Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/939 K.2024/1042

2-... - ... 3-... - ... 4-... - ... 5-....... 6-... - ...

VEKİLLERİ

Av. ..., Av. ... DAVALI : ...

DAVANIN KONUSU

Tapu İptali Ve Tescil (Muvazaa İddiasına Dayalı)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : ..... YAZIM TARİHİ : ......

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar davacı vekilince istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Davacı vekili,........metrekarelik alanda ve.........metrekarelik alanda kain taşınmazların tapu kayıtlarının muvazaa sebebiyle iptali ile müvekkilleri adına tescilini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Bir kısım davalılar vekili, davacıların şirket ortaklıklarının sona erdiğinden davada hukuki yararlarının kalmadığını, kaldı ki taşınmazların da gerçek bedelle satışlarının yapıldığını beyanla davanın reddini dilemiştir.

DAİREMİZİN KALDIRMA KARARI

Mahkemece...... tarihli kararıyla; tapu iptali tescile ilişkin işbu davada yargılamanın..... celsesinde dosya takip edilmediğinden dosyanın HMK 150. madde hükmünce işlemden kaldırılmasına karar verildiği, dosya talep üzerine yeniden işleme konulmuşsa da yargılamanın .. celsesinde davacı vekilinin mazereti soyut görüldüğünden reddedilerek, HMK'nın 150/6 maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş, hüküm davacılar vekilince istinaf başvurusu incelemesine getirilmiştir.

Dairemizin......tarihli kararıyla; mazeret dilekçesinde mazeretin gerekçelendirildiği, mazerete gerekçe olan ilgili dosyaya dair bilgileri gösterir tutanağın dilekçeye eklendiği, mahkemece kabul edilmeyen söz konusu mazeretin belgeli ve haklı bir mazeret olduğu, özellikle davanın niteliği gereği davacı tarafın davayı uzatmakta hukuki yararı bulunmadığı, mazeretin kabul edilmesi gerekli iken, mazeretin reddine dair verilen kararın usul kurallarının ruhuna ve özüne uygun düşmediği, bu nedenlerle mazeretin reddiyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesinin yerinde görülmediği belirtilerek yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, sair hususlara ilişkin istinaf sebeplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, tapu iptal tescil davalarında taşınmazın dava tarihindeki değeri üzerinden harç alınarak davaya devam edilmesi gerektiği, Harçlar Kanunun 30. maddesine göre muhakeme sırasında tespit olunan değerin dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa yalnız o celse için muhakemeye devam edileceği, takip eden celseye kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam edilmeyeceği belirtilmiş olup davaya devam edilmesi noksan olan harcın ödenmesine bağlı olduğu, davacı vekiline duruşmada verilen usulüne uygun kesin süre ve ihtara rağmen eksik harç tamamlanmadığından davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF GEREKÇELERİ

Davacı vekili, Harçlar Kanunu uyarınca eksik harcın tamamlanması mümkün olduğundan öncelikle dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmesi gerektiğini, doğrudan davanın açılmamış sayılmasına karar verilemeyeceğini, mahkemece sırf harç eksikliği sebebiyle yargılamayı neticelendiren ve tekrardan eksikliğin giderilmesine olanak sağlamayan davanın açılmamış sayılması kararı verilmesinin hatalı olduğunu, ayrıca mahkemece harç yatırılmasından sonra yapılacak başkaca bir işlem olmadığı da gözetilerek verilen kesin sürenin bir sonraki celseye kadar verilmesi gerekirken 4 haftalık süre verilmesinin de usule aykırı olduğunu,

kesin sürenin ancak davaların uzamasını engellemek amacı ile kullanılabilecek bir düzenleme olarak getirildiğinden mahkemece verilebilecek süreden daha azına karar verilmesinin ancak kesin sürenin yargılamayı neticelendirmek için kullanılabileceğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, muvazaa nedeniyle tapu iptali ve tescili istemine ilişkindir.

Davacılar vekili istinaf sebebinde, Harçlar Kanunu 30. maddesi gereğince eksik harç nedeniyle bir sonraki celseye kadar süre verilmesi gerekirken, makul olmayan kısalıkta ve kanuna aykırı olarak 4 haftalık kesin süre verilmesinin usule aykırı olduğunu, zira yatırılması gereken harcın da çok yüksek olduğunu, verilen sürenin yetersiz olduğunu belirtmişse de, her durumda bir sonraki duruşma günü ....tarihine değin eksik harcın hiç bir şekilde ikmal edilmediği görülmekle, eş söyleyişle verilen ....haftalık kesin süre kanuna aykırı olsa dahi sonucun değişmeyeceği anlaşılmakla bu yöndeki istinafı yerinde değildir.

Eldeki dava tapu iptali ve tescili istemine ilişkin olup, dava dilekçesinde harca esas değer ..... TL olarak gösterilmişse de, tapu devir bedelleri bilinmediğinden dava değerinin ileride bilirkişi tarafından tespit edilecek değere göre, HMK'nın 107. maddesi gereğince belirsiz alacak davası olarak açıldığı beyan edilmiştir. Mahkemece yapılan...... tarihli keşif sonucunda alınan bilirkişi raporuna göre ise dava tarih.... tarihine nazaran taşınmazın değeri, yani harca esas değer ......TL olarak tespit edilmiştir.

Mahkemece kaldırma kararımız öncesi ilk kez .......tarihinde taraflarca takip edilmeyen dosyanın HMK'nın 150. maddesi gereği işlemden kaldırılmasına karar verilmiştir. Dosyanın süresinde yenilenmesi üzerine yargılamaya devam olunmuştur. Bu kez ......tarihli celsede davacılar vekilince sunulan mazeret dilekçesi kabul edilmeyerek davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir. İstinaf incelemesi sonucu, Dairemizin yukarıda belirtilen ... Karar sayılı .... tarihli kararıyla mazeretin reddinin usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçeleriyle kararın kaldırılarak dosyanın mahkemesine iadesine karar verilmiştir.

Kaldırma sonrası yapılan yargılamada, .....tarihli celsede davacılar vekilinin yüzüne karşı dava değeri..... TL üzerinden eksik harcın ikmali için . haftalık kesin süre verilmiş olup, verilen kesin süre içerisinde eksik harç tamamlanmazsa bu hususta yeniden süre verilmeyeceğine ve davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğine dair ara karar oluşturularak ihtarat yapılmıştır. Öncelikle harcın ikmaline ilişkin ara karar açık ve tereddütsüz olmalıdır.

Mahkemece dava değeri üzerinden eksik harcın ikmali için kesin süre verilmişse de, tamamlanması gereken bakiye eksik peşin harç rakamı hesaplanarak tereddüte mahal vermeyecek şekilde tarafa bildirilmemiştir. Denetime elverişsiz ve soyut olarak eksik harcın ikmali için kesin süre verilmesi doğru görülmemiş olup, bu yönden kararın kaldırılması gerekmiştir.

Kabule göre ise; istinaf incelemesinde çözülmesi gereken bir diğer uyuşmazlık, davanın basit yargılama usulüne göre mi yazılı yargılama usulüne göre mi yürütülüp çözümlenmesi gerektiği, bu bağlamda işlemden ikinci kere kaldırılan dosyada davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesinin yerinde olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

....... Sayılı Kanun'un 61. maddesi ile değişik TTK'nın 4/II fıkrasında "Ticari davalarda da deliller ile bunların sunulması...... ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerine tabidir; miktar veya değeri bir milyon Türk lirasını geçmeyen ticari davalarda basit yargılama usulü uygulanır” şeklinde düzenleme mevcuttur.

Davacılar vekili dava dilekçesinde taşınmazın değeri bilinmediğinden tahkikat aşamasında tespit edilecek değere göre artırılmak üzere HMK'nın 107. maddesi uyarınca şimdilik ...... TL üzerinden tapu iptali ve tescili davasını açmış, yargılamada herhangi bir üst sınır da belirlememiştir. Dava açılış tarihi ......TL dava değeri ticaret mahkemelerince basit yargılama usulü sınırlarında kalmaktaysa da, dava taşınmazın aynından kaynaklı tapu iptali ve tescili davası olup, dava değeri taşınmazın dava açılış tarihi ....... tarihi itibariyle olan değeri .......TL'dir.

Yukarıda safahatı özetlendiği üzere, davanın açılış tarihi itibariyle esasında yazılı yargılama usulüne tabi olduğu, HMK'nın 150/6 maddesi uyarınca dosyanın iki kez yenilenebileceği gözetildiğinde, ilk derece mahkemesince, .... tarihli duruşmasında davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi isabetsiz olmuştur.

Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1-a.(5) maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, ilk derece mahkemesinin davanın açılmamış sayılmasına dair istinafa konu kararı usul ve yasaya aykırı bulunduğundan, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne dair aşağıdaki karar verilmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."