşların ıslanarak lekelendiğini, kumaşların İstanbul'daki ...... firmasına getirildiğinde 10 rulonun ıslak olduğunun fark edildiğini, ürünlerin teslim alınmadığını, hem alıcı firma, hem de satıcı firma tarafından kumaşlarda ıslanma sonucu deformasyon ve lekelenme olduğundan emtiayı kabul etmediklerini, hasarlı emtia ile ilgili sigortalı firmaya iade faturasının kesildiğini,

emtiaların taşıma sırasında hasara uğraması üzerine sigortalı tarafından davacı sigorta şirketine hasar ihbarında bulunulduğunu, bunun üzerine bir kısım ödemeler yapıldığını, ancak alt ve fiili taşıyan ve aynı zamanda araç maliki olan davalı .... taşınan emtialar hakimiyeti altında iken ıslandığı için meydana gelen zarar nedeniyle sorumlu olduğunu, hasarın davalının hakimiyeti sırasında meydana geldiğini, hasar bedelinin tazmini için ...... sayılı takip dosyası ile icra takibi başlatıldığını, borçlunun takibe yapmış olduğu itirazın haksız ve mesnetsiz olduğunu ileri sürerek icra takibine vaki itirazın iptaline, takibin devamına,

davalının haksız ve kötü niyetli olduğundan %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; icra takibinin yetkili icra dairesinde başlatılmadığını, meydana gelen ıslanmanın/hasarın taşıma esnasında gerçekleştiğine dair yeterli emarenin de bulunmadığını, cevap dilekçesindeki ayrıntılı diğer açıklamalar kapsamında öncelikle yetki itirazının kabulü ile, zamanaşımı yönünden davanın reddi ile haksız ve hukuka aykırı işbu davanın reddine, haksız ve kötüniyetli olan davacı aleyhine ve davalı taraf lehine reddolunacak miktarın %20'sinden aşağı olmamak üzere tazminata ödemesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, "...ambalajlamanın ve emtiayı taşına dorsenin yeterli olduğu, dava dilekçesinde belirtilen, emtianın hasarlı olduğunun anlaşılmasının ardından kabul edilmeyerek dorseye geri yüklendiğine ilişkin beyanın ispat edilemediği, dava konusu 10 rulo emtianın hasarlı halde teslim edildiği, sigortalı ......, davalı ..... ilgili emtia hasarı ve hasar tazminine ilişkin herhangi bir yazılı bir bildirimde bulunmadığı,

hasarlı emtianın son durunmuna ilişkin davalı ..... bildirimde bulunmadığı ve hasarlı emtiaya ilişkin ekpertiz raporunun .... tarihli olmasına ve ekspertizin ..... gerçekleştirdiği belirtilmiş olmasına karşın, ekspertiz raporu ekindeki fotoğrafların .... tarihli olduğu ve hasarlı emtianın .... de .....'dan ....... gönderildiğinin anlaşıldığı, bilirkişi raporunun, dava içeriğine ilişkin tespitlerinin usul ve hukuka, teknik delillere, bilimsel verilere ve dosya kapsamına uygun bulunduğu,

dayanakları ve gerekçeleri ayrıntılı şekilde açıklanmış, tarafların ve mahkemenin denetimine uygun şekilde ortaya konmuş olduğu gözetilerek davanın reddine dair hüküm kurulması gerekmiştir. 1-Davalının zamanaşımı itirazının reddine, 2-Davanın reddine" karar verilmiştir.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemenin gerekçeli kararında somut olayda hasarlı emtianın ..... tarihinde ..... ...... gönderildiği ve bu nedenle dosyaya sunulu eksper raporundaki tarihlerin birbiriyle örtüşmediğini belirttiğini, tüm tarihlerin somut olaya uygun olduğunu, mahkeme kararının somut olaya ve hukuka aykırı olduğunu, davalı ..dava konusu hasardan haberdar olduğunu, ayrıca bir bildirime gerek olmadığını, alanında uzman eksperlerce yerinde inceleme yapılarak hasarın tespit edildiğini, eksper raporu ve tüm evraktaki tarihlerin somut olayla örtüştüğünü,

dava konusu emtianın davalı şirket sorumluluğunda ..... ..... taşınmak üzere araca yüklendiğini, söz konusu emtianın hasara ilişkin ambar tesellüm fişine açıkça hasar şerhi düşülerek alıcı tarafından teslim alındığını, ancak dava dışı alıcının yaptığı inceleme sonucu dezenformasyon sebebiyle emtianın kabul edilmeyerek geri gönderildiğini, bunun üzerine .... tarihinde ekspertiz incelemesinin yapıldığını, yerel mahkeme kararında her ne kadar ekspertizin .... tarihinde yapıldığı ancak fotoğrafların .....tarihli olduğu belirtilmişse de söz konusu ekspertiz raporunun sunum başlığının ilk cümlesinin ".... tarihinde .....Şti.

Firması deposuna gidilerek gerekli tetkik ve incelemeler yapılmıştır" şeklinde yazdığını, bu kapsamda alanında uzman eksperler tarafından yerinde eksper incelemesinin yapıldığı ve ekspertiz tarihi ile fotoğrafların tarihinin birbiriyle örtüştüğünün açık olduğunu, yerel mahkeme kararında iade sevk irsaliyesinin tarihinin ..... olduğu ve ancak o tarihte emtianın İstanbul'dan Kahramanmaraş'a gönderildiği ifade edilmişse de söz konusu iade sevk irsaliyesinin dava dışı .....A.Ş. tarafından hazırlanıp dava dışı ......'ne gönderildiğinin açık olduğunu, yerel mahkemenin tespitinin tümüyle dayanaksız olduğunu,

bu tespite dayanarak ekspertiz raporunu dikkate almayan yerel mahkeme kararının tümüyle haksız olduğunu, davalının hasardan haberdar olup, ıslanma sebebiyle oluşan zarardan sorumlu olduğunu, emtianın davalıya hasarsız şekilde teslim edildiği delillerle sabitken fiili taşıyıcı olan davalının alıcıya imzalatmış olduğu ambar tesellüm fişinde emtianın hasarlı olduğu şerhinin bulunduğunu, davalının kendisine hasarsız teslim edilen emtiayı alıcıya hasarlı bir şekilde ulaştırdığı ve söz konusu hasardan da haberdar olduğunu,

taşıyıcının sorumluluğunda hasarlanan ve taşıyıcının bilgisi dahilinde hasara ilişkin şerh düşüldüğü takdirde ihbara gerek olmadığına ilişkin yerleşik içtihatların bulunduğunu, taşıyıcı tarafından sağlam olarak teslim alınan emtianın alıcısına hasarlı olarak teslim edildiğine göre hasarın taşıma sırasında meydana geldiğinin açık olduğunu, aracın taşımaya uygun olmadığına dair şerh düşülmemesinin hasarın varlığını ortadan kaldırmayacağını belirterek ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

HMK'nın 353.maddesine göre inceleme yapıldığından duruşma açılmamıştır.

İstinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi hükmü uyarınca, istinaf edenin sıfatı, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dava, yurt içi taşıma esnasında hasarlanan emtia için sigortalıya ödenen hasar bedelinin taşıyıcıdan rücuen tahsili talebi ile davalı aleyhine başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesi tarafından ambalajlamanın ve emtiayı taşıyan dorsenin yeterli olduğu, emtianın hasarlı olduğunun anlaşılmasından ardından kabul edilmeyip dorseye geri yüklendiği iddiasının ispat edilemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Davacı vekili, müvekkili ile dava dışı ........ arasında düzenlenen Yurtiçi Taşıyıcı Mali Mesuliyet Sigortası Abonman Sözleşmesi ile Emtia sevkiyatlarının teminat altına alındığını, davadışı ..... A.Ş. Tarafından, davadışı .....'ye satılan .... rulo denim kumaşın sigortalısı ..... alt taşıyıcısı olan davalı ...... . Tarafından ..... ..... taşınmak üzere sevk irsaliyesi düzenlendiğini, taşınan emtiadan .... adet rulonun naylon ambalajı içine yağmur suyu sirayet etmesi sonucu ıslanarak lekelendiğini, alıcı .... firmasının malı kabul etmediğini ve sigortalı firmaya iade faturası kestiğini, sigortalıya ödenen ..... TLnin rücuen tahsili talebi ile yaptıkları icra takibine itirazın iptali ile takibin devamına ve borçlu aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Davacı sigorta şirketinin dava dışı sigortalısı ile aralarında düzenlenen blok Yurtiçi Taşıyıcı Mali Mesuliyet Sigortası Abonman Sözleşmesi incelendiğinde; "Özel şart ve Teminat Kapsamını düzenleyen 2.maddesinde "Taşıma konusu emtianın üzeri nakliye sırasında mutlaka su geçirmez branda ile muhafaza edilmiş olacaktır. Aksi halde ıslanmalar teminat haricidir." düzenlemesi bulunmaktadır.

İlk derece mahkemesi tarafından her ne kadar davacının iddialarını ispatlayamadığı, beyanlarının çelişkili olduğu gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş ise de; esasen tüm dosya kapsamında, ekspertiz raporunda ve dosyaya kazandırılan bilirkişi raporu ile fotoğraflarda emtianın yağmur nedeniyle ıslanarak zarar gördüğü sabit olup, bu durum ise emtianın nakliye sırasında su geçirmez branda ile muhafaza edilmediğinin açık göstergesidir. Hatta dava dışı sigortalı .... davacı sigorta şirketine verdiği ..... tarihli yazılı beyanda yağmur suyunun şiddetli yağıştan dolayı muhtemelen dikiş diplerinden girdiğine ilişkin kabulü vardır.

Açıklanan nedenlerle; davacı vekili tarafından her ne kadar dava dışı sigortalısına ödenen hasar tazminatının davalıdan rücuen tahsili zımnında icra takibi yapıldığı, takibe itiraz üzerine takibin durduğu ve davacı vekili tarafından itirazın iptali talep olunmuşsa da; mevcut delil durumuna göre taşımanın su geçirir branda yapıldığı, poliçedeki kloza göre zararın teminat dışı olduğu, dolayısıyla davacı sigorta şirketinin de poliçeden kaynaklanan sorumluluğunun olmadığı, davacının yaptığı hatır ödemesinin davalıdan talep edilemeyeceği anlaşılmakla;

bu durumda davacının sigorta teminatı dışında kalan riziko ile ilgili olarak ödemede bulunmuş (ex-gratia-hatır ödemesi) olduğunun anlaşılmasına göre, rücu hakkı bulunmadığından, davanın davacının aktif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile reddine karar verilmesi yerinde değildir. Husumet dava şartı olup, kamu düzenine ilişkin bulunduğundan, yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen gözetilmesi gereken bir husustur.

Ancak bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden; esas hakkında yeniden hüküm kurularak davanın davacının aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."