Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2023/349 K.2024/1121

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar davacı vekilince istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, davalı borçlu ...'in . .. isimli mağazasına müvekkili şirketten toplu olarak cep telefonları satın aldığını, davalının bu ticari alışverişler sonrasında.......TL bedelli ve .....TL bedelli faturalara ilişkin ödemeleri yapmadığını, davalı tarafından faturalara itiraz edilmediğini, davalı hakkında......sayılı dosyasından takibe geçildiğini, davalının takibe itiraz etmesi nedeniyle icra inkâr tazminatı talepli olarak itirazın iptali davası açtıklarını belirtmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince, "Fatura satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı tutarı göstermek üzere emtiayı satan veya iş yapan tacir tarafından müşteriye verilen ticari vesikadır. Fatura tek başına alacağın varlığını ispatlamaya yeterli değildir. Faturanın satıcının defterine kaydedilmiş olması ve alıcıya tebliğ edilmiş olması da faturada belirtilen alacağın doğmasına sebep olan edimin ifa edildiğini göstermez.

Faturaya dayalı olarak alacak talebinde bulunan kişi, faturada belirtilen alacağın doğmasına sebep olan edimin.... ifa edildiğini ispatla mükelleftir. Fatura tek başına alacağın varlığını ispatlamaya yeterli olmamakla birlikte faturanın kabul edilerek ticari deftere kaydedilmiş olması ve faturayla ilgili olarak . ... bildirimi verilmesi faturaya konu malın teslim edildiğine veya hizmetin gerçekleştirildiğine karine teşkil etmektedir. ......

Tüm Dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, ticari defterler üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucu, her ne kadar bilirkişi incelemesinde davaya konu ..... tutarındaki fatura, taraflarca....tutarındaki fatura ise taraflarca .. formlarıyla bildirilmemiştir şeklinde tespit yapılmış ise de dosyada mevcut taraflara ait .. formlarının incelenmesinde......

TL tutarındaki fatura taraflarca . . . formalarıyla karşılıklı bildirildiği, buna mukabil ...... dahil ... tutarındaki fatura ise davacı tarafça .. formunun bildirilmiş, davalı tarafça .. formunun bildirilmemiş olduğu, davacı şirket ticari defterleri yönünden usulüne uygun açılış ve kapanış tasdiklerinin yapıldığı anlaşılmakla sahibi lehine delil niteliği mahkemede delil niteliği taşıyabileceği, davalı tarafın ise muhtıraya rağmen defter ibraz etmediği, icra takibine konu faturaların davacının defterlerine kayıtlı olduğu ancak davacının yasal defterlerine göre davalının takip tarihi itibariyle.....borçlu olduğu,

faturaya konu malların tesliminin ispat külfetinin davacı da olduğu, davacı tarafından dosyamız arasına sunulan.....tarihli . .. alındı belgesinin incelenmesinde gönderinin .... tarihli teslim tutanağı ile davacı ... .. teslim edildiği davacının duruşmadaki beyanında dükkanı . .. işlettiğini malların kim tarafından teslim alındığını bilmediği yönündeki beyanı dikkate alındığında davacının malları teslim ettiğini ispatlamış kabul edilmiş, bu durumda ispat külfeti kendisine çevrilen davalı tarafça borcun itfa, ihmal veya ibra edildiğine ilişkin bir delil sunulmadığı anlaşılmış olmakla davacının davasının kısmen kabulüne,

davalı taraf haksız yere takibe itiraz ettiğinden alacağın ...'si tutarında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar vermiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı taraf vekili istinaf dilekçesinde, dava konusu iki adet faturadan reddedilen ...... tutarındaki faturanın ise davacı tarafça .. formunun bildirilmiş, davalı tarafça .. formunun bildirilmemiş olduğu tespitinin hukuka aykırı olduğunu, müvekkilince bu faturaya ilişkin olarak da .. formunun bildirildiğini gösterir kanıtları dosyaya sunduklarını, hükme esas alınan bilirkişi raporunun hatalı olduğunu bu gerekçelerle mahkemenin kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava,.....ve davamı maddelerine göre alım satım sözleşmesinden kaynaklı alacak için başlatılmış icra takibine itiraz nedeniyle .. sayılı İcra ve..ye göre itirazın iptali davasıdır.

Dairemizce inceleme, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf nedenleri ve kamu düzeni gözetilerek yapılmıştır.

...göre; "Satış sözleşmesi, satıcının, satılanın zilyetlik ve mülkiyetini alıcıya devretme, alıcının ise buna karşılık bir bedel ödeme borcunu üstlendiği sözleşmedir. Sözleşme ile aksi kararlaştırılmadıkça veya aksine bir âdet bulunmadıkça, satıcı ve alıcı borçlarını aynı anda ifa etmekle yükümlüdürler." Taraflar arasındaki faturaların içeriğinden taraflar arasında alım satım sözleşmesinin kurulduğu anlaşılmaktadır. Bu maddeye göre taraflar dava konusu faturalara ilişkin ürünlerin satışı esnasında malların teslimi ve bedelini ödeme yükümlülüğü altındadırlar.

Davaya konu iki faturadan .....TL bedelli olan yönünden davanın kabulüne karar verilmiş, .... TL bedelli olan yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir. Davacı taraf, reddine karar verilen fatura yönünden istinaf talebinde bulunmuş olup istinaf incelemesi de bu taleple sınırlı olarak yapılmıştır.

Mahkemece hazırlanan....... TL bedelli faturanın taraflarca . . . formlarında bildirildiği tespiti yapılmıştır. Dosya içerisinde yer alan . ve .. formları incelendiğinde her iki tarafça da bu faturanın bildirildiği anlaşılmaktadır.

İstinaf konusu yapılmayan ..... TL bedelli faturaya konu malların dosya içerisine sunulan kargo belgesi ile teslim edildiğinin kanıtlanmakta olduğu, ancak benzeri bir belgenin istinafa konu ......TL bedelli fatura için yer almadığı, faturanın sevk irsaliyesinin de olmadığı anlaşılmaktadır.

Yargılama esnasında davacı taraf ticari defterlerini delil olarak sunmuş ancak davalı taraf sunmamıştır. Davacı tarafın ticari defterlerinde her iki faturanın da kayıtlı olduğu görülmektedir.

6100 sayılı HMK m. 222/II'ye göre; "Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır."

6100 sayılı HMK m. 222/III'e göre. "İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir.

Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz.

Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz." Bu maddeye uygun olarak davacı defterlerindeki kayıtların aksi davalı tarafından senet ya da kesin delillerle kanıtlanamadığından davacı defterleri davacı lehine delil hükmündedir. Dolayısıyla istinafa konu faturaya ilişkin davacı taraf defterlerindeki kayıtlar davacı lehine delil oluşturmaktadır.

Dosya içerisine getirtilerek incelenen taraflara ait . formu, ......, "Mal ve Hizmet Satışlarına İlişkin Bildirim Formu" anlamına gelir. .. sayılı . . .. uyarınca bilanço esasına göre defter tutan kişi ya da kurumların KDV hariç .. TL ve üzerinde olan mal ve hizmet alımlarını ., . formlarıyla vergi dairesine bildirmeleri gerekmektedir. Bu formlar mal ve hizmet alımı yapıldığını göstermektedir.

Davalıya ait .. formlarının incelenmesinden davalının davacıdan mal satın aldığını vergi dairesine bildirdiği, bu kayıtların söz konusu malların davacı tarafından davalıya teslim edildiğine ilişkin karine teşkil ettiği, davalı tarafça bu karinenin aksinin ispat edilemediği anlaşılmakla istinafa konu ....TL bedelli fatura için ret kararı verilmesi hukuka aykırı kabul edilmiştir.

Ne var ki bu husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden dairemizce .... mad. uyarınca ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak, yeniden hüküm kurulması gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."