Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2023/3 K.2024/557

Taraflar arasında görülen davada .........Karar sayılı dosyasında verilen ......... tarihli kararın istinaf incelemesi davacı karşı davalı vekili tarafından istenmiş olmakla, 6100 sayılı HMK’nın 353. maddesi gereğince tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan, dava dosyası için düzenlenen rapor ile istinaf sebepleri dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları, tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

- KARAR -

Davacı karşı davalı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında yapılan anlaşma gereği ... ilinden ...... ülkesine götürülecek yük nedeniyle davalı şirketin müvekkili şirkete nakliye bedeli olarak .....

Euro ödeyeceğini, tarafların karşılıklı mutabakata varması neticesinde müvekkili şirket tarafından davalı şirkete ....... tarihinde....... .... bedelli fatura düzenlediğini, tarafların anlaşmasına göre taşıma bedeli olan......Euro'nun yarısının peşin olarak ödeneceği, söz konusu ödemenin fatura numarası belirtilerek yapıldığını, nakliye konusu eşyaların ..... ülkesine teslim edilmesinden sonra müvekkili şirketin davalı şirket yetkilisinden fatura bedelinin bakiye kısmını istediği,

ancak borçlu şirket yetkilisinin bir takım iddialar nedeniyle kalan bakiye kısmı ödemeyeceklerini beyan ettiğini, faturaya itiraz veya iade süresi olan ..... günlük sürede faturaya itiraz edilmediğini, davalı şirketin yapılan tüm ihtarlara rağmen ödeme yapmayınca taraflarınca borçlu şirket aleyhine .........esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalının takibe itiraz etmesi nedeniyle takibin durduğunu, davayı açmadan önce taraflarınca dava şartı olan arabuluculuk müessesesine başvuru yapıldığını, görüşme sonunda anlaşamama tutanağının tutulduğunu ileri sürerek borçlunun icra takibine yaptığı itirazın iptaline, takibin devamına,

davalının takip konusu alacağın ......'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı karşı davacı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin müşterisine ait olan ve kendisine taşere edilen iş gereği teslimi kararlaştırılan ürünleri . ... ülkesinde belirtilen adrese teslimini gerçekleştireceğini, ancak davalının hem ürünleri vaktinde teslim etmediği hem de tüm ürünlerin dosya kapsamındaki resimli tespit raporundan da görüleceği üzere tamamını kırılmış olarak teslim ettiğini, davalı ile normalde .......... ülkesine taşıma navlun ücretinin o tarihlerde ...

Euro iken ........ tarihinin bayrama denk gelmesi nedeniyle ekstra ...... Euro ödeme yapıldığı ve toplamda ....

Euro bedel üzerinden anlaşıldığını, davacı karşı davalının işin başında tentesi yırtık araç göndererek işin bir gün geç başlamasına sebep olduğunu, teslimi gerçekleşen ürünlerin davacı şirketin şoförüne tam ve eksiksiz olarak teslim edildiğini, teslimin gerçekleştiği anda tarafların anlaşmalarına uygun olarak müvekkilinin henüz ürünler yola dahi çıkmadan anlaşılan bedelin yarısını davacı şirketin banka hesabına yatırdığını, bu konuda taraflar arasında herhangi bir ihtilafın bulunmadığını, ödemenin yarısının müvekkilince yapılmış olmasına rağmen aracın yola çıkmadığının tespit edildiğini,

müvekkili şirketçe ne davacı karşı davalı şirkete ne de şoföre ulaşılamadığını, müvekkili şirketin ....... müşterisine teslimi konusunda taahhüt ettiği tarihte yükü teslim edemediğini, ...... gidecek olan yükün .......... tarihinde ........ sınırına vardığında aracın dozvolasının olmadığının müvekkili şirketçe öğrenildiğini, davacı şirketçe bu sefer yükün geçişinin ........ üzerinden yaparak bu belge olmadan çıkış yapabileceklerini beyan ettiklerini, yırtık tenteli, çatlak camlı,

...... geçiş belgesi (......) olmayan ve bayram mesai ücreti olarak . ....... fazladan ödeme alınmış olmasına rağmen bayram tatili yapacağım diyerek gümrüklenmiş malı tırın üzerinde bırakıp giden bir şoförle davacı şirketin ..... tarihinde teslim etmesi gereken yükü ....... tarihinde teslim ettiğini, ....... . şirketinin malın teslimi ve tüm ürünlerin hasarlı teslimini beyan ederek müvekkilinden bir takım taleplerde bulunduğunu, . ........ firmasının bu taşıma işinden dolayı teslim ülkesi olan ...... tespit yaptırdığını,

hem kırılan ürünlerin bedeli hem de taahhüt edilen tarihte teslim edilmemesinden geç teslimden dolayı uğradığı zarara ilişkin olarak şimdilik .......... Euro müvekkilinden ödeme talep ettiğini, bu talebe ilişkin olarak ilk etapta müvekkiline dava konusu taşıma işiyle ilgili ödemesi gereken fatura bedelini keserek tahsilata başladığını, asıl işveren olan . ....... firmasının tek talebinin ....

Euro olmadığını, bu taşıma işinden dolayı uğradığı müspet menfi tüm zararları için şu anda inceleme yaptırdığı, alacağı rapora göre de müvekkili şirketten tüm zararlarını tahsil edeceğini taraflarına ihtaren bildirdiğini, bu yaşananların davacı şirkete bildirilmiş olmasına ve doğal olarak bu taşıma işinden dolayı sebep olduğu zararı gidermesi beklenirken ödenmeyen fatura bedeli diyerek haksız ve hukuka aykırı bir şekilde müvekkili aleyhine icra takibi başlattığını,

davacı karşı davalı şirketin aldığı işi taraflar arasındaki sözleşmeye ve kanunlara aykırı olarak yerine getirmediği için müvekkili şirketin bu işten doğan tüm zararından sorumlu olduğunu, teslim etmesi gereken ürünleri hem geç teslim ettiği hem de tamamını kırık olarak teslim ettiğini, müvekkilinin bakiye fatura için hemen davacıya iade faturası kestiğini ve iade edildiğini, ortada tahakkuk olan bir faturanın olmadığını, müvekkilinin davacı şirketin basiretli iş adamı gibi davranmayıp, taahhüt ettiği işi sözleşme hükümlerine uygun gerçekleştirmediği için müvekkilinin ETS ........ gibi çok büyük bir firmayı kaybettiğini,

bahsi geçen firmanın ......... ülkesinde çok eski ve itibarlı bir firma olduğunu, müvekkili şirketin bundan dolayı mahrum kaldığı çok büyük bir zararının oluştuğunu, bu dava konusu taşıma işi nedeniyle müvekkili şirketin büyük bir itibar kaybı yaşadığını belirterek hiçbir yasal dayanağı olmayan haksız ve hukuka aykırı davanın reddi ile karşı davanın kabulüne, borçlu olmadıklarının tespitine, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kayıt ve şartı ile şimdilik .........

TL maddi zarar .......... TL manevi zarar olmak üzere toplam ......... TL bedelin davacı karşı davalıdan tahsiline, bu dava konusu fatura bedeli olarak davacı karşı davalıya ödenen ..... Euro bedelin ödeme tarihinden itibaren en yüksek faiz oranına göre hesaplanacak faiziyle müvekkiline iadesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, ".... ispat gücüne dönük bu açıklamalar ve dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde taraflar arasında sözleşme ilişkisinin davalının....... tarihli icabının ....... tarihinde kabulü ile kurulduğu ve taşıma bedelinin yarısının(........) sözleşmede kararlaştırıldığı gibi aynı gün davacıya ödendiği,

...... evrakından anlaşıldığı üzere taşıma sözleşmesine konu malın ........... tarihli icapta görüldüğü üzere anlaşılan .......günlük süre aşıldıktan sonra teslim edildiği görülmektedir. .. tanzim eden davacının taşıma konusu edilen malı ahde vefa ilkesine aykırı davranarak süresinde teslim etmediği ve edimini sözleşmede kararlaştırıldığı şekilde ifa etmeyen davacının bakiye taşıma bedelini talep edemeyeceği açıktır.

Nitekim davalının celbedilen ..... formlarına davacının talep ettiği alacağı işlememesi de davacının talebinin ve mal teslimi iddiasının davalı tarafça kabul edilmediğini göstermektedir. Bu nedenlerle davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Kötüniyet tazminatı istemine gelince; davacının taşımayı sözleşmede belirlenen şartlarla gerçekleştirmemesine ve taşıma ücretine hak kazanmamasına göre bakiye alacak iddiasıyla takibe girişmesi haksız ve kötü niyetli olarak değerlendirildiğinden davacı aleyhine ........TL kötüniyet tazminatına hükmedilmiştir." karar verilmiştir.

Davacı karşı davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi kararının yasalara aykırı olduğunu, taşıma sözleşmesine göre . ücretinin .......

Euro olarak anlaşıldığını, ödemenin yarısı peşin kalan bakiyenin ise taşınan emtianın tesliminden sonra olduğunu, anlaşma gereği yükün ......... taşınacağını, müvekkili şirketin ...... .... peşin olarak aldığı ve taşıma işlemini gerçekleştirdiğini, taşıma işlemi sonunda davalı şirketin anlaşma gereğince üzerine düşenleri yapmadığı gibi taşınan yükün geç ve hasarlı teslim edildiğine dair birtakım asılsız iddialar ileri sürdüğünü, ancak yükte oluşan hasara müvekkili şirketin sebep olmadığının ortaya çıktığı ve davalı şirketin bunu kabul ettiğini, üstelik hasar ihbarının ..... konvansiyonuna göre süresinde yapılmadığını,

itirazları sonrasında doğru bir şekilde hazırlanan .......... tarihli bilirkişi raporunda da müvekkili şirketin taşımaya konu olan yükü tam ve hasarsız teslim ettiği ve davalı şirketin zararını somutlaştıramadığının belirtildiğini, taşıma sözleşmesine konu olan yükün teslim süresinin ....... gün olduğunun sözleşmede belirtildiği ve taşınacak eşyanın ....... tarihinde gönderici tarafından müvekkili şirketin aracına yüklendiğini, müvekkili şirket aracının yola çıktığını, . . geldiğinde . ..... olması vesilesiyle ......... ülkesine geçemediği ve taşınan emtiaların bu nedenle geç teslim edildiğini,

teslim tesellüm belgesine emtianın geç teslim edildiğine dair bir ihtirazı kayıdın düşülmediğini, yani taşıma sözleşmesine göre.... gün geç teslim edildiğini, geç teslim sebebinin müvekkili şirket olmadığını, kabul etmemekle beraber ........günlük geç teslimin müvekkilinin kusuru ile olmuş olsa dahi davalının navlun ücretini ödemek zorunda olduğunu, ..... konvansiyonuna göre emtianın hasarlı veya geç teslim edildiğinde taşıyıcının tazminat ödemekle yükümlü olduğunu, bu tazminatın eldeki davaya konu navlun ücreti olmayıp ayrı bir davayı gerektirdiğini,

mahkemece navlun taşıma ücretini ...... hükümlerine göre değerlendirerek davanın reddine karar verdiğini, eldeki dosyada ......... konsansiyonunun mutlak suretle uygulanması gerektiğini, uluslararası taşıma sözleşmelerinden kaynaklanan uyuşmazlıklara ..... ... hükümlerinin uygulandığını, davalı şirketin ...... .... maddesine göre müvekkili şirketten tazminat talep ettiğini, ilgili maddenin ilgili fıkrasına göre gecikme halinde taşımacı zarar için taşıma ücretini geçmemek kaydıyla tazminat ödeyeceği, ancak bunun için hak sahibi zararın gecikmeden meydana geldiğini kanıtlamak durumunda olduğunu,

zararın gecikmeden meydana geldiğine dair somut bir delilin olmadığı gibi teslim belgesinde de yükün geç geldiğine dair herhangi bir ihtirazı kayıtın bulunmadığını, yerel mahkemece taşıma ücretinin ahde vefa ilkesi gereğince ödenmemesi kararı verilerek davanın reddine karar verilmesi ve ayrıca kötü niyet tazminatına hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, davalı şirketin kalan bakiye ücretini ödemekten kaçındığı ve bunun için müvekkili şirketin kusurundan kaynaklanmayan gecikmeyi bahane ettiğini,

yerel mahkemece eksik inceleme yapılarak ........ tarihli bilirkişi raporunu dikkate alınmayarak karar verildiğini belirterek ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

HMK'nın 353.maddesine göre inceleme yapıldığından duruşma açılmamıştır.

İstinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi hükmü uyarınca, istinaf edenin sıfatı, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dava, . .... kapsamında yapılan taşımadan kaynaklanan bakiye taşıma ücreti alacağı nedeniyle başlatılan ilamsız icra takibine borçlu tarafından yapılan itizarın iptali istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, uluslararası taşıma nedeniyle bakiye taşıma ücreti alacağının tahsili talebi ile davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan ilamsız icra takibine yapılan itirazın iptali talebi karşısında; davalı taşıtanın malın hasar görmesi nedeniyle davacının bakiye taşıma ücreti alacağına hak kazanamayacağı iddiasına ilişkindir.

Davaya konu zararın meydana geldiği taşıma . .. arasında olup .....’ye tabidir. Bu nedenle değerlendirmenin bu ... hükümlerine göre yapılması zorunludur.

....... .’nun 17. maddesi gereğince taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur. Bu sorumluluk kapsamında istenebilecek tazminat ve tazminatın hesaplanma şekli de ....... maddelerinde hükme bağlanmıştır. .... düzenlemesinde taşıyıcıdan talep edilebilecek zarar, göndericinin zararın tazmininden daha çok, zarardan sorumlu taşıyıcıya teslim edilen değerin iadesi temeline dayalıdır. Başka bir anlatımla, bu konvansiyonun uygulanması gereken taşımalarda tam tazminat esası geçerli değildir.

Taşıyıcının sorumluluktan kurtulmasında taşıyıcı ancak . ...... maddesinde gösterilen hallerin mevcudiyetini ispat etmek suretiyle mesuliyetten kurtulabilir.

Taşıyıcı, eşyanın tamamen veya kısmen zıyaından dolayı tazminat ödemekle sorumlu tutulduğunda ise tazmin edilecek zararın kapsamı ve sınırlarının hesaplanması .... .’nun ... maddesinde, hasar halinde . ... maddesi gereğince yapılması gerekmektedir. . .. . hükmü eşyanın ziya durumunda tazminatın hesaplanmasını düzenleyen.... maddesine atıf yapmış olup buna göre ilk olarak yine eşyanın değeri belirlenir.

Davalı yan yükün hasarlı bir şekilde teslim edildiğini ileri sürmüş ve bu iddiası ile ilgili dosyaya tercüme edilmiş davadışı . ....... şirketi ile aralarında yapılan yazışmaları sunmuş ise de taşıma konusu malın hasarlı teslim edildiğine dair dosyaya somut bir delil sunmamıştır.

Taraflar arasında akdedilen ........ tarihli sözleşmeye göre yükleme tarihi ....., teslim süresi ise........ gün olarak belirlenmiş, ancak yükleme .... tarihinde gerçekleşmiş, teslimat ise tarafların kabul ettiği üzere ....... tarihinde yapılmıştır. Malın teslim süresi olan ........günlük sürenin aşıldığı, gecikme olduğu kesindir.

Davalının malın hasar gördüğü iddiaları karşısında; ..... . maddesi dolayısıyla malın kısmi hasarı halinde olaya uygulanması gereken ....maddesi uyarınca hasara uğrayan kısımla ilgili olarak taşıma ücreti talep edilemeyeceğinden uyuşmazlığın çözümü için taşınan emtiadaki hasar miktarının tespit edilerek ve hasara uğrayan kısım belirlenerek oluşacak sonuca göre davacının ne kadar ücret talep edebileceği belirlenmelidir.

Ezcümle; davacının gecikmeden dolayı sorumlu olduğu, ancak davalının malın hasara uğradığı iddiası karşısında davacının hak ettiği bakiye taşıma ücreti alacağının bu hasar miktarının tespiti sonucunda ortaya çıkacağı açıktır.

Dosyada alınan iki kök ve bir ek raporda da aynı yönde görüş bildirilmiş ancak bu hususta inceleme yapılmadan eksik inceleme ile davacının bakiye taşıma ücretini ahde vefa ilkesi gereğince talep edemeyeceği gerekçesiyle davanın tümüyle reddine karar verilmiştir.

Esasen davalı cevap dilekçesinde malın hasara uğraması nedeniyle davacıya karşı, karşı davasını yöneltmiş, ancak karşı dava asıl davadan tefrik edilerek.........sayılı esasına kaydedilmiştir. ....... edilen davada çözümlenecek hasar iddiasının asıl davadaki bakiye taşıma ücreti alacağına hak kazanılıp kazanılmadığı hususunu açıklığa kavuşturacağı açıktır.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun davaların birleştirilmesine ilişkin 166.

Maddesinde aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış davaların aralarında bağlantı bulunması durumunda, davanın her aşamasında, talep üzerine veya kendiliğinden ilk davanın açıldığı mahkemede birleştirilebileceği düzenlenmiş ve davaların aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması ya da biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması durumunda, bağlantının var sayılacağı belirtilmiştir.

Dava konusu somut olayda asıl dava bakiye taşıma ücreti ilişkin başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali talebine ilişkindir. Karşı dava olarak açılan ve tefrik edilen dava ise taşıma ücreti alacağına konu malın taşınmaz sırasında hasara uğradığı iddiası ile açılan tazminat davasıdır. HMK 166/4 maddesi gereğince davaların biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte olması durumunda davalar arasında bağlantının var olduğu kabul edilir.

O halde hatalı olarak tefrik edilmesine karar verilen karşı dava ile asıl davanın birleştirilmesine karar verilerek; taşıma konusu malın taşıma sırasında hasar görüp görmediği, hasar gördü ise ne kadar hasar gördüğü, davacının bakiye taşıma ücretinden indirim yapılıp yapılmayacağı ve bunun miktarı konusunda ulaşılacak sonuca göre karar verilmesi gereklidir.

... sayılı HMK’nın 353/1-a-6. maddesinde, tarafların davanın esasıyla ilgili olarak gösterdikleri delillerin hiçbiri toplanmadan veya gösterilen deliller hiç değerlendirilmeden karar verilmiş olması hususu davanın esası incelenmeden kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine duruşma yapmadan kesin olarak karar verilen hallerden sayılmıştır.

Bu bakımdan ilk derece mahkemesince davanın esasına yönelik uyuşmazlığın giderilmesi için gerekli olan işlemlerin yapılmamış olması nedeniyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-a-6. maddesi uyarınca kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, yukarıda belirtildiği şekilde inceleme yapılarak oluşacak sonuca göre karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."