Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2021/59 K.2022/840

Taraflar arasında görülen davada Gaziantep 1. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 27/06/2018 tarih ve 2016/1156 Esas, 2018/987 Karar sayılı kararının istinaf incelemesi davacı vekili tarafından istenmiş olmakla, 6100 sayılı HMK’nın 353. Maddesi gereğince tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan, dava dosyası için düzenlenen rapor ile istinaf sebepleri dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları, tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili firma ile davalı şirket arasında mal alım için ... ve ...tarihli sözleşmelerin imzalandığını, bu sözleşme ile müvekkili firmanın davalı firmadan inşaat demiri alımı konusunda anlaşmaya vardıklarını, bu sözleşmeler ile müvekkili davacının davalı firmaya ... adet çek verdiğini, sözleşmeler gereği davalı firmanın ... ve .....tarihlerinde sözleşme konusu inşaat demirlerini gösterilen adreslere teslim edeceklerini, ancak malların davalı firma tarafından teslim edilmediğini, bunun üzerine davalı firmaya ...

Noterliğinin .... tarih ve .... yevmiye nolu ihtarını çekerek malların teslimini veyahut çeklerin iadesi ya da bedellerinin iadesinin istendiğini, müvekkili ile davalının görüşerek yeni bir anlaşma yaptıklarını ve ... tarihli ek protokol ile davalı müvekkilinden bazı çeklerin iadesi karşılığında yeni çekler alarak malları ....tarihinde teslim edeceğini söylediğini, bu protokol üzerine davalı .. şubesine ait .... keşide tarihli ....seri nolu ....

TL meblağlı, yine aynı bankaya ait ....keşide tarihli ...seri nolu .... TL meblağlı ve yine aynı bankaya ait .... keşide tarihli ....seri nolu ....TL meblağlı çekleri davacı firmaya teslim ettiğini, ancak bunların karşılığında müvekkili firmadan davalının ...şubesine ait .... keşide tarihli .... seri nolu ....TL bedelli, yine aynı bankaya ait .... keşide tarihli ... seri nolu .... TL bedelli ve yeni aynı bankaya ait .... keşide tarihli.. seri nolu ...

TL meblağlı çekleri aldığını, davalının ek protokole de uymayarak müvekkiline sözleşme konusu malları süresi içerisinde teslim etmediğini, davalı firmaya ...tarihli .... yevmiye nolu ihtarın çekildiğini, ancak davalı firmadan herhangi bir konuda olumlu dönüş alamadıklarını, sözleşme konusu malların teslim edilmemesi ve sözleşmenin fesih edilmesine rağmen davalının altı çeki bugüne kadar davacıya teslim etmediğinden bahisle, öncelikle teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesine, çeklerin ödenmesinin durdurulmasına,

dava konusu çeklerden dolayı sözleşmeye bağlı borcu olmadığından ötürü borcu olmadığının tespiti ile çeklerin iptalini ve davalı firma ile mal alım satımına ilişkin anlaşma iptal olduğundan bu çekten dolayı borçlu olmadıklarının tespitine, davalının kötü niyetli davranması nedeniyle % 20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 27/09/2017 tarihli celsede, "Dava dilekçemi ve beyanlarımı tekrar ederim ancak bir ıslah talebimiz vardır, bir kısım çekler iade edildi, bize iade edilmeyen çekler ....Bankasına ait .... seri numaralı ....TL'lik çek ile ....'a ait .... seri nolu ....TL'lik çeklerdir, diğer çekler tarafımıza iade edilmiştir. Talebimiz bu çeklere ilişkindir. Ayrıca ... Bankası tarafından ..... seri numaralı .....TL'lik çeke ilişkin olarak müvekkil firmaya takip başlatılmıştır, ...İcra Dairesinin ......Esas sayılı takip dosyasıdır" şeklindeki beyanıyla davayı ıslah ettiğini bildirmiştir. Davalıya usulüne uygun tebligat yapıldığı halde cevap dilekçesi vermediği gibi, duruşmalara da katılmamıştır.

Mahkemece; "...Davacı taraf davaya konu çekleri avans olarak verdiğini ve bedelsiz kaldığını ileri sürmüştür. Yargılama sırasında ...tarihli celsede, davacı taraf ıslah talebinde bulunmuş ve taleplerinin .... Şubesine ait ...tarih ... seri nolu, ....TL meblağlı çek ile ...şubesine ait .... seri numaralı, ...TL meblağlı çeklere ilişkin olduğunu, diğer çeklerin iade edilmesi sebebiyle taleplerini bu çeklere ilişkin olarak ıslah ettiklerini belirtmişlerdir.

Bu nedenle belirtilen çekler dışındaki çekler bakımından karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiştir. Kural olarak çek ödeme vasıtası olup, mevcut bir borcun ödenmesine yönelik olarak verildiğinin kabulü gerekir. Hal böyle olunca çekin avans olarak verildiğini ve malın teslim edilmediğini iddia eden davacının bu iddiasını kesin delillerle kanıtlaması icap eder.

(Benzer yöndeki Yargıtay 19 HD'nin 2015/12562-15314 E-K sayılı ilamı) Davacı tarafın ibraz ettiği ....ve ... tarihli sözleşmelerden, ..... şubesine ait ... seri numaralı, .... TL meblağlı çekin; .... ve .... tarihli sözleşmelerden ...Bankası.... Şubesine ait ... tarih ...seri nolu, ....TL meblağlı çeklerin avans olarak verildiği sabit görülmüştür. Nitekim bu husus davacı tarafın ticari defter ve kayıtları ile de örtüşmekte olduğu yapılan bilirkişi incelemesi ile sabittir.

Davalı tarafa ticari defterlerini ibraz etmesi konusunda muhtıra çıkarılmış, ancak ticari defterler ibraz edilmemiştir. Belirtilen nedenlerle çeklerin avans olarak verildiği ve karşılığı malların teslim edilmediğinin ispatlanması nedeniyle, .... Şubesine ait ... tarih .... seri nolu,.... TL meblağlı çek ile ....şubesine ait....seri numaralı,....... TL meblağlı çekler nedeniyle davacının, davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir. " gerekçesiyle ...Bankası, ....

Şubesine ait, .... tarih....seri numaralı .... TL meblağlı çekten dolayı davacının, davalıya borçlu olmadığının tespitine, ... .. Şubesine ait, ...tarih ... seri numaralı ....TL meblağlı çekten dolayı davacının, davalıya borçlu olmadığının tespitine, diğer çeklere ilişkin talepten vazgeçilmiş olması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına, davacı tarafın kötü niyet tazminatı talebinin reddine, kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan ....TL nisbi harçtan peşin alınan ...

TL harcın mahsubu ile eksik.... tl harcın davalıdan alınarak Hazine’ye gelir kaydına, davacının yaptığı toplam .... TL yargılama gideri ve harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine hükmedilmiştir.

Karara karşı davacı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava açılırken ...TL üzerinden davanın açıldığını, dava açıldıktan sonra davalı firma tarafından bir kısım çeklerin taraflarına iade edildiğini, taraflarına iade edilmeyen ...'na ait ...seri numaralı ...TL'lik ve...bank'a ait ... seri nolu ....TL'lik çeklerle ilgili olarak davalarını ....tarihli ... nolu celsede ıslah ederek dava değerini ...TL'ye düşürdüklerini, kısa kararda ve gerekçeli kararda davanın bu bedel üzerinden kabul edilerek buna göre taraflarına vekalet ücretine hükmedildiğini, ancak kararda maddi hata yapılarak ....TL'den ....

TL'ye düşen davada aradaki fark olan ...TL için yatırılan harcın taraflarına iadesine karar verilmesi gerekirken davalı tarafa yükletildiğini, bu hatanın düzeltilerek ....TL için yatan harcın taraflarına iadesine kararı verilmesini talep ettiklerini belirterek, yerel mahkemenin kararının kaldırılarak talepleri gibi karar verilmesini talep etmiştir.

İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. Maddesi hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dava, çekler nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti (menfi tespit) istemine ilişkindir.

Mahkemece yazılı gerekçe ile dava konusu iki çek bakımından menfi tespit isteminin kabulüne, yargılama sırasında iade edildiği anlaşılan çekler bakımından karar verilmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın, alınması gereken nispi karar ve ilam harcından mahsubuna, davacı tarafından ödenen harcın davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiş, karara karşı harç iadesi bakımından davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 31. Maddesinde; " Peşin alınan karar ve ilam harcı işin hitamında ödenmesi gerekenden fazla olduğu anlaşılırsa fazlalık istek üzerine geri verilir." hükmü düzenlenmiştir.

Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklara ve gerekçe içeriğine göre, mahkemece taraflar arasındaki uyuşmazlığın somut olayın özelliklerine uygun olarak belirlendiği, yargılamanın Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda belirtilen usullere uygun olarak yürütüldüğü, taraflarca gösterilen hükme etki edecek delillerin usulüne uygun olarak toplandığı, delillerin takdirinde ve yasa kurallarının olaya uygulanmasında bir isabetsizlik görülmediği, kararda kamu düzenine aykırı herhangi bir husus bulunmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."