Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2022/1879 K.2024/36

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar davacı şirket yetkilisi tarafından istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Davacı vekili, davalının hukuki tağyirle yaptığı ticari iş ve işlemlerin şartlarını zamansız, eksik, eski baskılı yayınlar ve sözleşmedeki deneme kitapçıklarını getirmemekle şahsına yüzbinlerce TL zarar verdiğini, fazlaya dair hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik.......... TL talebinin olduğunu, ........

2016/7015 esas sayılı icra takebinin bu konuyla ilgili açılacak dava sonuçlanıncaya kadar tehiri icra kararı verilmesini, mahkeme masrafları ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

HMK'nın 31. maddesi uyarınca davacının....... havale tarihli talep açıklama dilekçesinde, davalının sözleşmedeki yayınları 1,5 ay gecikmeli olarak göndermesi nedeniyle eğitim öğretim sezonunda şirketini zarara uğrattığını, 3 sözleşmedeki şartların yerine getirilmediğini, sözleşmedeki deneme kitaplarının yeni bası olması gerekirken eski baskı kitaplar gönderdiğini ve bunun sonucunda kurumunun %60 zarara uğradığını, öğrencilerin dershaneden kayıt sildirdiğini, ayıplı olacak şekilde kalitesiz ucuz denemeleri teslim ettiğini, bu olumsuzluklara istinaden tutanak tuttuklarını beyan ederek............

2015/7297 Esas sayılı dosyasına dayanak ......... tarihli ve her biri ............. senetlerden dolayı borçlu olmadığının tespitini talep ve dava etmiştir. Davacı asil, ...... tarihli ön inceleme celsesinde de işbu davasını icra takibine vaki olmuş menfi tespit davası olarak nitelendirmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, davanın haksız ve kötü niyetli olarak açıldığını, davacının hukuki mevzuat çerçevesinde tüm iddialarını belge ile ispat etmesi gerektiğini beyanla davanın reddini dilemiştir.

YEREL MAHKEMENİN İLK KARARI

.......... 2016/521 Esas 2017/667 Karar sayılı kararıyla; davanın alacak talebine ilişkin olduğu, davacı tarafın talep konusu ticari ilişki ve alacağın varlığını ispatlayamadığının bilirkişi raporuyla da sabit olduğu gerekçesiyle davanın reddine" karar verilmiş, davacı tarafça kararın istinaf edilmesi üzerine dosya Dairemize gelmiştir.

DAİREMİZİN KALDIRMA KARARI

Dairemizin 2019/687 Esas, 2020/1092 Karar sayılı....... tarihli ilamı ile; "...Davacı, dava dilekçesi ve yargılama aşamasındaki dilekçelerinde "sözleşmede belirlenen şartları yerine getirmediği halde ürünlerin karşılığı olan bedellere karşılık düzenlenmiş senetlerin icra yoluyla tahsil edilmesi takibin durdurulması", "zamansız, eksik, eski baskılı yayınlar ve sözleşmedeki deneme kitapçıklarını getirmemekle şahsıma yüzbinlerce TL zarar verdi", "haksız uygulamalarla uğradığım maddi ve manevi zararımın telafisine" şeklinde mahiyeti tam olarak anlaşılamayan, çelişkili taleplerde bulunmuştur.

Dosyada mevcut bilgi ve belgelere göre davacı veya davacının yetkilisi olduğu "............ arasında kitap alışverişine ilişkin bir sözleşme olduğu, davacının ................ 2015/7297 esas sayılı dosyasının takip dayanağı olan senetleri davalıdan satın aldığı senetler karşılığında verdiğini ileri sürdüğü anlaşılmaktadır. Ancak davacının eldeki davayı kendisi adına mı, yetkilisi olduğu.............Şti.

Adına mı açtığı, talebinin menfi tespite mi, ayıp nedeniyle uğranılan zararın tazminine mi ilişkin olduğu anlaşılamamaktadır.

Mahkemece HMK'nın 31. maddesi gereğince davacının talebi açıklatılarak dava konusu uyuşmazlığın mahiyetinin duraksamaya yer bırakmayacak şekilde belirlenmesi ve yargılamanın belirlenecek uyuşmazlıkla ilgili olarak uygulanması gereken usullere yürütülerek oluşacak sonuca göre karar verilmesi için kararın kaldırılarak mahkemesine iadesine karar verilmiştir.

KALDIRMA SONRASI YEREL MAHKEME KARARI

Kaldırma kararımız sonrası .............nin 2020/747 Esas, 2021/453 Karar sayılı ilamıyla, davacının şirket yetkilisi olarak açıklama dilekçesi verdiği, açıklama dilekçesi ekinde davacı ...... tarihinde şirketi temsil ve ilzama şirket müdürü olarak 20 yıllığına atandığını belirtir, ........ tarih ve ..........yevmiye numaralı ................... Şti.

Ortaklar Kurulu kararının sunulduğu, yine açıklama dilekçesi ekinde " Açılım Eğitim ..............Arasındaki Yayın Satış Sözleşmesidir " başlıklı üç sayfa sözleşme ile dört sayfa fiyat listesinin bulunduğu, sözleşmenin "............." imza yetkilisi olarak ve eldeki davada davalı olarak yer alan "...... " ile " ......... " arasında imzalandığı bu halde menfi tespit konusunun senetlerden oluşması, senetlerin dayanağı sözleşmenin taraflarının şirketler olması nedeni ile, görevli mahkemenin ticaret mahkemesi olduğu gerekçeleriyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Şanlıurfa Asliye Ticaret Mahkemesince yeniden yapılan yargılama neticesinde; davacı şirket yetkilisinin, işlettiği dershanede kullanılmak üzere davalıdan bir kısım kitap ve kaynak göndermesi hususunda sözleşme yaptıklarını, karşılığında davalıya dava konusu senetleri verdiğini, davalının ise bu yayınları gecikmeli ve eksik olarak göndermesi sebebiyle kullanamadığını, ancak davalı tarafça senetlerin icraya konulduğunu, .............nün 2015/7297 Esas sayılı dosyasına dayanak ...... tarihli ve her biri...............TL senetlerden dolayı borçlu olmadığının tespitini talep ve dava ettiği,

davalının ispatlanamayan davanın reddi gerektiğini savunduğu, davacının dava dilekçesi ekinde 1 adet tarihsiz sözleşme fotokopisi bulunduğu, yayın şirketinin tüm yayınlarının basılı olduğu katalog olduğu bu katalogdan sözleşme konusu edilen yayın ve kitapların karşısında adet sütununa sayı girildiği ve toplam sütununda toplam fiyatların girildiği bu şekilde sözleşme konusu yayın ve kitapların belirlendiği, yine ekte yer alan toplam iki sayfadan oluşan ve ............ ait yayınlarla ilgili olan ve...... .............yetkilisince imzalanan sözleşme fotokopisinde yayınların ve adetleriyle fiyatlarının belirlendiği,

ancak davacı taraf bu sözleşmeye binaen vermiş olduğu senetlerden dolayı borçlu olmadığının tespitini talep etmiş ise de; sunulan belgeler ile icra dosyasına konu senetler arasında bir bağlantı kurulamadığı, senetlerin bu hukuki ilişkiye binaen verildiğine dair davacı tarafça delili sunulamadığı, kambiyo senetlerinin sebepten mücerret olması ilkesi de dikkate alındığında icra takibine konu senetler ile davacının sunduğu belgeler arasında herhangi bir illiyet bağı tespit edilemediği,

aksi kabul edilse dahi Tutanak-1 başlıklı belgenin son cümlesinde ilgili temsilcinin kitapları gönderdiğinin yazıldığı ve bu durumun davacı şirket yetkilisi ve dershane öğretmenlerince imzalandığı gerekçeleriyle ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı şirket yetkilisi,........... olarak ...'nin tağyiri ve eşi olan ............. ile 2014-2015 eğitim öğretim yılı için lise ve orta öğretim öğrencilerine kitap setleri soru bankaları ve dene kitapçıkları için sözleşme imzaladıklarını, kendisinin sözleşmedeki ürünlere karşılık.........tarih ve ........TL bedelli bar adet, diğerleri ......... tarihli, .........

TL olmak üzere beş adet muhatap şirket yetkilileri.......... ile açılım şirket yetkilisi ... ile şirket kaşelerinin basılarak imzalandığını, davalının sözleşmedeki kitap ve soru bankası setlerini okullar açılmadan bir ay önce getirmesi gerekirken getirmediğini,...........nin kitapları ve soru bankalarını okullar açıldıktan sonra getirdiğini, kitapların incelenmesinde eski yıllara ait yayınların baskıları olduğunu gördüklerini, davalı vekilinin bilirkişi raporuna atfen sözleşmenin düzen ve şekil şemasının yanında yayın basılmış biçimini sanki sözleşme şartlarını teslim edilmiş fatura veya belge olarak ifade edildiğini,

bunun baz gösterilerek davasının ispatlayamadığı yorumunun çıkartıldığını, sözleşmenin ne fatura olduğu ne de söz konusu ürünlerin teslim belgesi olduğunu, vekilin gerekçeli kararın savunma kısmındaki davacının haksız ve kötü niyetli olduğunu belirttiği beyanının gerçek dışı olduğunu, bilirkişi raporunda dosya kapsamında zararın türü varlığı miktarını belirlemeye elverişli hiçbir delil ve bilgi bulunmadığı şeklinde yazıldığını, yasal süresinde itiraz etmesine rağmen itirazlarının sonucunu alamadığını,

eğitimin güvenli ve sağlıklı olması yayın araç ve gereçlerle yapıldığını bunların olmaması durumunda kurumun güvensizliğinden dolayı öğrencilerin %60'ının kayıt yapmadığını, bunun bir zarar olduğunu, meydana gelen şirket zararından dolayı fıstık bahçesini sattığını, dava konusu senetlerin muhatap şirket kaşeleriyle basılı ve şirket yetkili taraflarınca imzalandığını, sözleşmenin ilk sayfasında basılı olması sözleşmeyle bir bütün oluşturduğunun ortada olduğunu belirterek ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, kambiyo senetlerine dayalı olarak başlatılan icra takibine karşı, ayıp ve eksik ifa iddiasıyla menfi tespit istemine ilişkin olup, dairemizce tetkikat, HMK'nın 355. maddesi mucibince, istinaf nedenleri ve kamu düzeniyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Davacı .......... havale tarihli talep açıklama dilekçesinde, davalı .......... ...'nin sözleşmedeki yayınları 1,5 ay gecikmeli olarak göndermesi nedeniyle eğitim öğretim sezonunda şirketin zarara uğramasına sebebiyet verdiğini, 3 adet sözleşmedeki şartların yerine getirilmediğini, sözleşmede belirtilen deneme kitaplarının yeni tarihli bası olması gerekirken eski baskı kitaplar gönderdiğini ve bunun sonucunda kurumunun %60 zarara uğradığını, öğrencilerin dershaneden kayıt sildirdiğini, ayıplı olacak şekilde kalitesiz ucuz denemeleri teslim ettiğini,

bu olumsuzluklara istinaden tutanak tuttuklarını beyan ederek .............nün 2015/7297 Esas sayılı dosyasına dayanak ................ tarihli ve her biri......TL senetlerden dolayı borçlu olmadığının tespitini talep ve dava etmiştir. Davacı asil, .......... tarihli ön inceleme celsesinde de işbu davasını icra takibine vaki olmuş menfi tespit davası olarak nitelendirmiştir. Tahkikat da bu beyan ve tespitler üzerinden yürütülmüştür.

Takip konusu senetlerde malen kaydı bulunmaktaysa da, taraflar arasındaki sözleşmede işbu bonolara açık bir atıf söz konusu olmadığı gibi davalı yanın cevap layihasında bu yönde herhangi bir kabulü bulunmamaktadır. Öte yandan ayıplı veya eksik ifanın ispatı noktasında da, davacı yan iddialarını ispat edememiştir. Nitekim yerel mahkemece de değinildiği üzere, "Tutanak-1" adlı davacıdan sadır olmuş belgenin incelenmesinde son kısımda davalının kitapları 15 gün içerisinde gönderdiğinin yazılı olduğu, gönderilen bu kitapların da ayıplı veya eksik olduğuna dair ne bir tespit ne de bir ayıp ihbarı söz konusu değildir. Dolayısıyla mahkemece yazılı gerekçelerle ispatlanamayan davanın reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı herhangi bir yön görülmemiştir.

Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklara ve gerekçe içeriğine göre, mahkemece taraflar arasındaki uyuşmazlığın somut olayın özelliklerine uygun olarak belirlendiği, yargılamanın HMK'da belirtilen usullere uygun olarak yürütüldüğü, taraflarca gösterilen hükme etki edecek delillerin usulüne uygun olarak toplandığı, delillerin takdirinde ve yasa kurallarının olaya uygulanmasında bir isabetsizlik görülmediği, kararda kamu düzenine aykırı herhangi bir husus bulunmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı şirket yetkili temsilcisinin vaki istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."