Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/1219 K.2025/1924

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar davacı tarafça istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Davacı .. Yapı İnşaat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin davalı . . ile .. tarihinde yapı denetim sözleşmesi imzaladıklarını, müvekkilinin sözleşmeden doğan edimini özenli bir şekilde yerine getirmesine karşın davalı tarafın kendisine düşen edimi yerine getirmediğini, işbu sözleşmeden dolayı . .. müvekkiline .. TL borcu bulunduğunu, bu borçtan dolayı davalı aleyhine ... İcra Müdürlüğünün ..

Esas Sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı tarafın icra takibine ..tarihinde itiraz ettiğini ve takibi durdurduğunu, davalı tarafın haksız ve kötü niyetli olduğunu bu nedenle ... İcra Müdürlüğünün .. Esas sayılı dosyasındaki icra takibinin devamını, davalı aleyhine .. icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmişlerdir.

CEVAP

Davalı . ., davaya cevap dilekçesi vermeyerek 6100 sayılı HMK m. 128'e göre dava konusu maddi vakıaları inkâr etmiş sayılmıştır.

YEREL MAHKEME KARARI

İlk derece mahkemesince. "İşbu uyuşmazlıkta davacı tarafın takibe konu yapı denetim hizmetini eksiksiz olarak verdiğini ispat etmesi gerekmektedir. Sözleşme tarihinde yürürlükte bulunan .. tarihli .. Uygulama Usul ve Esasları Yönetmeliği'nin 12. Maddesine göre "4708 sayılı . .. Hakkında Kanun kapsamına giren yapıların sahipleri, yapı ruhsatı almadan önce bir yapı denetim kuruluşu ile Örnek-8'de belirtilen asgari şartları ihtiva eden bir hizmet sözleşmesi yapmak zorundadır.

Yapı denetimi hizmet sözleşmeleri yapı sahibi ile yapı denetim kuruluşu arasında akdedilir. Bu sözleşmenin bir sureti Örnek-9'a uygun taahhütname ekinde ilgili idareye verilir. Yapı sahibi, yapım işi için anlaşma yaptığı yapı müteahhidini hiçbir şekilde vekil tayin edemez.

Yapı ruhsatı alındıktan sonra iki yıl içerisinde inşaata başlanmadığı veya başlandığı halde, başlama müddeti ile birlikte beş yıl içerisinde yapı bitirilemediği ve bu süre içerisinde ruhsat yenilenmediği takdirde 3194 sayılı İmar Kanunu gereğince ruhsat hükümsüz hale gelir ve yeniden yapı ruhsatı alınması gerekir. Bu durumda yapı sahibi ile yapı denetim kuruluşu arasındaki sözleşme sona erer.

Yapı sahibi önceki yapı denetim kuruluşu ile yeniden sözleşme yaparak işe devam edebileceği gibi, başka bir yapı denetim kuruluşu ile de sözleşme yaparak işe devam edebilir. Yine sözü edilen yönetmeliğin ". .. Hesabının Tutulması" başlıklı 13. maddesine göre "Yapı denetim kuruluşlarının hizmet bedellerinin karşılanması amacıyla, il özel idareleri ve belediyeler adına bankada yapı denetim hesabı açılır.

Yapı denetimi için 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun ile öngörülen hizmet bedelleri, yapı sahibi tarafından bu hesaba yatırılır. Hizmet bedelleri, yapı sahibi ve ilgili idarenin onayıyla yapı denetim kuruluşuna bu hesaptan ödenir. Bu hesap başka maksatlarla kullanılamaz. 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’da belirtilen borçlar da dahil olmak üzere haczedilemez ve hesaba tedbir konulamaz.

Yapı denetim hesabı, ilgili idarelerin kendi muhasebe sistemine göre tutulur. Bu hesaplardan ödemeler, encümen kararına gerek olmadan ita amiri veya yetkilendirdiği kişinin imzasıyla yapılır.

Yönetmeliğin 14. maddesi yapı denetim hizmet bedelinin tespiti için bir kural koymakla birlikte, "Hizmet Bedellerinin Ödenmesi" başlıklı 15. Maddesine göre "Yapı denetim kuruluşu, madde 14 de belirtilen her yapı bölümü veya kısmi yapı bölümü için bu bölümlerin tamamlanmasını müteakip, Örnek-11'e uygun hakediş raporu düzenler.

Düzenlenen hakediş raporu, yapı sahibi ve ilgili idarenin yetkili birimince onaylandıktan sonra bedeli en geç yedi gün içerisinde yapı denetim kuruluşuna ödenir. Yapı denetim kuruluşu hakediş raporuna yapının bu bölümünde çalıştırdığı teknik elemanların Örnek-12'ye uygun personel bildirgesini eklemek zorundadır.

Yapı ruhsatının alınmasını müteakip, talebi halinde ilk taksit veya kısmi ilk taksit banka teminat mektubu veya devlet tahvili karşılığında yapı denetim kuruluşuna avans olarak ödenir. Bu avans ilk hakedişten mahsup edilir ve alınan teminat idaresince iade edilir." hükmü amirdir. Bu açıklamalar ışığında somut olaya bakıldığında.

Davacı firma tarafından . . . tarihinde dilekçe yazılarak sözleşme konusu su basman kısmının %20'lik bölümüne ait olan 1 numaralı hak edişin ödenmesi talebi yer almaktadır. . tarihli hak ediş raporunda işin %20'lik kısmı için .. TL yapı denetim hizmet bedeli olarak 1 numaralı hak ediş ödemesi yapılmıştır. .. TL tutarında fatura davalı . .. adına yapı denetim firmasında kesilmiş ve ..

TL .. mevduat hesabına yatırılmış, . . firması sorumlusu .. . . tarafından .. tarihinde tahsil edilmiştir.

Dosyaya sunulan .. tarihli bilirkişi raporuna göre; davacı firma tarafından yapı denetim hizmet bedeli olarak işe ait toplam bedelin.. alınmış fakat davacı firma tarafından denetiminden sorumlu olan çok katlı yapı alanı proje, ruhsat ve eklerine uygun olarak yapılmadığı için iskân (oturma izni) alınmadığı, yapı denetim firmasında kontrol edilmesi ve gerektiğinde ilgili mercilere bildirilmesi gereken proje aykırılıkları ve ödeme yapılmaması durumları ile ilgili olarak firma tarafında yetkili kurum ve kuruluşlara herhangi bir başvuru yapılmadığı,

dava konusu icra takibine dayanak alacak talebine konu yapı denetim hizmetinin tam olarak yerine getirildiğinin ispat edilmediği anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir." gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı taraf istinaf dilekçesinde; bilirkişi ile husumetli olduklarını belirtmelerine karşın rapor alındığını, takip tarihine göre yapı denetim bedeli hesaplaması gerekirken .. yılında imzalanan sözleşme esas alınarak .. eklenmeden hesaplama yapılmasının doğru olmadığını, .. kararlarına göre yapı denetim hizmeti verildiğinin anlaşılması halinde davacı şirketin inşaatın ne kadarlık kısmı için yapı denetim hizmeti verdiği,

yapının sınıfı ve yıllar itibariyle yapı yaklaşık birim maliyetleri göz önünde bulundurularak davacının yapı denetim hizmet alacağının tespiti gerektiğini, davalı tarafça yapı denetim bedeli ilgili idare emanet hesabına depo edilmediğinden hak ediş dosyasının ilgili idareye sunulmadığını, ilgili idare tarafından ruhsata ve eklerine aykırılıklar belirlenmesi hâlinde denetimsizliğin başladığı seviye tespit edilerek bu seviyeden sonraki yapı denetim hizmet bedelinin ödenmeyeceğini, müvekkili şirketçe inşaatın seviyesine göre ilgili idareden hak ediş talebinde bulunulması halinde ilgili idare birimince inşaatın kontrol edildiğini,

yapı denetim firmasının görevini ihmal ettiğinin anlaşılması halinde ilgili idarece inşaat durdurularak yapı tatil zaptı düzenlendiğini ve yapı sahibine ve yapı müteahhidine tebliğ edilerek 1 ay içinde ruhsata uygun hale getirilmesi gerektiğini, aksi halde inşaat durdurularak 3194 sayılı kanunun 32 ve 42'inci maddelerine göre işlem yapıldığını, verdikleri hizmette inşaatın denetiminin yapıldığını, beton dökümünde laboratuvara ödeme yapıldığını, denetçi çalışanlara maaşları ve sigorta primlerinin ödendiğini, bu nedenlerle kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, 6098 sayılı . .. Kanunu m. 502 ve davamı maddelerine göre vekâlet ve iş görme sözleşmesi kapsamında yapı denetim sözleşmesinden kaynaklı alacak davasıdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacının yapı denetim ücretinin ödenip ödenmediği konusundadır.

6098 sayılı TBK m. 502'ye göre; "Vekâlet sözleşmesi, vekilin vekâlet verenin bir işini görmeyi veya işlemini yapmayı üstlendiği sözleşmedir. Vekâlete ilişkin hükümler, niteliklerine uygun düştükleri ölçüde, bu Kanunda düzenlenmemiş olan işgörme sözleşmelerine de uygulanır. Sözleşme veya teamül varsa vekil, ücrete hak kazanır." Taraflar arasında yapılan yapı denetim sözleşmesi bu madde kapsamında iş görme sözleşmesi niteliğindedir.

Hazırlanan her iki bilirkişi raporunda da davalının inşaatının ..'lik kısmı için yapı denetim hizmeti verildiği ve bu kısmın ücretinin davacıya ödendiği, kalan kısım için davacının yapı denetim hizmeti verdiğini gösterir tutanak ve raporların ilgili idareye verildiğine ilişkin belge olmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca inşaatta kaçak imalat bulunduğunun tespit edilmesi nedeniyle yapı kullanım izninin verilmediği anlaşılmaktadır. İnşaatın yüzde yüz seviyesinde tamamlanmış olması yapı denetim hizmetinin verildiği anlamına gelmemektedir. Dolayısıyla inşaatın davaya konu kısmı için davacının yapı denetim hizmeti verdiği kanıtlanamamıştır.

Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklara ve gerekçe içeriğine göre, mahkemece taraflar arasındaki uyuşmazlığın somut olayın özelliklerine uygun olarak belirlendiği, yargılamanın HMK'da belirtilen usullere uygun olarak yürütüldüğü, taraflarca gösterilen hükme etki edecek delillerin usulüne uygun olarak toplandığı, delillerin takdirinde ve yasa kurallarının olaya uygulanmasında bir isabetsizlik görülmediği, kararda kamu düzenine aykırı herhangi bir husus bulunmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."