Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/1417 K.2025/96

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar davalı vekilince istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Davacı ......vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından davalı şirkete toplamda ....TL tutarında düzenlenen faturalar kesilerek beton boru satıldığını, satın alınan beton borular karşılığında .... TL ödeme yapıldığını, başka bir ödeme yapılmadığını, müvekkili şirketin ..... TL gibi büyük bir alacağını tahsil edemediği için zarara uğradığını, zararını gidermek için ..... Esas sayılı dosyasında başlattıkları icra takibinin davalı borçlu tarafından haksız ve kötü niyetli itiraz üzerine durdurulduğunu beyanla itirazın iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine ..'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı .. İnşaat ..... vekili cevap dilekçesinde özetle; icra takibinde yetkiye ve borca itiraz edildiğini, icra dosyasında yetki itirazı ile ilgili bir karar verilmediğini ve takibe dayalı olarak itirazın iptali davası açıldığını, dava konusu edilen alacak talebine ilişkin .....yetkisiz olduğundan.....de yetkisiz olduğunu, ödeme emrinin müvekkilinin adresi olan . .. adresinde tebliğ edildiğini, müvekkili tarafından davacıya yapılan ödemelerin toplamının yaklaşık .. TL olduğunu, ayrıca .. TL tutarlı kankasör malzeme bedelinin de davacı tarafından müvekkiline ödenmediğini, bedeli ödenmeyen bu malzemelerin bedelinin de mahsubu gerektiğini, davacının düzenlediği faturaların .. yılına ait olduğunu, müvekkilinin davalıya borcu olmadığını beyanla davanın reddini istemiştir.

......İLK KARARI:.......tarihinde. "Dava, icra takibinde yetkiye ve borca itiraz sonucu açılan itirazın iptaline ilişkindir.

İlamsız icra takibinde takip borçlusunun yetkiye ve borca birlikte itirazı nedeniyle takibin durması ve takip alacaklısının takibin devamını sağlamak üzere ......uncu maddelerine göre icra hukuk mahkemesinden itirazın kaldırılmasını istemek yerine, aynı Kanun'un ..’nci maddesi gereğince mahkemeye başvurarak itirazın iptalini istemesi durumunda, mahkemenin öncelikle icra dairesinin yetkisine yapılan itirazı İcra hukuk mahkemesinin yerine geçerek ...nci maddesi hükmü çevresinde inceleyerek sonuçlandırması gerekmektedir. .. maddesinde, Yetki itirazı esas hakkındaki itirazla birlikte yapılır,

icra mahkemesi tarafından önce yetki meselesi tetkik ve kati surette karara raptolunur, hükmü yer almaktadır. ....sayılı kararında belirtildiği üzere; itirazın iptali davasının görülebilmesi için, öncelikle ortada takip hukuku kuralları çerçevesinde yasaya ve yöntemine uygun şekilde yapılmış geçerli bir icra takibinin bulunması gerekir.

Bir icra takibinde icra dairesinin yetkisine itiraz edilmiş ise, bu itiraz usulünce incelenip sonuçlandırılmadığı sürece, açıklanan nitelikte bir icra takibinin varlığından söz edilemez. ....... "Para borçlarında borcun ödenmesine ilişkin vade belirlendiğinde alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ödenir." hükmü yer almaktadır.

Söz konusu borca ilişkin bir vade belirlenmediğinden borç doğumu anında muaccel olacaktır ve borçlunun borcun doğum anındaki ikametgahı olan .....adresinde ödenmesi gerekecektir.

Mahkememizce tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; yetkili icra dairesinde usulüne uygun geçerli bir icra takibi yapılmadığı anlaşılmakla davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmiştir.

......sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun ... maddesi gereğince bir davada genel yetkili mahkeme, davalının yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesidir.... maddesinde sözleşmeden doğan davalar için, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinin de yetkili olduğu belirtilmiştir ki bu da özel yetkiye ilişkin bir düzenlemedir. ......Kanunu'nun.. maddesi uyarınca para alacağına ilişkin davalarda aksi kararlaştırılmadıkça para borcu alacaklının yerleşim yerinde ödenmesi gerektiğinden alacaklının bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir.

Dolayısıyla dava, davacının seçimine göre, hem genel ve hem de özel yetkili mahkemede açılabilir. .......Dava konusu somut olayda davalı taraf, akti ilişkiyi kabul etmekte, ancak davacıya konkasör malzemesi verdiğini, bu malzeme bedellerinin borçtan mahsubu gerektiğini ileri sürmektedir.

Buna göre az yukarıda anılan ...... maddesi gereğince, para alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibinde ve icra takibine itirazın iptali davasında alacaklının yerleşim yeri olan .....de yetkilidir.

Mahkemece bu husus gözetilerek işin esasına girilmesi iddia ve savunma çerçevesinde deliller toplanıp hep birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yanılgılı gerekçelerle yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmediğinden," gerekçesiyle mahkemenin kararının kaldırılmasına karar vermiştir.

....... MAHKEMESİNİN İKİNCİ KARARI:....... tarihinde; ....... itibarıyla faaliyete geçirilmesine karar verilmiştir. .. sayılı ......sayılı Kanun ile değişik 4. maddesinde ticari davaların; mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olarak iki gruba ayrıldığı anlaşılmaktadır.

Mutlak ticari davalar, tarafların sıfatına veya bir ticari işletme ile ilgili olup olmamasına bakılmaksızın kanun gereği ticari sayılan davalar olup TTK’nun 4/1. maddesinin b, c, d, e, f fıkralarında ve özel kanunlarda düzenlenmiştir. Nispi ticari davalar ise, tarafların tacir sıfatına haiz olduğu ve her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili uyuşmazlıklardan doğan davalardır.

Bir başka ifade ile, bu davalar ya bir ticari işletmeyi ilgilendirmeli ya da iki taraf için de ticari sayılan hususlardan doğmaları halinde ticari dava olarak nitelendirilebilirler. Gerek mutlak ve gerekse nispi ticari davaların....görüleceği açıktır. Somut olay değerlendirildiğinde; eldeki davanın ticari dava olması nedeni ile ...... görülüp sonuçlandırılması gerekir.

Eldeki davada tacir olan taraflar arasındaki faturaya dayalı uyuşmazlığın ticari dava mahiyetinde olduğu ve uyuşmazlığın çözümünde.... görevli olduğu gözetilerek, ..sayılı kararında vurgulandığı gibi, nasıl mahalli mahkemelerce doğrudan doğruya verilen aktarma kararı, teknik anlamda bir görevsizlik kararı değil, sadece, bir devir kararı ise, yine... kararında da belirtildiği üzere, somut olayın değinilen yukarıdaki özellikleri karşısında kararın, hukuki anlamında bir görevsizlik ve gönderme kararı olarak değil, özel mahkemenin yargı çevresinde sonradan faaliyete geçmiş olmasından kaynaklanan,

kendine özgü bir devir (aktarma) kararı olarak nitelendirilerek dosyanın görevli ve yetkili Şanlıurfa Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir." gerekçesiyle dosyanın ... gönderilmesine karar vermiştir.

ŞANLIURFA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN GÖREVSİZLİK KARARI:...... tarihinde.

"Her ne kadar mahkememizce dava dosyası esas sırasına kaydı yapılarak yargılamaya devam edilmiş ise de; .... karar sayılı ilamında;....i tarafından, davanın esası hakkında karar verilmiş ise de dosyayı mahkemeye gönderen.......devir (gönderme) kararına dayanak teşkil eden .. kararında, mahkemelerce... tarihinden önce açılmış derdest davaların yeni görevlendirilmiş mahkemelere aktarılacağı yönünde bir açıklamaya yer verilmediği ve davanın ilk açıldığı mahkeme tarafından davaya devam edilip karar verilmesi gerektiği gözetilerek,

dosyanın devredildiği mahkemece görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, işin esası hakkında karar verilmesi doğru olmamıştır." içtihadında bulunulduğu, yine ....... sayılı ilamında; ...... sayılı kararı ile yeni kurulan ... . .. mahkemelerinin yargı çevreleri belirlenmiştir.

Ancak kararda hâli hazırda açılmış davaların yeni kurulan mahkemeye devredileceğine ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır...Bu durumda yeni bir mahkemenin faaliyete geçirildiği tarihten önce derdest bulunan davaların, istek üzerine veya doğrudan görevsizlik ya da gönderme kararı ile yeni kurulan mahkemeye devredilmesine olanak bulunmamaktadır." içtihadında bulunulduğu,

bu içtihatlar uyarınca..... tarafından mahkememize gönderilen dava dosyalarında mahkememizce anılan.......uyarınca davanın esası hakkında karar ittihaz edilmeksizin görevsizlik kararı verilmesi gerektiği kanaatine varılarak davacının davasının mahkememizin görevsizliği nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir." gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı taraf istinaf dilekçesinde; mahkemenin ticaret mahkemesi olarak yargılamaya devam edip dosyada nihai kararı vermesi gerekirken uzmanlık gerektiren bir konuda kurulan ihtisas mahkemesinin görev alanına giren bir konuda karar verip dosyayı torba mahkemeye göndermesinin mümkün olmadığını bu nedenlerle kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 207 ve davamı maddelerine göre alım satım sözleşmesinden kaynaklı alacak için başlatılmış icra takibine itiraz nedeniyle 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 67'ye göre itirazın iptali davasıdır.

Dairemizce inceleme, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf nedenleri ve kamu düzeni gözetilerek yapılmıştır.

Gönderme ve görevsizlik kararı veren her iki mahkeme arasındaki uyuşmazlık ....... Mahkemesinin kurulmasından sonra Asliye Hukuk Mahkemelerinde yargılaması devam eden ticari dava dosyalarının yeni kurulan . . .. gönderilip gönderilmeyeceği konusundadır.

Her iki mahkemenin gerekçeli kararlarında yollama yaptıkları ...... Karar sayılı kararları eski Ticaret Kanunu döneminde yeni kurulan ...... arasındaki iş bölümü uyuşmazlıkları ile ve eski Ticaret Kanunu zamanında başlayıp da 6102 sayılı yeni TTK zamanında yargılaması devam ederken yeni kurulan yeni ...... arasındaki iş bölümü uyuşmazlıkları hakkında verilmiş kararlar olup dava konusu görev uyuşmazlığına uygulanmaları hukuken mümkün değildir.

Hâkimler ve Savcılar Kurulu'nun ....... sayılı kararı ile....... tarihinden itibaren faaliyete geçirilmesine karar verilmiştir. .. bu kararında . .. kurulmadan önce başlamış ve devam etmekte olan ticari davaların ... yeni kurulan .. Mahkemelerine gönderileceğine ilişkin bir hüküm yer almamaktadır. ......Tarih sayılı kararı da bu yöndedir. Bu nedenle davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."