Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/1374 K.2026/138

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar davacı tarafça istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Davacı . .. vekili dava dilekçesinden özetle: müvekkilinin, kardeşi . . davalı . . .'ndeki.. paylarının ..sini satın aldığını, bunun için hem kendi hesabından hem de kendisine ait dava dışı . . hesabından kardeşi . .. para gönderdiğini, bir kısım parayı da elden nakit olarak verdiğini, kardeşinin ölümü üzerine .. Şirketi paylarının devrinin yapılmadığını bu nedenle müvekkili . . . .. satın almış olduğu ..

Şirketinin ..ik hissesinin mahkemece tespit olunacak rayiç değerinin dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken müteselsilen tahsili ile müvekkile ödenmesine karar verilmesi, ilk taleplerinin kabul olunmaması halinde müvekkilinin davalılara hisse alımı için ödemiş olduğu, ..

TL'nin ihtar tarihi olan.. tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken müteselsilen tahsili ile müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı . ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının iflas ettiğini, muris . . tamamen kardeşlik ilişkisi sebebi ile davacının borçlularına ödemeler yaptığını, dava konusu uyuşmazlığın zamanaşımına uğradığını, davacı tarafından açılan davaya dayanak yapılmış olan banka dekontlarından bir kısmında davaya konu paranın davacı tarafından değil . . tarafından gönderildiğini, bu sebeple pasif husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı . . . vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın zamanaşımına uğradığını, müvekkili şirket hesabına gönderilmeyen para yönüyle husumet itirazında bulunduklarını, şirket hisse devri vaadi iddiasına dayalı açılan davanın dinlenebilmesi için noterde düzenlenmiş yazılı belge gerekli olduğunu böyle bir belge sunulmadığını, davacının, kendi hesabından göndermediğini beyan ve ikrar ettiği, yetkilisi olduğu şirket üzerinden muris . . gönderildiği belirtilen tutarı davacının şahsen talep edebilmesinin mümkün olmadığını, açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

YEREL MAHKEME KARARI

İlk derece mahkemesince. "Dava dilekçesinde yer alan ödeme kayıtlarına ilişkin dava dışı bankalara yazılan müzekkere cevaplarının ..tarihli . .. gönderilen .. TL'nin dava dışı . .. Tic. San ve Ltd. Şti tarafından gönderilmiş olduğu anlaşıldığından davacının bu bedel yönü ile açılan dava bakımından aktif husumetinin bulunmadığı değerlendirilerek bu bedel yönünden davanın aktif husumet yokluğu nedeni ile reddine karar verilmiştir. Davalı . . ....

Karşı açılan dava bakımından yapılan değerlendirmede: Dava dilekçesi ve safahat kısmının incelenmesinde bu şirketin ..'lik hissesine karşılık olarak ödenen bedellerin müteveffa . . ödendiği ve hissenin . .. satın alındığı iddia edildiği kaldı ki talep sonuç kısmında da şirket hissesinin davacı taraf adına tescilinin talep edilmediği ödenen bedelin rayiç değeri veya ihtar tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte talep edildiği anlaşıldığından iş bu davalının davaya konu uyuşmazlık bakımından pasif husumetinin bulunmadığı değerlendirilerek bu davalıya yönelik açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeni ile reddine karar verilmiştir.

Davacı tarafından davalılar..açılan ve davacı asilin . .. hisse bedeli için gönderdiği iddia olunan bedel bakımından yapılan değerlendirmede; .. şirketlerde pay devri 6102 sayılı TTK madde 595'de düzenlenmiş olup, ilgili madde hükmünden de anlaşılacağı üzere, pay devrinin yazılı olarak yapılıp, yazılı olarak yapılan sözleşmenin noter onaylanıp, genel kurulda onaylanması gerekmektedir.

Davacı tarafça davalıların murisi . . ile aralarında davalı şirketin .. hissesinin pay devrine ilişkin herhangi bir yazılı delil mahkememize ibraz edilememiştir.

Yasada belirtilen şekil şartına uygun olarak yapılan bir pay devri sözleşmesi söz konusu olmadığından davacı tarafça davalılar murisi olan . . gönderilen bedellerin davalı şirketin hisse devrine ilişkin olup olmadığı hususunda yapılan yargılamada gönderilen havalelerde herhangi bir açıklama bulunmadığı anlaşılmış olup, Bu noktada ispatla ilgili karine oluşturan hâllerden biri ve somut uyuşmazlıkta da tartışılması gereken asıl nokta olan “havale” ile ilgili açıklamada bulunmak yerinde olacaktır.

Eldeki davaya konu havalenin gönderildiği tarihte yürürlükte bulunan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m. 555 ve devamı maddelerine göre havale, hukuksal niteliği itibariyle bir ödeme vasıtasıdır. Başka bir anlatımla, havalenin, mevcut bir borcun ödenmesi amacıyla yapıldığı yolunda yasal karine mevcuttur.

Bu yasal karinenin tersini (havalenin borcun ödenmesinden başka bir amaçla yapıldığını) ileri süren havaleci (muhil), bu iddiasını kanıtlamakla yükümlüdür..Eldeki uyuşmazlığa konu havalede havalenin gönderiliş amacına ilişkin herhangi bir açıklama bulunmamaktadır ve yukarıda yapılan açıklamalar ışığında bakıldığında karine olarak ödeme amacıyla yapıldığının kabulü gerekir.

Davacı ile davalıların murisi olan . .. kardeş oldukları anlaşıldığından 6100 Sayılı HMK madde 203 uyarınca senetle ispat zorunluluğunun istisna durum değerlendirilerek tarafların bildirmiş oldukları tanıklar mahkememizce dinlenmiş, tanık beyanlarında davacı tarafın davalıların murisi . .. davalı şirketin .. hissesinin satışı konusunda anlaşıp davaya konu edilen bedelleri de bu hisse bedeline karşılık olarak göndermiş olduğu hususunda mahkememizce yeterli kanaat oluşmadığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesisi yoluna gidilmiştir." gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı taraf istinaf dilekçesinde; 6100 sayılı HMK m. 203 uyarınca senetle ispat zorunluluğunun istisna durumu dava konusu olayda mevcut olduğunu, ayrıca banka dekontları yazılı delil başlangıcı olarak kabul edildiğinden iddialarını tanık beyanları ile ispatlama yoluna gidildiğini, dinlenen tanıkların beyanlarını doğruladığını, davalıların iddia ettiği ödemelerin bir borcun ödemesi olmadığını, borç ilişkisinin çok önceden var olduğunu ve ödemenin tamamen hisse alımı için yapıldığını açıkça beyan ettiklerini, bu nedenlerle kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, 6100 sayılı HMK m. 111'e göre terditli olarak açılmış limited şirket pay devir vaadi nedeniyle alacak, olmadığı takdirde bedelin iadesi davasıdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacının ve dava dışı . . davalılar murisi ve davalılar murisinin sahibi olduğu davalı şirkete havale ile gönderdiği ve elden nakit olarak verdiği paranın hukuki niteliğinin şirket paylarını satın alma parası mı olduğu yoksa havale hükümlerine göre borç ödemesi mi olduğu konusundadır.

Davacının dosyaya sunduğu banka dekontlarının incelenmesi sonucunda davalılar murisine gönderilen bir kısım paranın davacı tarafından değil ayrı bir tüzel kişiliği ve taraf ehliyeti olan dava dışı . . tarafından gönderildiği anlaşılmakla mahkemenin bu para yönünden davacı hakkında aktif husumet yokluğu nedeniyle ret kararı vermesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamaktadır.

.. şirket pay satış sözleşmesinin 6102 sayılı TTK m. 595'e göre yazılı yapılma zorunluluğu bulunmakta olup davacı taraf dosyaya bu iddiasını kanıtlayacak bir delil sunmamıştır. Dolayısıyla mahkemenin bu konudaki hukuki tespitinde usul ve yasaya aykırı bir durum bulunmamaktadır.

Banka havalesi yoluyla gönderilen paranın dekontları üzerinde yapılan inceleme sonucunda dekontların üzerinde açıklama yer almadığı görülmektedir. 6098 sayılı TBK m. 555 ve devamı maddelerinde düzenlenen havalenin mevcut bir borcun ödenmesi amacıyla yapıldığı karineten kabul edilir ve bu karinenin tersini, havalenin borcun ödenmesinden başka bir amaçla yapıldığını ileri süren havaleci, bu iddiasını kanıtlamakla yükümlüdür...

6100 sayılı HMK m. 203/I-a'ya göre kardeşler arasındaki uyuşmazlıklarda tanık dinlenebileceği kuralı gereği dinlenen her iki taraf tanıklarından davacının muhasebecisi olan . ., payların devrine ilişkin davacı ile davalılar murisi arasında konuşma geçtiğini, davalı şirketin daha önce.. oranında paydaşı olan tanık . . . ise davacının davalılar murisine davalı şirketin paylarının ..'ine karşılık gelen kredi borcuna karşılık olarak üç ayda bir .. TL ödeme yaptığını, davacının kredilerin ödenmesi için ortaklık payına düşen kısmı davalılar murisine ödediğini beyan etmiştir. Aynı tanık, davacı ile davalılar murisi arasında sürekli para alışverişi olduğunu da belirtmiştir.

Diğer tanıklar ise davacının ekonomik durumunun kötüye gitmesi nedeniyle davalılar murisinin davacıya yardım ettiğini, para gönderdiğini, bir kısım borçlarını üstlenerek senet verdiğini beyan etmişlerdir.

Bütün tanık beyanları birlikte değerlendirildiğinde tanık beyanlarının davaya konu havale işlemlerinin davalı şirket paylarının davacı tarafından satın alınması için mi yoksa davalı murisinin davacıya daha önce verdiği borç paranın ödenmesi için mi olduğu maddi vakıaları hakkında farklı ve çelişkili beyanlar içerdiği, bu nedenle tanık beyanları ile belirlenmesinin olanaksız olduğu anlaşılmaktadır.

Davaya konu havalelerin davalı şirket paylarının satın alınmasına ilişkin olarak gönderildiğine dair dosyada başka bir delil de bulunmadığından mahkemenin bu havalelere konu para için davanın reddine karar vermesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamaktadır.

Elden nakit olarak verildiği iddia edilen .. TL yönünden, davacı ile davalılar murisinin kardeş olmaları ve 6100 sayılı HMK m. 203/I-a'ya göre kardeşler arasındaki uyuşmazlıklarda tanık dinlenebileceği kuralı gereği dinlenen her iki taraf tanıkları da bu miktar paranın elden davalılar murisine verildiğine kanaat uyandıracak bir beyanda bulunmamıştır. Bu nedenle bu miktar yönünden davanın reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı yön bulunmamaktadır. Bu gerekçelerle davacının istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."