Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/1133 K.2024/1214

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen ara karar ihtiyati tedbir talep eden davacı vekilince istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

İhtiyati tedbir talep eden davacı vekili, müvekkili ile davalı arasında ticari ilişki bulunduğunu, müvekkilinin bu ticari ilişki nedeniyle davalı tarafa ... keşide tarihli, ......

TL meblağlı çeki verdiğini, müvekkilinin daha sonra malların ayıplı çıkması nedeniyle davalı tarafa bildirim yaptığını, davalının malları yenileri ile değiştirdiğini, davalı tarafından gönderilen yeni malzemelerinde ayıplı çıktığını, bu nedenle müvekkilinin davalı ile arasındaki sözleşmeyi feshettiğini, davalı tarafından çek aslının müvekkiline verilmediğini, çekin bankaya ibraz edilme durumunun bulunduğunu, bu nedenle öncelikle müvekkilin,

telafisi mümkün olmayan zararlara maruz kalmaması için üçüncü kişileri de kapsar şekilde çek bedelinin ödenmemesi ve dahi çekin üçüncü kişilere ciro edilmesinin yasaklanması için öncelikle takdiren teminatsız olarak tedbir kararının verilmesini aksi halde, .. .. maddesi gereğince.. oranında teminata mukabil tedbire hükmedilmesini talep etmiştir.

YEREL MAHKEME ARA KARARI

Mahkemece, ...dava konusu çekin taraflar arasındaki ticari ilişki nedeniyle davalı tarafa davacının çek aslını verildiği belirtilmiş ise de, taraflar arasındaki sözleşmede sadece ..

TL bedelli çekin verileceği yazıldığı, çekin keşide tarihi ve numarası sözleşmede belirtilmediği, bu nedenle çekin taraflar arasındaki dava konusu ticari iş sebebiyle verildiğine dair kanaate varılamadığı, dava konusu çekin taraflar arasındaki bu ticari iş için verildiği kabul edilse dahi çekin bedelsiz olup olmadığı ve bu bağlamda çekten kaynaklı olarak davacının davalıya borçlu olup olmadığı, malların ayıplı olup olmadığı hususları yargılamayı gerektirdiği,

ayrıca çek üzerinde müracaat hakkı bulunan iyi niyetli üçüncü kişilerin haklarının kullanmasını engelleyecek şekilde karar verilemeyeceği, ihtiyati tedbir kararı verilmesi için gerekli şartların oluşmadığı gerekçesiyle ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

İhtiyati tedbir talep eden davacı vekili, müvekkili ile davalı arasındaki ticari ilişkinin, yalnızca .......tarihli akde dair olup verilen çekin doğrudan bu ticari ilişki için olduğunu, davalının ayıplı ifasının delil tespiti dosyası ile sabit olduğunu, müvekkilinin, davalı ile akdettiği sözleşmeyi sona erdirdiğini, HMK kapsamında yaklaşık ispat şartının yerine getirilmiş olup, tedbir kararı verilmemesi halinde müvekkilinin telafisi güç/ imkansız zararlar ile karşı karşıya kalacağını, bu nedenle kararın kaldırılması gerektiğini belirterek istinaf isteminde bulunmuştur.

İNCELEME VE GEREKÇE

Talep hukuksal niteliği itibariyle, takip öncesi açılan menfi tespit davası kapsamında çeklerin bankaya ibrazı halinde ödenmemesi ve .. kişilere ciro edilmemesine ilişkindir. Dairemizce inceleme, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf nedenleri ve kamu düzeni gözetilerek yapılmıştır. Mahkemece, ara karar ile ihtiyati tedbir talebinin yargılamayı gerektirmesi sebebiyle talebin reddine karar verildiği anlaşılmıştır. Açılan davanın icra takibinden önce açılan menfi tespit davası niteliğinde olduğu anlaşılmıştır.

İİK.'nun 72. maddesinde. "Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir. İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir.

İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyle icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir." şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

İncelenen dosyadaki iddia ve savunmalar birlikte değerlendirildiğinde, davacının talebi icra takibinden önce açılan menfi tespit davasındaki tedbir istemidir.

Menfi tespit davasının icra takibinden önce açıldığı anlaşılmakla, icra takibinden önce açılan menfi tespit davalarında teminat karşılığında icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verilmesi düzenlemesi ile iddianın ileri sürülüşüne göre de hakkın korunması ve telafisi imkansız zararların önlenmesi amacıyla tedbir kararı verilmesi gerekirken ihtiyati tedbir talebinin reddedilmesi yerinde görülmemiştir.

Bu nedenle davacının istinaf başvurusunun kabulü ile mahkemece....... tarihli ihtiyati tedbir talebinin reddine dair verilen kararın kaldırılmasına, İİK.'nun 72.maddesi kapsamında icra takibinden önce açılan menfi tespit davasında tedbiren ......

TL borç nedeniyle dava sonuçlanıncaya kadar davacı tarafından alacağın %.'si oranında (.) teminat yatırıldığında hakkında taraflar arasında hüküm ifade etmek üzere icra takibinin durdurulması yönünde tedbir kararı verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Ayrıca maddi hukuka ilişkin konularda tedbir kararı verilemez. Bu anlamda kambiyo hukukuna ilişkin sonuçlar doğuran çeklerin ibrazının yasaklanması, karşılıksızdır işlemine tabi tutulmaması, üçüncü kişilere ciro yasağı gibi hususlar ihtiyati tedbire konu edilemez. Ayrıca üçüncü kişileri de bağlayacak biçimde kambiyo senetleri hakkında tedbir kararı da verilemez. Dolayısı ile davacının bu konularda talep etmiş olduğu tedbirin reddine karar verilmesi uygun görülmüş sair taleplerinin İİK 72/2 gereği kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Davacının ihtiyati tedbir taleplerinin reddine dair yerel mahkemenin kararının kaldırılarak, tedbir taleplerinin % . teminat mukabilinde kısmen kabulü ile sadece taraflar arasında hüküm ifade edecek biçimde.....maddesi gereğince tedbir kararı verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."