Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2023/219 K.2024/805

Taraflar arasında görülen davada .......... karar sayılı kararın istinaf incelemesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı HMK’nın 353. maddesi gereğince tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için düzenlenen rapor ile istinaf sebepleri dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları, tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

- KARAR -

Davacı vekili, davacı tarafından davalıya karşı......... faturalara dayalı olarak ......... sayılı dosyası ile girişilen takibe haksız ve kötü niyetle itiraz edildiğini, halbuki faturalara konu malın davalıya ayıpsız bir şekilde teslim edildiği, faturalara Türk Ticaret Kanunu 21 uyarınca süresinde itiraz edilmediğini belirterek anılan takip dosyasına yapılan itirazın iptali ile asıl alacağın %20'sinden az olmayan icra inkar tazminatının davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, mahkemenin yetkisiz olduğunu, takip konusu edilen faturalarda yer verilen sarı mürekkebin davalı şirkete teslim edilmemesinden dolayı makinenin kullanılarak ayıba ilişkin incelemenin yapılamadığını, zira tüm mürekkepler eksiksiz olarak hazır olduğunda makinenin baskı yaptığını, sarı kartuşun yapılan pek çok yazışma neticesinde 09/10/2020 tarihli faturadan yaklaşık 1,5-2 ay sonra teslim edildiğini, bu aşamadan sonra yapılan kontrollerde makinenin baskıyı hatalı yaptığını, ayıbın davacı şirket yetkilisi ........ derhal iletildiğini, ......... da makinenin idaresi talebini yazılı olarak kabul ettiğini,

ancak ilerleyen aşamalarda davalı şirketin sürekli oyalandığını, makinenin iade alınmadığı gibi satış bedeli ........ Euro'nun da iade edilmediğini belirterek davanın yetkisizlik nedeniyle usulden reddini aksi takdirde esastan reddini savunmuştur.

Mahkemece, "...20/12/2021 tarihli bilirkişi kurulu raporu ve 24/05/2022 tarihli bilirkişi raporu bir arada değerlendirildiğinde dava konusu makine ile birlikte sarı kartuşun teslim edilmemesi sebebiyle makinenin olağan muayenesinin yapılamadığı, sarı kartuş teslim edildikten sonra ancak olağan muayenenin yapılabildiği, muayeneden sonra malın ayıplı olduğunun anlaşıldığı,

ayıp ihbarının da uygun süre içinde yapıldığı anlaşılmış, taraflar arasında ayıba ilişkin yazışma her iki tarafın da kabulünde olup bu hususta ihtilaf bulunmamakta, makinedeki ayıp basit muayene ile ortaya çıkmayan bir ayıp olduğundan ayıbın nitelemesi gizli ayıp olarak yapılmış, davacının ayıplı ifaya dayanarak düzenlediği dava konusu ettiği faturalara dayanarak takibe girişmekte haklı olduğundan bahsedilemeyeceği, zira edimini gereği gibi ifa etmeyen davacı, davalıdan edimin ifasını isteyemeyeceği, bu sebeple davanın reddine karar verilmiş,

öte yandan savunmada talep edilmemesine rağmen karar duruşmasında davalı lehine kötü niyet tazminatına hükmedildiği gerekçeli karar yazım aşamasında anlaşılmış, kısa karar ile gerekçeli karar arasında çelişki oluşmaması gerektiğinden iki nolu hüküm karardan çıkarılmasına" karar verilmiştir.

Davacı vekili, talep edilmemesine rağmen müvekkili aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, sarı mürekkep kartuşunun davalıya teslim edildiğini, dosyaya sunulan ve irsaliye yerine geçen fatura muhteviyatı ile ispatlandığını, TTK md 21 uyarınca;

bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılacağı, davalı taraf ilgili faturalara ve bu faturalın içeriklerine ilişkin TTK uyarınca usulüne uygun şekilde bir itiraz ileri sürmemiş olduğundan bu faturaların davalı taraf açısından TTK'nın 21. maddesi gereğince kesinleştiği ve bağlayıcı nitelikte olduğunu, yerel mahkemenin gerekçeli kararında; sarı kartuşun teslim edilmediği ve bu sebeple ürünün muayenesinin yapılamadığı,

sarı kartuş teslim edildikten sonra muayenesinin yapıldığı ve bu sebeple ayıp ihbarının uygun sürede yapıldığını, yerel mahkemenin irsaliye yerine geçen e-arşiv faturalarını göz ardı edip davalı tarafın soyut beyanlarıyla verdiği red kararının haksız ve hukuka aykırı olduğunu, davacının malları ayıpsız teslim ettiğini, bilirkişi raporlarında dava konusu makinenin baskı kafasındaki püskürtme uçlarının tıkalı olabileceğinden bahsedildiğini, baskı kafasının değişebilir nitelikte olduğundan ve aslen kullanılmakla eskiyen bir ürün olduğundan bahsedilmediğini, makinedeki baskı kafasının da kullanıldıkça değiştirilmesi gerektiğini,

yerel mahkemenin herhangi bir ayıp varsa bu ayıbın gizli ayıp olduğuna yönelik kararı ve ayıplı ifaya dayanarak dava konusu ettikleri faturalar üzerinden takip başlatmalarında haksız olduğuna dair verdiği kararın haksız ve hukuka aykırı olduğunu, teslim edilen mallarda herhangi bir ayıp bulunmadığı ve bu malların kontrolünün davalı tarafından yapıldığını, itirazlar gereği yerel mahkeme kararının kaldırılarak, davanın istinaf nedenleri çerçevesinde kabulünü, dosyanın istinaf nedenleri doğrultusunda yeniden incelenmek üzere yerel mahkemeye gönderilmesin talebi ile istinaf isteminde bulunmuştur.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava; faturaya dayalı ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. İnceleme, HMK'nın 355. maddesi hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Mahkemece yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6102 Sayılı TTK'nun 23/1-c maddesine göre ticari satışlarda; “malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı malı teslim aldıktan sonra 8 gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme soncunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda, TBK'nun 123. maddesinin 2. fıkrası uygulanır.” denilmektedir.

6098 Sayılı TBK'nun 223. maddesinin 2. fıkrasında ise. “Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak satılanda olağan bir gözden geçirme ile ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması halinde bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa hemen satıcıya bildirilmelidir. Bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır.” hükmüne yer verilmiştir.

6102 sayılı TTK'nun 18/3. maddesine göre. “Tacirler arasında diğer tarafı temerrüde düşürmeye, sözleşmeyi feshe, sözleşmeden dönmeye ilişkin ihbarlar veya ihtarlar noter aracılığı ile taaahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta sistemi ile yapılır.” Başka bir anlatımla tacirler arasındaki ayıplı mal satışından kaynaklanan uyuşmazlıklarda ayıp ihbarının tanıkla ispatı kabul edilmemektedir.

Ne var ki 6098 sayılı TBK'nun 225. maddesinde ağır kusurlu olan satıcının, satılandaki ayıbın kendisine süresinde bildirilmemiş olduğunu ileri sürerek sorumluluktan kısmen de olsa kurtulumayacağı, satıcılığı meslek edinmiş kişilerin bilmesi gereken ayıplar bakımından da aynı hükmün geçerli olduğu hükme bağlanmıştır.

Davacı tarafın eksik olan sarı renkli kartuşu printer cihazı ile birlikte teslim edemediği cihazın tesliminden yaklaşık 1.5 ay kadar sonra teslim ettiği yazışmalardan anlaşılmaktadır.

Teknik bilirkişilerin raporunun sonuç kısmında her ne kadar makinedeki ayıbın ancak makinenin kurulumunun yapılıp tüm kartuşların takılması ve baskı örneği alınması ile anlaşılabileceği belirtilmiş ise de bilirkişilerin uzmanlık alanlarının ......... olması denetime ve hüküm kurmaya yeterli ve elverişli rapor sunmalarına engel teşkil etmektedir.

Raporun bilgisayar ve donanımları konusunda uzman bilgisayar mühendisi, bilgisayar teknisyeni ya da makine mühendisinden oluşturulan bir heyetten alınması ve raporun TBK 225. maddesi çerçevesinde satıcının ağır kusurlu olduğu durumlarda; satıcının kendisine ayıp bildiriminin zamanında yapılıp yapılmadığı, ya da zamanında ihbar yapılmamasına dayalı olarak sorumluluktan kurtulup kurtulamayacağı; davalının davacıya ayıbı ihbarı ne zaman yaptığı da gözönüne alınarak irdelenmeli, Ona göre karar verilmelidir.

Bu nedenlerle HMK 353/1a-6 maddesi gereği yerel nahkeme kararının kaldırılıp yeniden incelenmek ve karar verilmek üzere mahkemesine gönderilmesine,

Kabule göre de; İİK. 67/2. maddesinde itirazın iptali davaları ile ilgili olarak ''Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir'' denilmiştir. Buradan anlaşılacağı üzere kötü niyet tazminatına hükmedebilmenin şartı diğer tarafın talebidir. Talep yok ise kötü niyet tazminatına hükmedilemez. Davalı taraf kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmediği halde davalı lehine kötü niyet tazminatına hükmedilmesi yanlış olmuştur ki mahkeme hakimi tarafından gerekçeli karar da bu hataya değinilmiştir.

...... · Başkan · ...... · ¸e-imzalıdır · ...... · Üye · ...... · ¸e-imzalıdır · ...... · Üye · ...... · ¸e-imzalıdır · ...... · Katip · ....... · ¸e-imzalıdır