Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2021/422 K.2022/1218

Taraflar arasında görülen davada Gaziantep 2. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 20/10/2020 tarih ve 2020/333 Esas, 2020/775 Karar sayılı kararının istinaf incelemesi davacı vekili tarafından istenmiş olmakla, 6100 sayılı HMK’nın 353. Maddesi gereğince tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan, dava dosyası için düzenlenen rapor ile istinaf sebepleri dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları, tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin ......Bankası A.Ş. ..... Şubesi'nin .... seri numaralı ... tarihli ....-TL meblağlı çekinin yetkili hamili olduğunu, anılan çekin dava dışı ....İnş. Yap. Malz. Oto Parça San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından müvekkil şirkete keşide edildiğini, söz konusu çekin müvekkili tarafından dava dışı ..... San. ve Tic.

A.Ş.'ye gönderilmek üzere ....A.Ş. ...... (.....) Şubesi'ne teslim edilmiş olup, çekin içinde bulunduğu kargo paketinin, 22.06.2020 tarihinde, .....Kargo A.Ş.'nin ...

Şubesi tarafından dağıtıma çıkarıldığı esnada, kargo şirketine ait ...... plakalı araç içerisinden çalındığı iddiasıyla, çek aslının davalı .....'den istenmesine ve mahkeme kasasında muhafazasına, çekin davalıdan istirdadına ve müvekkili şirkete teslimine, müvekkil şirketin çekin meşru hamili olduğunun tespitine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile davacının arabuluculuk dava şartını yerine getirmeden iş bu davayı açtığını, davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesini, davalının çekte üçüncü ciranta olarak iyi niyetli meşru hamil olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece; "...Davalının çekin yetkili hamili konumunda olduğu ve ciro silsilesinin 6102 sayılı TTK m.790 hükmü uyarınca düzgün olduğu, burada davalının 6102 sayılı TTK m.792 hükmü uyarınca "çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu" veya "iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu" vakıalarının ispatlama külfetinin davacı üzerinde olduğu, davacı yan davalı ile çeki edindiği dava dışı şirket arasında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığını iddia etmiş ve bu durumun tespiti amacıyla davalı ve dava dışı şirketin ticari defterleri üzerinde inceleme yapılmasını talep etmiş ise de davalı ile dava dışı şirket arasında herhangi bir ticari ilişkinin bulunmamasının davalının davaya konu çeki kötü niyetle veya ağır kusurla iktisap ettiği anlamına gelmeyeceği" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararında; hamilin çeki kötü niyetle iktisapta ağır kusurlu olduğunun ispat yükü davacıya düştüğünden ve somut olayda bu yöndeki ispat külfetinin yerine getirilemediğinden bahisle davanın reddine karar verildiğini, gerek mahkeme dosyası, gerek ise atıf yapılan mahkeme ve savcılık dosyaları incelendiğinde; dava konusu çekin, müvekkili hamili iken ve çek üzerindeki son ciro müvekkiline ait iken, kargo aracı içerisinden çalındığının sabit olduğunu, çek üzerindeki müvekkilin cirosundan sonra yapılmış ''.....

İnşaat San. İth. İhr. ve Tic. Ltd. Şti.'' cirosunun ve davalıya ait cironun, çek çalındıktan sonra yapıldığının açık olduğunu, davalının cevap dilekçesinde açıkça; ''Çeki, nakit para alacağına karşılık ..... İnşaat San. İth. İhr. ve Tic. Ltd. Şti.'den aldığını'' iddia ettiğini, bu iddiaya istinaden ..... İnşaat San. İth. İhr. ve Tic. Ltd.

Şti.'nin ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi talebinde bulunduklarını ancak yerel mahkemenin çekin illetten mücerret olduğu gerekçesiyle delil celbi taleplerini reddettiğini, yerel mahkemenin açtıkları davayı hiçbir delili celp etmeden ve değerlendirmeden, ispatı mümkün olmayan bir dava gibi değerlendirdiğini, eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile davanın reddine karar verdiğini, bunun yanı sıra yerel mahkemenin yetkisinde olmamasına rağmen Gaziantep 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/262 E. sayılı dosyasından verilen ödeme yasağı kararını da kaldırdığını ve bu hususta ilgili bankaya müzekkere dahi yazdığını,

söz konusu mahkemenin anılan dosyasında, açtıkları istirdat davası sebebi ile konusuz kalma kararı verilmiş ise de, ödeme yasağı kararının, karar kesinleşinceye kadar devamına karar verildiğini ve bu kararın taraflarınca istinaf edildiğini, yani Gaziantep 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/262 E. sayılı dosyasından verilen ödeme yasağı kararının derdest olduğunu, hal böyle iken, yerel mahkemenin başkaca bir mahkeme tarafından verilen ödeme yasağı kararını kaldırmasının açıkça hukuka aykırı olduğunu, mahkemece verilen tedbir kaldırma kararına istinaden, davalının bankaya başvurarak çeke ilişkin kısmi tahsilatın dahi sağlandığını belirterek,

açıklanan bu nedenlerle istinaf başvurularının kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne, çekin davalıdan istirdadına, müvekkil şirketin çekin hamili olduğunun tespitine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. Maddesi hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Dava, çek istirdadı istemine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

TTKInın 790. maddesi “ cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır”, TTK'nın 792. maddesi “çek herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa ister hamile yazılı ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790. maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür” hükümlerini içermektedir.

Dava konusu çek üzerindeki ciro silsilesinin müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan oluşmasına göre davalının yetkili hamil sayılması gerekmektedir. Davalının dava konusu çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır kusuru bulunduğu ispatlanamadığına göre mahkemece davannın reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı anlaşıldığından, davacı vekilinin tüm istinaf itirazlarının reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."