Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/1637 K.2025/71

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar davacı vekilince istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Davacı vekili, müvekkili şirkette .... hisse sahibi olan davalının .... yılının ortalarından şirkete itibaren hiç gelmediğini, şirketin ... oranındaki hissesinin şirket yetkilisi ve müdürü .... hissesinin de...ait olduğunu, davalının yaklaşık 2 yıldır şirket işlemlerine katılmadığı gibi şirket ortaklığından ayrılmak için sürekli müvekkilin diğer ortakları ile görüşüp fazla hak elde etmek içinde ortakları baskı altına aldığını, bu süreçte şirket bünyesinde görev almadığı gibi alma isteğinde de bulunmadığını, şirkete karşı hiçbir sorumluluğunu yerine getirmediğini,

ortak ve yetkili . .. davacı ait araca el koyduğu gibi tescili üzerine yaptırıp, şirket ortağı olan . ..r'i de işin içerisine katarak katarak haksız ithamlarla suç duyurusunda bulunduğunu, hem kardeşi hem de müvekkil yetkilisi . ait . . . . .plakalı aracı enişteleri . .. devralarak şirket yetkilisini de zor durumda bıraktığını, payı ..n çok üzerinde şirketten para almak için ortaklar ve şirket aleyhine karalama yaptığını, davalının hiçbir emek ve mesai vermeden değerinin çok üstünde haksız kazanç için kötü niyetli hareket ettiğini,

belirterek müvekkilinin.... tarihli çağrılı olağan .. toplantı kararına istinaden haklı nedenlerle ortaklıktan çıkarılma kararına uygun olarak davalının şirket ortaklığından çıkarılmasına ve .... hissesinin diğer şirket ortakları arasında payları oranında dağıtılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı tarafa usulüne uygun olarak dava dilekçesi ve tensip zaptı tebliğ edilmişse de davaya yanıt vermediğinden, tüm maddi vakıalar davalı tarafından inkar edilmiş sayılmıştır.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, taraflar arasındaki çatışmanın abi kardeş arasındaki çatışmadan kaynaklı olduğu; davacı şirket yetkilisi .. aracın kendisine ait olduğunu ileri sürdüğü (şirket bakımından bir hak talep edilmediği); bu çatışmanın şirketin çalışmasını engelleyecek bir durum oluşturmadığı; ortağın şirket ortaklığından çıkarılması için ortağın davranışlarının şirketin ticari faaliyetine sekte vuracak ve ızrar edecek ve hatta karşılıklı güveni ortadan nitelikte olması gerektiğinin arandığı; dava konusu aracın davalı adına tescil edilmesinin şirket ortaklığı veya şirketin malvarlığı ile ilgisi olmadığı;

davacının iddialarının davalının davranışlarının şirketin çalışmasını engelleyecek bir durum ortaya çıkardığına dair bir söylem içermediği; dikkate alınarak haklı nedenin bulunmadığı gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, söz konusu dava sadece abi kardeş arasında yaşana sorunlardan kaynaklı olmadığını, sadece bir abi kardeş meselesi olsaydı müvekkilinin yeterince göz yumduğunu, abisini düşünerek bedelsiz hisse vermişken sorunu da konuşarak orta yol bulmaya çalışarak çözebileceğini, nitekim sorun davalı tarafın şirketin itibarını zedelemeye çalışması, şirket ekonomik olarak zarara uğratmaya çalışması,

kendisine ait olmayan şeyi almaya çalıştığını, davalı taraf yönetim kurulunun hiçbir çağrısına cevap vermediğini, yapılan hiçbir toplantıya katılım dahi sağlamadığını, davalının çağrı yapılan toplantılara katılım sağlayıp uzlaşma yoluna giderek uyuşmazlığı çözebileceğini, fakat davalı taraf bu yolu tercih etmek yerine müvekkili şirketin ve ortaklarını zor duruma düşürmeye çalıştığını, bunun bile davanın kabulü için yeterli olduğunu, bu kadar haksızlık varken hepsi ispatli iken bide genel kurul yapıp kanuna ve usule uygun davet edip gel hakkını verelim çıkaralım dendiğini,

müvekkilin yine de bedelini ödeyip çıkarmak istediğini ancak davalının yanaşmadığını, davalının sadece suç duyurusunda bulunması ve genel kurula gelmemesinin haklı sebep olduğunu belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, TTK'nın 640/3 maddesi gereğince limited şirket ortaklığından davalının haklı nedenlerle çıkartılması istemine ilişkindir. Dairemizce inceleme, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf nedenleri ve kamu düzeni gözetilerek yapılmıştır.

.. şirket ortağının haklı nedenlerle çıkartılması davasında haklı nedenlerin varlığına şirketi iç işleyişine bakarak karar verilmelidir. Bu halde esas itibariyle haklı sebep, çıkartılacak ortağın davranışında veya şahsında doğabilir.

Gerçekten de şayet ortağın kendi şahsında veya davranışında ortaya çıkan sebepler, şirketin amacına ulaşmasına engel oluyorsa veya önemli ölçüde zorlaştırıyorsa ya da ortağın şirkette kalması diğer ortaklar açısından katlanılamaz hal almışsa bu ihtimallerde haklı nedenle çıkartılmanın varlığı gündeme gelecektir. Öte yandan çıkartılması istenilen ortağın haklı sebebin gerçekleşmesinde bir kusurunun varlığı da aranmaz.

Buna mukabil bazı özel durumlarda haklı sebep oluşsa dahi çıkarma davası açılamaz. Örneğin iki kişilik limited şirkette, her iki ortağın şahsında da haklı sebep varsa, bu durumda birinin açtığı çıkarma davası dinlenilmez.

Ortağın çıkartılması için haklı neden teşkil edecek sebeplere pek çok örnek verilebilir. Mesela bir ortağın kendisine düşen ortaksal yükümlülükleri, örneğin sermaye koyma ya da ek ödeme yükümünü ifa etmemesi onun şahsında haklı sebep teşkil edebilir. Yine sadakat yükümlülüğünün ihlali de, örneğin şirket sırlarının üçüncü kişilere ifşa edilmesinde olduğu gibi, ortaklıktan çıkartılma bakımından haklı neden teşkil eder. Keza rekabet yasağının önemli bir görünümü olan, rekabet yasağının ihlali de çıkarma davasında haklı neden teşkil eder. Ancak ortaklar bakımından rekabet yasağının ihlalinin haklı neden teşkil edebilmesi için, rekabet yasağının limited şirket sözleşmesinde düzenlenmesi zorunludur. (TTK m. 613/II ve TTK 577/I-g)

Tekrar etmek gerekirse, haklı neden için ortağın davranışlarının şirket faaliyetlerine sekte vuracak ve ızrar edecek, karşılıklı güveni ortadan kaldıracak nitelikte ve objektif iyi niyet kurallarına aykırı olması gerekir. Ancak, şirketten izahat istemek, şirket işlerinde ve oylamalarda çekimser kalmak, şirket aleyhine dava açmak (gereksiz ve kötü niyetli olarak sayısız davalar açmak gibi istisnai durumlar hariç) gibi hususlar şirketten ihraç için yeterli sebep teşkil etmez.

Ortaklar genel kurulu kararında, çıkarma için haklı nedenlerin nelerden ibaret olduğu belirtilmelidir. Zira mahkeme sadece genel kurul kararında alınan çıkarma bakımından haklı neden kabul edilen maddi vakıalar çerçevesinde yargılama yapacaktır. Dava esnasında genel kurul kararında belirtilenlerden başka herhangi bir sebep eklenerek, ortağın çıkartılması istenemeyeceği gibi, genel kurulda belirtilenler yerine yeni sebepler de davada ileri sürülemez. Çıkarma davasında haklı nedenlerin gerçekleşip gerçekleşmediğini davacı şirket ispat etmekle mükelleftir. Haklı nedenler maddi vakıa olup, tanık dahil her türlü delille ispat edilebilir. ..

Bu açıklamalardan sonra somut olayımıza dönülecek olursa, dava dilekçesinde belirtilen sebeplerin genel kurul kararında da belirtilerek çıkartma davasının açılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır. Davacı şirket, davalının şirkete .. yılının ortalarından bu yana uğramadığını ve yükümlülüklerini yerine getirmediğini ileri sürmüşse de, sermaye koyma ya da ek ödeme yükümlülüğünün yerine getirilmediğine dair bir iddia ileri sürülmediği gibi şirkete karşı yönetici olmayan ortağın sayılan hususlardan başka kanuni yükümlülüğü bulunmamaktadır. Bu yöndeki soyut istinaf sebepleri yerinde değildir.

Davalı ortağın payını rayicinden çok yüksek olacak şekilde şirketi satın almaya zorladığı ileri sürülmüşse de, yerel mahkeme kararında da değinildiği üzere, çıkma payı için şirketteki payının ederinden fazlasını istemek de serbest piyasanın bir gereği olup, ortağın ortaklıktan çıkarılması için başlı başına haklı bir sebep olarak değerlendirilemez. Bu yönden de istinaf nedenleri yerinde değildir.

Öte yandan şirket ortakları aleyhinde suç duyurusunda bulunmak da açık bir dürüstlük kurallarına aykırılık ve yıldırma saikiyle yapılmadıkça ve sayısız yersiz şekilde kanuni yolların suistimal edilmesi söz konusu olmadıkça haklı nedenle fesih olarak kabulüne olanaklı değildir.

Davacı şirket vekili, şirket yetkilisi adına kayıtlı aracı davalının kendi üzerine devraldığını iddia ederek davalının ortaklıktan çıkarılması gerektiğini iddia etmiştir. Sicil belgeleri uyarınca söz konusu .. plakalı araç dava dışı . .. adına kayıtlı iken engelli indirimi nedeniyle tescil yasağının sona ermesi sonrası davalı adına tescil edilmiştir. Dava dışı şirket yetkilisi . .. tarafından .. . ve davalıya karşı tescil olmadığı takdirde tazminat istemli açılan...Karar sayılı davada da davanın reddine karar verilmiştir. Yine, davacı yetkilisi . .., . .. hakkında...soruşturma sayılı dosyasında aracın devrinin gerçekleştirilmediği ve aracın elinden bilgisi dışında alındığı iddiası ile .. tarihinde şikayette bulunulmuşsa da.. tarihinde takipsizlik kararı verilmiştir.

Davalı.....tarafından davacı şirketin diğer ortakları ....tarihinde . ....soruşturma sayılı dosyası ile dava konusu ....lakalı aracın elinden zorla alındığı iddiası ile suç duyurusunda bulunulmuş; ...hakkında ise . ... Mahkemesi'nin .... Esas sayılı dosyası ile haklarında kamu davası açılmıştır. Dolayısıyla, araç devir işlemleri yönünden de davalının nezdinde doğan ve şirketten haklı nedenle ihracını gerektirir nitelikte bir eyleme rastlanılmamıştır.

Davalının şirketi kötülediği soyut bir şekilde ileri sürülmüşse de, yukarıda örnek kabilinde bahsedilen sadakat yükümlülüğüne aykırılık teşkil edecek şekilde davalı eylemlerine dosya kapsamında rastlanılmadığı gibi yerel mahkemece duruşmada dinlenen davacı tanıklarının beyanları da sadece üçüncü kişilerden aktarılan duyumlardan ibarettir. Bu bağlamda da haklı nedenlerin varlığı ispata muhtaç kalmaktadır.

Açıklanan bu gerekçelerle; davacı vekilinin istinaf başvuru nedenleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucu, ilk derece mahkemesi karar ve gerekçesinde yasa ve usule aykırılık bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, davacı vekilinin vaki istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.(1) maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."