Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2022/1746 K.2022/1800

Taraflar arasında görülen davada Gaziantep 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen 13/10/2022 tarih ve 2022/769 Esas, 2022/802 Karar sayılı kararının istinaf incelemesinin davacı vekili tarafından istendiği, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla 6100 sayılı HMK’nın 353. maddesi gereğince tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verilerek, dava dosyası için düzenlenen rapor ile istinaf sebepleri dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları, tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

- KARAR -

Davacı Vekili ; ....... Bankası ..... Şubesi kayıtlı ....TL bedelli ... seri numaralı hamiline yazılı bulunan çeklerin kayıp olduğunu, belirtmiş olduğu çeklerin ödemeden men kararı verilmesini ve çeklerin iptaline, karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili müvekkili ...'nin keşidecisi olduğu, ....Bankası ....... kayıtlı .... seri numaralı çeklerinin zayi nedeniyle iptalini talep etmiştir.

Mahkemece; bilindiği üzere 6102 sayılı TTK'nun 651 ve TTK'nun 818/s bendi yollaması ile aynı Kanunu'nun 757 ve devamı maddelerine göre açılacak kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin davalarda, dava açma yetkisi hamile ait olduğu, zayii nedeniyle iptal davalarında amacın, keşidecinin mükerrer ödeme yapmasını önlemek ve kaybedilen kambiyo senedi yerine mahkemece verilecek iptal kararını keşideciye/muhataba ibraz ettiği, somut olayımızda davanın keşideci tarafından açıldığı,

çeklerin hiç kullanılmamış olmasının bu sonucu değiştirmeyeceği gözetilerek davanın reddine karar vermek gerektiği, (Yargıtay 11 HD'nin 2015/8525 E. 2016/3563 K. Sayılı kararı ile Yargıtay 11. HD'nin 2014/11002 E. 2014/17743 K. Sayılı kararı) yine davanın red gerekçesi gözetilerek, tedbir talebinin de reddine karar verilmiştir.

Davacı Vekili; yerel mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkil adına yapılan zayi ve ödemeden men taleplerinin reddedildiğini, red gerekçesi ise kanunda başvurucu kişinin yetkili hamil olmadığı olduğunu, ekte sunulan sözleşmede görüleceği üzere söz konusu çeklerin tedavüle çıktığını, ancak geri hamil tarafından iade edildiğini, bilindiği üzere keşideci de ticari hayatta kendi çekinin hamili olabildiğini, bir ticari ilişki için verilen çekin tekrardan keşidecinin eline geçmesi halinde de keşideci hamil olacağını, bu durumda alacaklı sıfatı ile borçlu sıfatının birleştiğini,

müvekkilin hem keşideci hem de yetkili hamil olması sebebi ile zayi ve ödeme yasağı talebi kabul edilmesi gerektiğini, öncelikle müvekkiline ait ve bilgilerini sundukları ..

Bankası ...Şubesi kayıtlı ..... tarihli ...000 TL bedelli ..... seri numaralı, ....tarihli ...00 TL bedelli ... seri numaralı, ... tarihli ...00 TL bedelli ... seri numaralı hamiline hamiline 4 adet çekin ödenmesini önlemek için teminatsız, aksi halde uygun bir teminat karşılığında ivedilikle ödeme yasağı konulmasını ve dava sonunda söz konusu çekin iptaline karar verilmesi talebi ile istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Dava, TTK'nın 818/s atfıyla uygulanması gereken 757- 764. madde hükümlerine göre açılmış zayi nedeniyle çek iptali isteğine ilişkindir.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

TTK'nın 757-764. maddelerinde yer alan yasal düzenlemelere göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK'nın 651/2. maddesi uyarınca senet üzerinde hak sahibi bulunan hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibi hamile iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme, ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir(TTK m.652).

Keşidecinin, muhatap bankayı ödemeden men yetkisi bulunmamaktadır. Çek ibraz edildiği takdirde, hak talep eden hamile karşı İİK'nın 72. maddesi uyarınca olumsuz tespit davası açma imkanları mevcut bulunmaktadır. Hukuki yararının bulunması HMK'nın 114/h maddesi uyarınca dava şartıdır.Yine TTK'nın 651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi senede bağlı alacak hakkı olan hamildir. Somut olayda davacı, çeklerin hamili değil çeklerin keşidecisidir. Bu sebeplerle ilk derece mahkemesi kararı isabetli olmakla davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."