Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2022/1535 K.2022/1505

Taraflar arasında görülen davada ŞANLIURFA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİnce verilen 25/11/2021 tarih ve 2021/219 esas, 2021/1265 karar sayılı kararının istinaf incelemesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı HMK’nın 353. maddesi gereğince tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için düzenlenen rapor ile istinaf sebepleri dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları, tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkili şirketin yaşanan ekonomik kriz nedeniyle gerçekleştirmeyi planladığı büyük projelerin başarısız olduğunu, şirketin mevcut malvarlığının borçlarını ödemeye yetmediğini, öncelikle tasfiye sürecine girilmişse de en büyük ortak ...... tarafından şirket masraflarının kendi cebinden ödendiğini, ortakların şirket sermayesini bankaya depo ettiğini ancak şirket işlerine harcandığını, alacaklıların alacağının eşit paylaştırılması için iflasın şart olduğunu, iş kazası nedeniyle bir kısım davaların derdest olduğunu belirterek müvekkili şirketin iflasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece, davacı vekiline borca batıklığı denetleme bakımından şirkete ait yevmiye defteri, defteri kebir, envanter defterlerine sunmak üzere meşruhatlı olarak 2 haftalık kesin süre verilmişse de, tasfiye memuru ......'a 14/10/2021 tarihinde muhtıra tebliğ edildiği, buna rağmen alacaklı olduğu iddia edilen şirket ortağı kişi tarafından dosyaya alacağına ilişkin evrak sunulmadığı, yine ara karar doğrultusunda davacı şirketin yevmiye defteri, defteri kebir ve envanter defterlerinin sunulmadığı, iflasa karar verilebilmesinin zorunlu şartı olan borca batıklığın tespitinin bu şartlarda mümkün olamayacağı anlaşılmakla davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili, müvekkilinin iyi niyetle borçlarını ödemeye çalışsa da başarılı olamadığını, aktif varlıklarının çok üzerinde olan borçlarını ödeyemez duruma düştüğünden bütün alacaklılarına eşit davranılmasını sağlayabilmek amacıyla doğrudan doğruya iflas istediklerini, şirketin bütün aktif ve pasifleri ile şirket alacaklılarını gösterir mal beyanı ve son bilançonun dava dilekçesi ekinde dosyaya sunulduğunu, iş kazasından dolayı açılan dava ve icra takibi evraklarının da dosyaya sunulduğunu, iş mahkemesinde açılan tazminat dosyasının istinafta bozulduğunu ve yapılan icra dosyasının da takipten kaldırıldığını,

mahkemece istenen evrakların sunulduğunu, şirketin borç vergi ve bilanço esaslı dijital muhasebe kayıtlarının ibraz edildiğini, şirketin borçları ve ..... tarafından yapılmış harcamalara ilişkin genişçe bir liste ve evrak, fatura ve fişin sunulduğunu, evrakların bir kısmı dosyada olmasına rağmen yine ibrazının istendiğini, müvekkil şirket yöneticisi ......'ın ..... ilinde kalp sorunlardan dolayı zincirleme ameliyat ve tedaviler olması nedeniyle beyan vermesinin sağlanamadığını, yapılamamış olan tek şeyin iş bu mahkeme masraflarının bilançoya eklenememiş olması ve tensiple istenen 18.000 TL gider avansının yatırılmaması olduğunu,

yaklaşık 197.000,00 TL borcu İ......'ın cebinden ödediğini ancak 18.000,00 TL iflas avansını tedarik edemediğini, mal beyanı dilekçesi sunduklarını ve şirketin menkul gayrimenkul hiç bir malı olmadığını, bilanço, vergi kayıtları ve daha önce sunulu sair belgeler incelendiğinde 201.577,10 TL pasifin mevcut olup değişik tarihlerde 195.064,00 TL kadarını şirket yönetici ve en büyük ortağı şirketi olan ......'ın şirketi tasfiye edebilmek için kendi şahsi malından ödeme yaptığını, bu kişinin şirketten herhangi bir alacak talep etmediğini verilen kararın kaldırılması gerektiğini belirterek istinaf isteminde bulunmuştur.

Dava hukuksal niteliği itibariyle, İİK'nın 178. maddesi uyarınca pasifin aktifinden fazla olduğu iddiasıyla doğrudan iflas istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Mahkemesince davacının İİK'nın 178. maddesinde belirtilen belgeleri sunmadığı gibi usulüne uygun olarak meşruhatlı kesin sürelere rağmen ticari defterlerin hiç birisinin mahkemeye ibraz edilmediği, HMK'nın 278/IV maddesi gereğince şirket merkezinde kayıtlar üzerinde yerinde inceleme talebinde de bulunulmadığı anlaşılmaktadır.

Dosyada dava dilekçesi ekinde Kurumlar Vergisi Beyannamesi olarak maliyeye bildirilen belgelerin ekinde bilanço ve gelir tablosu sunulmuş olup, soyut bir şekilde 201.577,10 TL zarar gösterilmişse de bunun dayanaklarının tespiti için ticari defter ve kayıtların SMM marifetiyle incelenmesi zaruridir. Öte yandan şirketin tüm paylarını elinde bulunduran ve aynı zamanda şirket tasfiye memuru olan ...... ile davacı şirket arasında ne gibi bir hukuksal ilişkinin olduğu anlaşılamadığı gibi alacaklı olduğu iddia olunan .....'ın alacağının dayanak belgesi dosyaya sunulmamış, aradaki hukuki ilişki açıklanmamıştır.

İflas isteyen şirket vekilince 29/05/2021 tarihli beyan dilekçesinde şirketin tasfiyesi amacıyla .....'ın 195.064,00 TL ödeme yaptığı ve sadece bu kişiye borçlu olduğu bildirilmişse de şirket ile bu kişi arasında satım, bağış vb. olarak alacağın dayanağını tevsik edici herhangi bir hukuksal muameleye ilişkin belge sunulmuş değildir. Nitekim sadece gelir gider beyannamesi ve bilanço tek başına yeterli olmayacaktır. Ticari defterlerin dayanak belgeleri ile birlikte incelenerek, gerektiğinde mevcut duran malvarlıklarının rayici tespit edilerek borca batıklığın tespiti gerekir.

İİK'nın 178. maddesi uyarınca kendi iflasını isteyen borçlu, aciz halinde bulunduğunu (borçlarını ödemekten aciz olduğunu) ispatlamakla yükümlüdür.

Bir başka söyleyişle, şirket alacaklıları ile şirket arasındaki borç ilişkisinin dayanakları ile birlikte ispatı, borçların fiktif değil gerçek borç olduğu konusunda dayanakları ile beraber ispat yükü davacı yan üzerindedir. ( Baki Kuru, İcra ve İflas Hukuku El Kitabı, Adalet Yayınevi, 2. Baskı Ankara 2013, s. 1154 ) Ne var ki somut olayda, davacı tarafından sadece soyut olarak maliyeye bildirilen beyanname ve derdest dava evrakları ibraz edilmiştir.

Şirket borcunu kapattığı iddia olunan ...... ile şirket arasındaki borç doğurucu işleme dair herhangi bir dayanak yazılı belge de sunulmamıştır. Mevcut dosyadaki delil durumu bilirkişi incelemesine bu haliyle elverişli değildir. Açıklanan nedenlerle mahkemenin gerekçesi ve kararı doğru olup, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm cihetine gidilmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."