Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/212 K.2025/852

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar taraf vekillerince istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Davacı vekili, müvekkillerinin kök murisi . .. tarihinde vefat ettiğini, şirketin kurucusu olan murisin sadece oğullarını ortak yaptığını, tek kızını şirketin ortaklığından yoksun bıraktığını, murisin ölümünün ardından müvekkili . . davalı şirkette veraset ilamından gelen payı nedeniyle ortak olduğunu, diğer . . vefatı ile veraset ilamındaki payları nispetinde şirket ortağı olduklarını.. günlü genel kurulda alınan kararların kanun, ana sözleşme ve iyi niyet kurallarına aykırı olduğunu, şirketçe hazırlanan faaliyet raporunun ilgili yönetmeliğin hiçbir maddesini karşılamadığını, özensiz,

yetersiz ve ortaklardan bilgi gizlemeye yönelik bir rapor olduğunu, genel kurul toplantısı çağrısı ile belirlenen gündemde faaliyet raporunun oylanmasına yönelik hüküm bulunmadığını, oylama yapılmadığını, herhangi bir karar alınmadığını, TTK 413/2 uyarınca gündemde bulunmayan konuların GK'da müzakere edilemeyeceğini ve karara bağlanamayacağını, pay sahiplerinin denetleme haklarının elinden alınması nedeniyle denetim raporunun oylanmasının yerinde olmadığını, denetim raporundaki varlık kalemleri ile kurumlar vergisi beyannamesindeki rakamların örtüşmediğini,

bağımsız denetimin incelendiği bilanço ile vergi dairesine verilen bilançonun aynı olmadığını, .. yılı sonunda bağımsız denetimce kasada .. TL tespit edildiğini ancak şirketçe vergi dairesine verilen bilançoda .. TL beyan edildiğini, şirketin ..

TL'sinin bağımsız denetimce fiilen tespit edilemediğini, muhatap şirketin.. tarihinde yapılan genel kurul toplantısına esas çağrı belgelerini TTK 414 kapsamında iki hafta öncesinde müvekkillerinin elinde olacak şekilde göndermediğinden usulsüz olduğunu, finansal tablolar ile şirketin söylediği ve uyguladığı rakamların uyumlu olmadığını, çelişkilerin bulunduğunu, davalı şirketin bir önceki genel kurul toplantısının .. tarihinde yapıldığını ve kârın %10'unun dağıtılmasına oy çokluğu ile karar verildiğini, bu kararın iptali amacıyla..

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .. esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, anılan mahkemece kâr payı dağıtım oranının düşük olduğundan bahisle genel kurul kararının iptaline karar verildiğini ve dosyanın istinafta olduğunu, davaya konu genel kurul toplantısının hesap döneminin .. tarihleri arasında olduğunu, bu döneme ilişkin finansal tablolara göre toplantı yapılıp kararlar alınmasının mümkün olmadığını beyanla davalı şirketin.. tarihinde yapılan genel kurul toplantısında alınan .. numaralı kararların iptalin.. numaralı maddesinde okunup müzakere edilen faaliyet raporunun usul ve mevzuata uygun olmaması nedeniyle yok hükmünde sayılmasını,

davaya konu .. tarihli genel kurul toplantısının 6. maddesinde dönem kârının dağıtılmayan kısmına yönelik alınan kararın iptalini, toplantının .. numaralı maddelerinde alınan kararların butlanla batıl olduğunun tespitini, mahkeme aksi kanaatte ise anılan kararların iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, ... sayılı dosyasında açılan davanın kâr payı maddesi hariç davacıların tüm taleplerinin reddedildiğini, şirketin ..

TL sermayeye sahip olduğunu, müvekkil şirketin bağımsız denetim şirketlerince denetlendiğini, davacıların genel kurulda bahsi geçen belgelerin bulunmadığına ilişkin tutanağa geçmiş herhangi bir itirazlarının olmadığını, genel kurulun olağan bir genel kurul olduğunu, davacılara gönderilen genel kurula çağrı mektubunda şirketle ilgili mevzuatın öngördüğü tüm eklentilerin kendilerine gönderildiğini, davacıların herhangi bir zarar unsuru olmadığını, söylemlerinin somut olgulara dayanmadığını, gündemin üçüncü maddesi görüşülürken davacılar tarafından denetçi raporuna bir çok noktada itiraz edildiğini,

bu itirazlar üzerine genel kurul denetçileri hakkında bir karar verebilme yetkisinin şartlarının oluşup oluşmadığı açısından denetçi raporunun zorunlu olarak oylandığını, oylamanın denetçi raporunun okunması maddesinin devamı niteliğinde olduğunu, şirketin bilanço-finansal tabloları ve diğer defter ve mali belgelerinin TMS ilkelerine uygun olarak hazırlandığını, ., . ve .. yıllarında sayım ve tesellüm noksanı olduğunun, bunun kasa açıklarından kaynaklandığının belirtildiğini, sayım ve tesellüm noksanının kasa ile bir ilgisinin bulunmadığını,

davacı tarafın yetki ve hak aşımı yaparak genel kurulun bütün yetkilerine el koymak istediğini ve aynı zamanda bağımsız denetim şirketini de şüphe altında bırakarak bütün yetkilerine el koymak istediğini, iddiaların genel kurulun yetkilerine el koyma niteliği taşıdığını beyanla davanın reddini dilemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, İkinci gündem maddesinde .. yılı faaliyet raporunu oyçokluğu ile kabul edilmiş yine genel kurul toplantısının dördüncü maddesinde .. yılına ait finansal tablolar oyçokluğu ile kabul edildiği, ayrıca 3. maddede .. yılı denetçi raporu okunarak müzakeresi yapıldığı, bu kararların icrai bir mahiyeti bulunmadığı gözetildiğinde davacının talebinde hukuki yararının da bulunmadığı,

iddia edildiği şekilde yönetim kurulunun TTK.'nın 78, 79 ve 80. maddelerine aykırı bir davranışının bulunması ve bundan kaynaklı bir zararın bulunması halinde yöneticilerin sorumluluğu gündeme gelecek olup, bu hususun davamızın konusunu oluşturmadığı gibi, belirtilen raporların onaylanmış olması sorumluluk davasını engellemeyecektir.

Bu nedenle yokluk, butlan ve iptal şartlarının mevcut olmadığı, beşinci gündem maddesi bakımından yönetim kurulu üyelerinin ibrasına karar verildiği, alınan kararın iptal talebi yönünden yasa, ana sözleşme ve iyi niyet kurallarına aykırı olduğunun değerlendirilemeyeceği, butlan olduğunun tespiti yönünden ise emredici hükümlere, ahlaka ve adaba aykırı olmadığı, davacıların genel kurula katılma, asgari oy, dava ve kanundan kaynaklanan vazgeçilmez nitelikteki haklarını sınırlandırmadığı ve şirketin temel yapısını bozmadığına kanaat getirilerek davacı tarafın talepleri yerinde görülmediği,

altıncı gündem maddesi kar payı dağıtımına yönelik olduğu, anılan Genel Kurul kararında .. TL dönem net karının .. TL'lik kısmının sermayeye eklenmesi, ..

TL'sinin ise şirket ortaklarına dağıtılmasına karar verildiği, kısmen benimsenen bilirkişi raporunda TTK'nın 519. ve 523. maddeleri kapsamında yapılan değerlendirmeler sonucunda kar dağıtmama kararının davalı şirketin ekonomik faaliyet ve amaçları açısından zorunlu olmadığı, mahkemece dayanak bilirkişi raporundaki hesaplamalar ve elde edilen sonuca itibar edilerek kısmen kar dağıtmama kararının yerinde olmadığına kanaat getirilmiş ve bu yönde alınan kararın iptaline karar verildiği, gündemin yedinci maddesi yönetim kurulu üyelerine ücret, huzur hakkı, ikramiye ve prim ödenmesinin görüşülmesine yönelik olduğu,

toplantıda ikramiye, prim vb. hususlara ücret ödenmemesi, ..tarihinden itibaren yönetim kurulu üyelerine brüt .. huzur hakkı ödenmesine karar verildiği, huzur hakkı her toplantı için ayrı ayrı belirlenebileceği gibi, aylık olarak belirli bir ücret biçiminde de tespit edilebileceği, ücretin miktarı ise, şirketin mali yapısı, bu yöndeki uygulaması,

yönetim kurulu ve denetçilerin bu iş için harcadığı emek ve mesai ile orantılı olması gerektiği, yönetici ve denetçiler için belirlenen ücretlerin fahiş olup olmadığı değerlendirilirken genel kurulun yapıldığı dönemde şirketin ortaklık yapısı, finansal durumu, geçmiş uygulamaları, ortaklık yapısı ve mali durum açısından davalı şirketle aynı-benzer durumda bulunan şirketlerin yönetici ve denetçilerin aldığı emsal ücretler göz önünde bulundurulup karşılaştırılmak suretiyle yönetim kurulu ve denetçilerin harcadığı emek ve mesai ile orantılı,

pay sahiplerinin vazgeçilmez nitelikteki kârdan pay alma haklarını da ihlal etmeyecek şekilde tespiti gerektiği, tüm bu hususlar tetkik edilerek tanzim edilen bilirkişi raporunda huzur hakkı bedelinin fahiş olmadığı rapor edilmiş, mahkemece de aynı kanaate varıldığından kararın iptali isteminin reddine karar vermek gerektiği, gündemin sekizinci maddesi yönetim kurulunun seçimine ilişkin olduğu, alınan kararın kanuna, ana sözleşmeye ve dürüstlük kuralına aykırı olmadığı, gündemin dokuzuncu maddesi iç kaynaklardan sermaye artırımına yönelik olduğu,

TTK m. 462-2 hükmüne göre sermaye artırımını iç kaynaklardan karşılama olanağının gerçekten varolduğunun, onaylanmış yıllık bilanço ve yönetim kurulunun vereceği açık ve yazılı bir beyanla doğrulanması gerektiği, beyanın şekli aynı kanunun 457. maddesinde belirtilmiş olup 457-2-b bendi gereği de yönetim kurulu tarafından iç kaynağın varlığı hakkında garanti verildiği, beyanın amacı sermaye artırımı hakkında gerekli olan ve pay sahiplerine eksiksiz, doğru, açık şekilde bilgilerin verilmesi olduğu,

bu nedenle beyan verilmeden ya da eksik ya da yanlış bilgiler içeren beyana istinaden iç kaynaklardan sermaye artırımına karar verilmesi hali genel kurul kararının iptal nedeni olduğu, somut uyuşmazlıkta yönetim kurulu tarafından verilmesi gerekli beyan verilmeden sermaye arttırımına ilişkin karar alınmış olduğundan bu maddenin iptaline karar verildiği, gündemin onuncu maddesi Bağımsız Denetçi seçimine ilişkin olduğu, alınan kararın kanuna, ana sözleşmeye ve dürüstlük kuralına aykırı olmadığı belirtilerek davanın kısmen kabulü ile; davalı ..

Petrol Otomotiv Sanayi ve Ticaret A.Ş..yılı olağan GK'da alınan 6 ve 9 nolu kararların iptaline, sair istemlerin reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, davalı şirket tarafından hazırlanmış olan faaliyet raporu .. sayılı Resmi Gazetede şirketlerin yıllık faaliyet raporunun asgari içeriğinin belirlenmesi hakkında yönetmeliğin hiçbir maddesini karşılamaya yeterli olmayıp son derece özensiz, yetersiz ve ortaklardan bilgi gizlemeye yönelik bir rapor olması nedeniyle yok hükmünde sayılması gereken bir rapor olduğunu, nitekim GK toplantısı çağrısı ile belirlenen gündemde faaliyet raporunun oylanmasına yönelik hüküm bulunmadığından oylama yapılmadığını,

herhangi bir karar alınmamış olmasına rağmen GK'da görüşülen tüm konular faaliyet raporu ile bağlantılı olması nedeniyle ilişkili tüm kararların yok hükmünde sayılarak iptallerine karar verilmesi gerekmesine rağmen talebin reddinin hukuka aykırı olduğunu, bağımsız denetim raporu sadece ortakları ilgilendiren hususlar içermeyip, şirketin üçüncü kişilerle olan hukuki ve ticari ilişkilerine de yön vermesi nedeniyle yanıltıcı olmaması gerektiğini, bu bakımdan bağımsız denetçi raporunun icrai mahiyeti olmadığı yönündeki mahkeme kararının kabul edilemeyeceğini ve hukuki olmayan bir değerlendirme olduğunu,

dava dilekçesinde faaliyet raporuna yönelik olarak somut itirazlar gösterilmesine rağmen mahkemece bunların bilirkişi tarafından incelenmesine dahi gerek duyulmadığını, teknik bir husus olduğu halde yargılama yapılmasını isteme hakkının elinden alındığını, gelecek yıla ilişkin olsa dahi belirlenen huzur hakkının fahiş olduğunu, davalı şirketin .. yılı net karının ..

TL olduğunu, bu durumda şirketin aylık karının ..i yönetim kurulu üyelerine huzur hakkı olarak ödeneceğini, bu oranın ne kadar yüksek bir miktar olduğu ve örtülü bir sermaye aktarımı olduğunu belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı vekili, . çağrısına ek olarak toplantı öncesi hazırlanarak ve yönetim kurulu üyelerinin tamamı tarafından imzalanarak taraflara gönderilen . -. dönemine ait yıllık faaliyet raporunun "Finansal Durum" başlıklı 5. maddesinde GK öncesi şirketin .. TL öz kaynağı bulunduğunu, bu beyanla yetinilmemiş dönem karının .. TL, dönem karı (vergi karşılığı) .. TL ve dağıtılabilir (vergi sonrası) dönem karı ..

TL olduğu açıklaması yapıldığını, şirketin 5. maddede aktif toplam büyüklüğü -öz kaynak büyüklüğü- sabit kıymet büyüklüğü ve amortismanları ayrıntılı olarak belirtildiğini, faaliyet raporu bu hali şirketin son durumunu gösterir ara bilanço mahiyetinde olduğunu, herkes tarafından bilindiği üzere zaten yıllık faaliyet raporları şirketlerin yıllık faaliyet raporunun asgari içeriğinin belirlenmesi hakkında yönetmelik’in 4. maddesinin 3.fıkrası uyarınca şirketlerin finansal duruma ilişkin bilgilerinin finansal tablolara dayandırılması zorunlu olduğunu,

raporun genel kurul öncesi son durumu belirtir bir biçimde hazırlanması ve tüm yönetim müvekkili şirketin gerçek anlamda bir sermaye artışı gerçekleştirmemiş ve 2012 yılındaki sermayenin bugün itibarı ile ancak % 39.61’ini korumuş bulunduğunu, her iki tarihdeki satın alma gücü üzerinden yapılan bu hesaplama ortada gerçek anlamda bir sermaye artışı olmadığını -şirketin sadece enflasyonist ortama ayak uydurmaya çalıştığını ve dahi 2012 yılındaki sermayesinin şu an için gerçek anlamda % 40’ına sahip olduğunu,

şirketin öz kaynaklarının enflasyonist ortam nedeni ile reel anlamda gerilemesi şirket özsermayesinin güçlü tutulması gerekmesine neden olduğunu, şirket öz sermayesinin en önemli kaynaklarından birini dağıtılmayan kar paylarını oluşturduğunu, özsermayenin güçlü olması, sermaye artırımının gerektiği hallerde, hissedarları nakdi sermaye artışından korumakta -sermaye artırımına kadar olan süre boyunca ise de şirketin kendi kaynağı olduğu için rahatlıkla şirketin menfaatleri doğrultusunda tıpkı bir sermaye gibi kullanılabilmesi olduğunu belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, anonim şirket genel kurul kararlarının iptali, butlanı veya yokluğunun tespiti istemine ilişkindir. Dairemizce inceleme, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf nedenleri ve kamu düzeni gözetilerek yapılmıştır.

Sermaye artırımına ilişkin maddesinin iptali açısından. TTK 462-2 hükmüne göre sermaye artırımını iç kaynaklardan karşılama olanağının gerçekten varolduğunun, onaylanmış yıllık bilanço ve yönetim kurulunun vereceği açık ve yazılı bir beyanla doğrulanması gerekmektedir. Beyanın şekli aynı kanunun 457. maddesinde belirtilmiş olup 457-2-b bendi gereği de yönetim kurulu tarafından iç kaynağın varlığı hakkında garanti verilmelidir.

Beyanın amacı sermaye artırımı hakkında gerekli olan ve pay sahiplerine eksiksiz, doğru, açık şekilde bilgilerin verilmesidir. Bu nedenle beyan verilmeden ya da eksik ya da yanlış bilgiler içeren beyana istinaden iç kaynaklardan sermaye artırımına karar verilmesi hali genel kurul kararının iptal nedenidir.

Somut uyuşmazlıkta yönetim kurulu tarafından verilmesi gerekli beyan verilmeden sermaye arttırımına ilişkin alınan genel kurul kararının iptaline karar verilmesi Dairemizce de yerinde görülmüş olup, bu yöndeki davalının istinaf sebepleri yerinde değildir.

TTK’nın 408/2-d maddesi gereğince kâr payını dağıtma konusunda münhasır yetkili organ genel kuruldur. Ancak genel kurulun yıllık bilançoya göre belirlenen yıllık kâr dağıtımına ilişkin yetkinin sınırını, keyfilik ve hakkın kötüye kullanılması teşkil etmektedir.

Bu nedenle pay sahibinin, anonim şirketin salt kâr gütme amacına dayanan mutlak nitelikteki bu hakkı, sadece keyfi olarak hiç dağıtılmaması halinde değil, aynı zamanda yeteri kadar dağıtılmamasında da ihlal edilmiş olur. Dolayısıyla genel kurulun yıllık kârın dağıtımına ilişkin hakkını hiç ve yeteri kadar dağıtmayacak ve özellikle azınlığı zarara sokacak şekilde kullanması, pay sahibinin kâr payı hakkını ihlal edecektir. .... Somut olayımıza gelince davalı şirketin ..

TL dağıtılabilecek kadar kâr elde etmesi karşısında, yaptırılan mali incelemeler ışığında iptal olgusu ele alındığında ve özellikle.. tarihli bilançolar ışığında yapılan değerlendirmelere göre ..

TL'lik kısmın dağıtılmayarak sermayeye eklenmesinin, şirketin finansal durumunun oldukça iyi olması, pay sahiplerinin en temel mali hakkı olan kar payını kısıtlamasının hiçbir haklı sebebe dayanmaması gözetilerek .. yılı olağan GK'da alınan 6 nolu gündem maddesinin TTK m. 445 bağlamında dürüstlük kuralına aykırı olduğu ve iptali şartlarının oluştuğu kabul edilmelidir.

Dolayısıyla davalı şirketin anılan genel kurulunun 6 numaralı kararının iptaline dair istinaf başvuru sebepleri yerinde görülmemiştir.

Davacılar vekilinin istinaf sebeplerine gelince; İkinci gündem maddesinde .. yılı faaliyet raporunu oyçokluğu ile kabul edilmiş yine genel kurul toplantısının dördüncü maddesinde .. yılına ait finansal tablolar oyçokluğu ile kabul edilmiştir. Ayrıca 3. maddede .. yılı denetçi raporu okunarak müzakeresi yapılmıştır. Bu kararların icrai bir mahiyeti bulunmadığı gözetildiğinde davacının talebinde hukuki yararının da bulunmadığı anlaşılmaktadır. YK üyelerinin TTK 78, 79 ve 80. maddelerine aykırı bir davranışının bulunması ve bundan kaynaklı bir zararın bulunması halinde yöneticilerin sorumluluğu gündeme gelecek olup, belirtilen raporların onaylanmış olması sorumluluk davasını engellemeyecektir.

TTK'nın 437/1 maddesi gereğince finansal tablolar en az .. gün öncesinden şirket merkezinde ve şubelerinde pay sahiplerinin incelemesine hazır tutulacağı düzenlenmiş olup, davacıların bilgi alma haklarının engellendiğine dair bir iddiaları olmadığı gibi bilgi alma hakkının kullandırılması ayrı bir davanın konusudur.

Öte yandan aynı fıkrada her pay sahibinin masrafı şirkete ait olmak üzere gelir tablosu ve bilançonun bir suretini isteyebileceği öngörülmüşse de, tebliği zorunluluğu ön görülmemiştir. Bu nedenle davacılar vekilinin bu yöndeki istinafı dinlenebilir görülmemiştir.

Toplantının 2, 3 ve 4 numaralı gündem maddeleri açısından yukarıda belirtildiği üzere yıllık finansal tablolar, bilanço ve kar zarar hesapları yönünden finansal tabloların müvekkillerinden gizlendiğinden bahisle iptali istenmişse de, vergi beyannameleri ile birlikte ayrıntılı bilanço ve gelir tablosunun davacılara tebliği zorunlu olmadığından bu maddelere ilişkin istinaf sebepleri de yerinde değildir.

Beşinci gündem maddesi yönünden YK üyelerinin ibrasına karar verildiği, alınan kararın iptal talebi yönünden yasa, ana sözleşme ve iyi niyet kurallarına aykırı olduğuna dair somut bir olgu ve delil bulunmadığı anlaşılmakla davacılar vekilinin bu yöndeki istinafı da yerinde görülmemiştir.

Gündemin yedinci maddesi açısından toplantıda ikramiye, prim vb. hususlara ücret ödenmemesi, .. tarihinden itibaren yönetim kurulu üyelerine brüt . huzur hakkı ödenmesine karar verilmiş olup, şirketin sermayesi ve hacmi ile yapılan iş nazara alınarak huzur hakkı bedelinin fahiş olmadığı anlaşılmakla davacılar vekilinin bu yöndeki istinafı da yerinde görülmemiştir.

Gündemin sekizinci maddesi açısından, salt . . tarafından gösterilen adaylar arasından yönetim kurulu üyeleri atanmasının kararın iptali ve butlanını gerektirmediği, seçim hususunda dürüstlük kuralına aykırı hareket edildiği konusunda ispat yükü davacılarda olmasına rağmen bunun ispatlanamadığı kanaatine varılarak bu madde yönünden de davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddi gerekir.

Gündemin on numaralı kararı ise bağımsız denetçi tayinine ilişkindir. Davacılar tarafından gerek dava dilekçesinde gerekse de istinaf dilekçesinde denetçi seçimine ilişkin ileri sürdüğü hususlar somut bir delile ve gerekçeye dayanmadığından bu madde açısından da davacılar vekilinin istinaf gerekçeleri yerinde değildir.

Sonuç olarak; dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklara ve gerekçe içeriğine göre, mahkemece taraflar arasındaki uyuşmazlığın somut olayın özelliklerine uygun olarak belirlendiği, yargılamanın HMK'da belirtilen usullere uygun olarak yürütüldüğü, taraflarca gösterilen hükme etki edecek delillerin usulüne uygun olarak toplandığı, delillerin takdirinde ve yasa kurallarının olaya uygulanmasında bir isabetsizlik görülmediği, kararda kamu düzenine aykırı herhangi bir husus bulunmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacılar vekili ile davalı vekilinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."