Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2023/351 K.2024/1123

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar davacı vekilince istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, davalı ile müvekkili arasındaki ticaret neticesinde müvekkili tarafından davalıya dava konusu icra takibinin dayanağı olan........adet fatura kesildiğini, ancak bahse konu faturaların süresinde ödenmediğini, süresinde ödenmeyen faturalardan dolayı davalı hakkında ....... sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlattıklarını, davalı tarafın haksız ve kötü niyetli olarak takibe itiraz ettiğini, itiraz neticesinde takibin durduğunu, müvekkilinin alacağının tahsil edemediğini, mağdur olduğunu, açıklanan bu nedenlerle; itirazın iptali ile takibin devamına alacağın ...'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde müvekkilinin borca karşılık ödemelerini yaptığını, davacı tarafın ticari ilişkiye konu malları müvekkiline teslim etmediğini, davacı tarafa herhangi bir borcunun bulunmadığını, davacı tarafın hukuka aykırı ve kötü niyetli olarak icra takibi başlattığını, müvekkilinin mağdur olduğunu, açıklanan bu nedenlerle; davanın reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince ..... tarihli ilk kararında. "Her ne kadar yukarıda yapılan açıklamalar ışığında davacı asil ticari defter kayıtlarına dayanılarak karar verilmiş olsa da; eldeki itirazın iptali davasının temelini oluşturan icra dosyasının incelenmesi neticesinde davacı tarafça davalıya karşı icra takip talebinde ..... numaralı .... TL bedelli,..... tarih .. numaralı .... TL bedelli .......tarih .... numaralı ...... TL bedelli ve ......

TL asıl alacağa işlemiş faiz olmak üzere toplam......L'lik bedel üzerinden takip yapıldığı itibar edilen davacı taraf ticari defter kayıtlarında yer alan fakat takip talebinde yer almayan......TL bedelli kur farkı faturası icra takip talebinde bulunmadığından bu faturaya ilişkin bedel davaya konu alacak istemi yönü ile hesaba dahil edilmemiş ayrıca her ne kadar takip talebinde belirtilen faturaların toplam bedeli......TL olsa da takip talebinde bu faturalara ilişkin asıl alacak miktarı ....TL olduğundan davacı taraf ticari defterlerinde yer alan bu faturalara ilişkin talep takip talebinde olduğu gibi .......TL olarak kabul edilmiş davacı

tarafça icra takip talebinden önce davalının temerrüde düşürüldüğüne dair dosyaya yansıyan herhangi bir delil bulunmadığından icra takip talebindeki faiz isteminin reddine karar verilmiş, davacı taraf ticari defterlerinde yer alan davalı tarafın yapmış olduğu ödemelerin değerlendirilmesine gelince takibe konu faturalardan önce davacı tarafça davalıya ödenen .......

TL'nin bu faturalara istinaden ödendiğine dair davalı tarafça herhangi bir delil ibraz edilemediğinden yapılan bu ödeme takip talebine konu faturalara istinaden yapılan ödeme olarak kabul edilmemiş, yine davacı taraf ticari defter kayıtlarında bulunan ve takibe konu faturaların düzenlenme tarihinden sonra ödenen........

TL'nin de davacı tarafça bu faturalar dışında başka bir borç için ödendiği ispat edilemediğinden yapılan bu ödemelerin takibe konu faturalara istinaden yapıldığı kabul edilmekle ....... TL asıl alacaktan davalı tarafça yapılan ve davacı taraf ticari defter kayıtlarına yer alan ......TL'lik ödemeler düşülerek davalının....... Esas numaralı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin .......

TL asıl alacak yönünden devamına, alacak likid olduğundan hükmedilen asıl alacağın 'si oranındaki icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle davanın kısmen kabul kısmen reddine karar vermiştir.

......İLK KALDIRMA KARARI: Dairemizin .... tarihli kararında.

"Belirtildiği üzere ba, bs formlarının ticari defter ve dayanak belge kapsamına girdiği, tarafların ticari defter ve belgelere dayandığı, ancak takibe dayalı faturalara ilişkin tarafların ba, bs formlarının getirtilmediği, bu formların getirtilmesi gerektiği, ba formunda faturaların gösterilmesi halinde bu faturalardaki malların teslim alındığına ilişkin karine olduğu, bu karinenin aksinin iddia edenin ispatlaması gerektiği, davalı taraf önceden ödeme yapıldığını ve malların teslim edilmediğini iddia etmiş olup, bu iddiasını da ispat etmesi gerektiği, tarafların ba, bs kayıtları getirtilerek,

sonucuna göre tarafların dayandıkları deliller toplanılarak ve gerektiğinde malların teslimine ilişkin fatura ve sevk irsaliyesindeki teslim alan kişilere ilişkin davalı yetkilisinin isticvabı sağlanarak oluşacak sonuca göre konusunda uzman bilirkişiden rapor alınarak yargılamaya devamla esas hakkında karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayanılarak karar verilmesi usul ve yasaya uygun değildir." gerekçesiyle mahkemenin kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

YEREL MAHKEMENİN İKİNCİ KARARI

İlk derece mahkemesince......tarihli ikinci kararında; ....... karar sayılı ilamında özetle.

Davaya konu olan faturaların .. formlarının celp edilmesi gerektiği ve davaya konu malların teslimine ilişkin fatura ve sevk irsaliyesindeki teslim alan kişilere ilişkin davalı yetkilisinin isticvabı sağlanarak sonucuna göre esas hakkında karar verilmesi gerektiği hususları dikkate alınarak öncelikle davalı tarafın vergi dairesinden . formları celp edilmiş ve davaya konu edilen faturaların davalı taraf .. formları arasında yer almadığı görülmüştür.

Daha sonrasında .... davalı tarafın sigortalı çalışanlarının Mahkememize bildirilmesi istenilmiş ve davaya konu edilen faturalardaki teslim alan kısmında imzaları yer alan İsmail . ve . .. davalı tarafın sigortalı çalışanları arasında yer almadığı görülmüştür, akabinde.. davalı şirket temsilcisi olan ... huzura alınarak bahse konu faturaların düzenlendiği tarihte davalı şirketin yetkilisi

konumunda değil muhasebeci konumunda olduğunu, şuanda yetkilisi olduğu şirketin . . ve . .. isimli bir çalışanının olmadığını ve davaya konu edilen faturaya ilişkin malların şirketlerine teslim edilmediğini beyan etmiştir.

5 nolu celsede davacı tarafa yemin deliline dayanıp dayanmadığı ve dayanıyor ise yemin metninin ibraz etmek üzere verilen kesin süreye istinaden yemin metnini ibraz etmesi istenmiş, davalı şirket temsilcisi tarafından 6 nolu celsede usulüne uygun yemin yaptırılarak yemin eda edilmiştir......karar sayılı ilamında belirtmiş olduğu eksik deliller toplandığında davacı tarafın davaya konu edilen faturalara ilişkin malları davalı tarafa teslim ettiğini ispat edemediği anlaşılmış,

her ne kadar bahse konu bozma ilamında konusunda uzman bilirkişiden rapor alınması gerektiği belirtilmiş ise de kaldırma kararından sonra yapılan yargılama ve toplanan delillerde bilirkişiden yeniden rapor alınmasını gerektirecek herhangi bir delil dosyaya girmediğinden davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesisi yoluna gidilmiştir." gerekçesiyle davanın reddine karar vermiştir.

...... tarihli kararında;.........yıllarına ait BA bildirim formları gönderilmiş, icra takibine konu faturalarla ilgili bir bilgiye rastlanılmadığı bildirilmiş ancak ....... yılına ait görüntülemede davacı şirketle ilgili 4 adet belge ile .. TL bedelli bildirimde bulunulduğu görülmüştür. O halde; yeniden vergi dairesine müzekkere yazılarak .. formunda görünen 4 adet belgenin icra takibine konu faturalar olup olmadığı sorularak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır." gerekçesiyle mahkemenin kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

YEREL MAHKEMENİN ÜÇÜNCÜ KARARI

İlk derece mahkemesince .. tarihli üçüncü kararında. "Mahkememizin ... tarihli tensip tutanağındaki ara karar gereğince.... müzekkere yazıldığı, müzekkere cevabında;...

Vergi Kimlik Numaralı mükellefi . . . . . . . davaya ilişkin faturalar ile alakalı fiziki olarak . . . alıkonulan bir faturaya rastlanılmadığını, mükellef tarafından .. nolu tebliğ uyarınca bastırılan faturalar kontrolünde mükellefe ait faturalar ilgili fatura aralığında fatura bastırdığı tespit edildiğini, Mükellefin BA formunda 4 adet belgeyi düzenlediği bilgisayar tetkikinde anlaşıldığını, fatura bilgisine rastlanmadığını, faturalarla ilgili mükelleften .. dönemi muavin dökümü istendiğini ancak mükelleften cevap gelmediğini mahkememize bildirmiştir.

Dosya tüm kapsamı . . .. karar sayılı ilamı, müzekkere cevapları, taraf beyanları birlikte değerlendirildiğinde davalı tarafın . formunda görünen dört adet belgenin icra takibine konu faturalar olduğu hususunun davacı tarafça ispat edilemediği ve vergi dairesinden gelen yazı cevabında da davaya konu faturalar olup olmadığı hususunda da kesin bir belirlemenin yapılamadığı anlaşıldığından davanın reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm tesisi yoluna gidilmiştir." gerekçesiyle davanın reddine karar vermiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde, her ne kadar yerel mahkemenin davaya konu mallar teslim edilmediği gerekçesiyle davayı reddetmiş ise de faturaya konu malların ve faturaların davalı şirketin çalışanlarına teslim edildiğini, mahkemenin vergi dairesinin cevabını . - . formunda görünen.adet faturanın davaya konu faturalar olmadığı yönünde değerlendirmiş ise de bu değerlendirmenin hatalı olduğunu, çünkü vergi dairesi cevabında ilgili fatura tarihleri aralığında fatura bastırıldığının tespitinin yapıldığını,

her ne kadar vergi dairesinde fiziki olarak alıkonulan bir fatura bulunmasa bile vergi dairesince fatura bastırıldığının kesin olarak bildirildiğini, bu nedenle bastırılan 4 adet faturanın davaya konu faturalar olduğunu, müvekkilinin ticari defter kayıtlarının bunu desteklediğini, yerel mahkemenin uzman bir bilirkişiden vergi dairesi cevabı, .. formları ve ticari defter kayıtlarını karşılaştırmalı olarak inceleyen bir rapor aldırması ve sonuca göre karar vermesi gerekirken davanın reddi yönünde karar vermesinin hatalı olduğunu, faturaları teslim alan davalı şirket çalışanlarının yeteri kadar araştırılmadığını,

her ne kadar .. kayıtlarında faturayı teslim alan kişiler davalı şirketin çalışanı olarak görünmüyor ise de, faturalarda imzası yer alan . .. davalı şirket sahibi . . babası olduğunu, yemini alınan kişinin davaya konu malların ve faturaların teslimi sırasında şirket yetkilisi olmadığını, faturaları teslim alan . . ve . ... isticvabı talep edilmiş ise de yerel mahkemenin taleplerini reddettiğini belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, . sayılı.. ve davamı maddelerine göre alım satım sözleşmesinden kaynaklı alacak için başlatılmış icra takibine itiraz nedeniyle .. sayılı ....ye göre itirazın iptali davasıdır.

Dairemizce inceleme, . ..maddesi uyarınca, istinaf nedenleri ve kamu düzeni gözetilerek yapılmıştır.

... "Satış sözleşmesi, satıcının, satılanın zilyetlik ve mülkiyetini alıcıya devretme, alıcının ise buna karşılık bir bedel ödeme borcunu üstlendiği sözleşmedir. Sözleşme ile aksi kararlaştırılmadıkça veya aksine bir âdet bulunmadıkça, satıcı ve alıcı borçlarını aynı anda ifa etmekle yükümlüdürler." Taraflar arasındaki faturaların içeriğinden taraflar arasında alım satım sözleşmesinin kurulduğu anlaşılmaktadır. Bu maddeye göre taraflar dava konusu faturalara ilişkin ürünlerin satışı esnasında malların teslimi ve bedelini ödeme yükümlülüğü altındadırlar.

Dairemizin .. tarihli ilk kaldırma kararında; "...tarafların.... kayıtları getirtilerek, sonucuna göre tarafların dayandıkları deliller toplanılarak ve gerektiğinde malların teslimine ilişkin fatura ve sevk irsaliyesindeki teslim alan kişilere ilişkin davalı yetkilisinin isticvabı sağlanarak oluşacak sonuca göre konusunda uzman bilirkişiden rapor alınarak yargılamaya devamla esas hakkında karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayanılarak karar verilmesi usul ve yasaya uygun değildir." gerekçesiyle mahkemenin kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

Dairemizin bu kaldırma kararına göre davalı şirket yetkilisi ......göre mahkemeye çağrılmış ve isticvabı yaptırılmıştır......İsticvap sonunda bir tutanak düzenlenir. İsticvap olunan tarafça yapılan açıklamalar, sorulan sorular ve verilen cevaplar tutanağa yazılır. Tutanak taraflar huzurunda okunduktan sonra altı isticvap olunan tarafa imzalatılır. İsticvap olunan taraf haklı bir gerekçe göstermeksizin tutanağı imzalamaktan kaçınırsa, bu durum hâkim tarafından tutanakla tespit olunur." hükmüne göre isticvabı yaptırılan şirket yetkilisinin imzası alınmamıştır. Dolayısıyla yapılan isticvap merasimi hukuken geçerli değildir. Bu nedenle hukuken geçersiz isticvaba dayanılarak hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.

Dairemizin her iki kaldırma kararına göre Ba ve Bs formları getirtilmiş ancak ilk kaldırma kararına uygun şekilde bu formlarla davacı taraf defterlerinin karşılaştırmalı incelemesini içeren bilirkişi incelemesi yaptırılmamıştır. . defterler kesin kanıt niteliğinde olup . ve .. formları da ticari defterlerin uzantısı niteliğindedir. Bu nedenle kesin delille ispatı mümkün olan maddi vakıalar için yemin delilinin hatırlatılması ya da kendiliğinden isticvaba karar verilmesine de gerek yoktur. Mahkemenin yemin delilini hatırlatmasında ya da kendiliğinden isticvap kararı vermesinden sonra fakat tarafın yemini ya da isticvabı yapılmadan bu kararından dönülmesi de hukuken mümkündür.

Dairemizin ikinci kaldırma kararına göre vergi dairesine yazı yazılarak takibe konu faturalarla . .. formlarındaki faturaların aynı faturalar olup olmadığı sorulmuş ilgili vergi dairesinden gelen yazı cevabında faturaların davacının bastırdığı faturalar olduğu bildirilmiştir.

...Tebliğine göre vergi dairesine bildirilecek . ve .. formlarında fatura düzenlenen firmanın ismi, vergi numarası, kaç tane fatura olduğu, faturaların toplam tutarı ve KDV'den önceki rakam / matrah yazılmak zorundadır.

....Genel Tebliğine göre ve yaygın düşüncenin aksine .. TL ve üzeri faturalar değil, bir aylık ticari ilişkide beyan edilen faturaların toplam tutarının .... TL ve üzerini geçmesi durumunda bu formların verilmesi zorunluluğu bulunmaktadır. Beyan edilen faturaların numarasının . .. formlarında yazılma zorunluluğu bulunmadığı gibi faturaların bir örneği de form ekinde verilmez. Dolayısıyla vergi dairesine yazı yazılarak . . formlarıyla bildirilen faturaların vergi dairesinde bulunup bulunmadığının sorulması olmayan bir bilgi ya da belgenin vergi dairesinden sorulması anlamına gelmektedir ki vergi dairesinden gelen yazı cevabında da ellerinde fatura olmadığı bildirilmiştir.

Bu açıklamalar çerçevesinde isticvabın geçersiz olduğu dikkate alınarak, dairemizin ilk kararında belirtilen bilirkişi incelemesinin yapılması, vergi dairesinden gelen . ve . formları ile davacı tarafın ticari defterlerinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi, davaya konu faturaların davacı defterlerinde kaydının bulunması durumunda bilirkişi incelemesinden çıkacak sonuca göre Ba Bs formlarında belirtilen fatura konusu malların davalıya teslim edildiğine ilişkin karineye göre hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olmuştur.

Sonuç olarak ilk derece mahkemesince davanın esasına yönelik uyuşmazlığın giderilmesi için gerekli olan deliller toplanmamış ve bu konuda herhangi bir değerlendirme yapılmamış olması nedeniyle ...maddesi uyarınca kararın kaldırılmasını gerektirmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."