Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/1519 K.2024/1592

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar ihtiyati hacze itiraz eden borçlular vekilince istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

İtiraz eden borçlu .......vekili itiraz dilekçesinde; alacaklının esas alacaklı olmadığını, bonoda ciro edilmiş hamil olduğunu, senet alacaklısının kötü niyetli olarak senedi üçüncü kişilere ciro ettiğini, ciro zincirinde açık kopukluk olduğunu,...... Esas sayılı dosyasında takibin iptali davası açıldığını ve ihtiyati tedbir kararı vererek takibin durduğunu, bu dosyada imza incelemesi yapılmakta olduğunu, ihtiyati haczin şartlarının oluşmadığını, müvekkili firmanın her ne kadar senet borçlusu ise de sözleşme gereği senet alacaklısı . . . ile ilgili ticaret mahkemelerinden tedbir kararı almış olduğunu, bu nedenlerle ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

YEREL MAHKEME KARARI

İlk derece mahkemesince. "Dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde: Talep ..... tarihinde verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına ilişkindir. Bilindiği gibi, ..... koşulları İİK’nın 257. maddesinde gösterilmiş olup, maddede hem vadesi gelen hem de gelmeyen para alacakları için ihtiyati haciz şartları düzenlenmiştir.

Buna göre, muaccel alacaklarda alacağın vadesinin gelmiş ancak rehinle temin edilmemiş olması; müeccel alacaklarda ise, borçlunun adresinin belli olmaması veya taahhütlerinden kurtulmak amacıyla mallarını gizlemeye ya da kaçırmaya çalışması veya kendisinin kaçması ya da kaçmaya hazırlanması yahut bu amaçla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunması gerekir. İşaret edilen maddede, mezkur sebepler dışında başka herhangi bir koşul öngörülmemiştir. İİK’nın 258.

Maddesi, “Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur.” hükmünü içermekte olup, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için, alacağın varlığı hakkında mahkemece kanaat edilmesi yeterlidir.

Mahkemenin, alacağın varlığına kanaat getirmesinden anlaşılması gereken ise, alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi olmayıp, alacağın varlığını gösteren delillerin yaklaşık ispat ölçüsünde sunulmasıdır. İhtiyati hacizde amaç, ihtiyati tedbire benzer şekilde,. 2. maddesinde yer alan “hukuk devleti” ilkesinin bir gereği olarak, bireylere etkin hukuki himaye sağlanmaktır.

İhtiyati haciz yargılamasında, etkin hukuki himaye sağlamak ve bunu sağlarken de mümkün olduğunca çabuk ve seri hareket etmek, maddi hukuka dayanan hakkın araştırılmasından önce gelir. Maddi hukuka göre haklılık durumu, İİK’nın 264. maddesi çerçevesinde itirazın kaldırılması veya itirazın iptali davası kapsamında ya da açılacak bir menfi tespit veya istirdat davası sırasında incelenerek sonuçlandırılacaktı...... maddesinde itiraz nedenleri belirtilmiştir.

İhtiyati haciz kararına itiraz sebepleri şekli nitelikte olup tahdidir. Mahkemenin yetkisine, görevine, teminata, ihtiyati haciz sebebine itiraz mümkündür.

Talebe konu bononun vadesinin geldiği, itiraz edenlerin keşideci olduğu, şekil şartlarına haiz olduğu, itirazların senedin bedelsizliğine yönelik ve borca itiraz mahiyetinde olduğu, ileri sürülen itirazların yargılamayı gerektirdiği değerlendirilmiş ve bu nedenle yasaca aranan itiraz nedenlerinin bulunmaması sebebiyle itirazın reddine karar vermek gerekmiştir." gerekçesiyle ihtiyati haciz kararına itirazın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

İhtiyati hacze itiraz eden borçlular istinaf dilekçesinde; müvekkilinin yapacağı inşaatlar için.... tarihli sözleşme ile hazır beton satın aldığı davaya konu bononun lehdarı......TL banka havalesi yoluyla para gönderdiğini ve icra takibine konu.... düzenleme,......TL bedelli bonoyu teminat senedi olarak verdiğin... adına sahte imza atılarak üçüncü kişilere bu senedin ciro ediğini, cirodaki imzanın sahteliği iddiasıyla ..... Esas sayılı dosyasından yaptıkları başvuru sonucunda ihtiyati tedbir kararı verilerek alacaklının başlattığı ....sayılı takibin tedbiren durdurulduğunu, mahkemece bu konunun dikkate alınmadığını, bu gerekçelerle ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, kambiyo senedine dayalı alacak için .. sayılı İİK m. 257'ye göre verilen ihtiyati haciz kararına itirazın reddi nedeniyle istinaf başvurusudur.

Dairemizce inceleme, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf nedenleri ve kamu düzeni gözetilerek yapılmıştır.

Davaya konu bono nedeniyle iki borçlu bulunmaktadır. Bunlardan biri avalist...... diğeri keşideci ....... İstinaf incelemesine konu ihtiyati haciz kararına sadece keşideci...... itiraz etmiş, avalist.. ise itiraz etmemiştir. İstinaf başvurusu ise her ikisi tarafından yapılmıştır. Bu nedenle istinaf incelemesi her iki takip borçlusu için ayrı ayrı yapılacaktır.

Alacaklı taraf, avalist ......sayılı dosyasından, keşideci ....... sayılı dosyasından takip başlatmıştır.

......Esas sayılı dosyasındaki dava keşideci ......tarafından kendi aleyhinde başlatılan ......sayılı dosyasının taliki veya iptali davasıdır. Bu davada tensip zaptı ile ......tarihinde "Takip talebindeki alacağın ..oranında teminatın icra dosyasına depo edilmesi halinde tedbir talebinin kabulüne, icra dairesine teminatın alacaklıya ödenmemesi hususunun bildirilmesine," kararı verilmiştir.

Her iki borçlu......Esas sayılı dosyasında alacaklıya karşı menfi tespit davası açmış olup bu dosyadan.......sayılı takip dosyaları kapsamında, .......tarafından icra veznesine hangi yolla olursa olsun girmiş veya girecek her türlü paranın tedbiren davalıya ödenmemesi yönünde İİK m. 72'ye göre ihtiyati tedbir kararı verildiği anlaşılmaktadır.

İhtiyati haciz, İİK m. 257 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş alacaklar ile belirli yerleşim yeri bulunmayan ya da mal kaçıran borçlular için vadesi gelmemiş alacakları temin bakımından borçlunun malları ve hakları üzerine konulan tedbir niteliğinde bir işlemdir.

Diğer taraftan, İİK m. 264'de ki ihtiyati haciz kararı alan alacaklının yedi gün içerisinde takip talebinde bulunmaya veya dava açmaya mecbur olduğuna ilişkin hükümden de anlaşılacağı üzere ihtiyati haciz ile icra takibi ayrı ayrı düzenlemeler olup ayrı ayrı hukuki sonuçlar doğurur.

Bu nedenle ihtiyati haciz kararı icra takip işlemi olmayıp yapılacak icra takibinden veya açılacak davadan önce ya da sonra uygulanan ve HMK m. 389 ve izleyen maddelerinde düzenlenen ihtiyati tedbir benzeri bir işlem olduğundan bir takip muamelesi sayılamaz.

Dolayısıyla, ihtiyati haciz kararına istinaden ihtiyati haciz uygulanması genel anlamda bir takip işlemi olmayıp niteliği itibariyle tedbir vasfında bulunduğundan icra hukuk mahkemesince tedbiren icra takibinin durdurulması ihtiyati haczin uygulanmasına engel oluşturmaz.

Bu nedenle aynı mahkemenin bu defa değişik iş dosyası üzerinden ihtiyati haciz kararı vermesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamaktadır. Çünkü ..e göre verilen ihtiyati tedbir kararı haczi engelleyen bir durum değil, icra veznesine giren paranın alacaklıya ödenmesini engelleyen bir hukuki koruma tedbiridir. Bu nedenle ihtiyati hacze itiraz eden borçlu keşideci...... istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.

.. sayılı İİK m. 265/I'e göre; "Borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi hâlde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir." Aynı maddenin beşinci fıkrasına göre de; "İtiraz üzerine verilen karara karşı istinaf yoluna başvurulabilir." İstinaf başvurusunda bulunan diğer borçlu . . ., ihtiyati haciz kararına karşı bu madde kapsamında kararı veren mahkemeye itirazda bulunmadığından HMK m. 341'e göre istinaf kanun yoluna başvurabileceği bir karar bulunmamaktadır. Bu gerekçeyle diğer borçlu . . . istinaf başvurusunun HMK m. 341'e göre usulden reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."