Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/988 K.2025/1716

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar davacı tarafça istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Davacılar .. . ve .. Temizlik İnşaat Taşımacılık Tedarik Taahhüt Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin kasasında bulunan lehtarı müvekkil şirket olan, .. . . . ait ... No'lu .. TL bedelli çekin keşide edilip ciranta aracılığıyla davalının eline geçtiği iddiasıyla ... İcra Dairesinin .. esas sayılı dosyasında takibe konulduğunu, akabinde çeklerin karşılıksız olduğundan dolayı ....

İcra Ceza Mahkemesi'nin..esas sayılı dosyası üzerinden şikayet edildiğini, çeklerin çalındığını, buna ilişkin olarak ...

Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulduğunu, bu dosyada .. kararı verildiğini, çek üzerindeki tarihin değiştirildiğini ve bu değişiklikten sonra paraflanmadığını, keşideci imzasının kendisine ait olmadığını, bahse konu çekin davalı eline haksız şekilde geçtiğini, çekin tacir çeki olduğunu, cirantanın var ise çekin karşılığı olarak fatura sunması gerektiğini, bu çek nedeni ile müvekkilinin borçlu olmadığının tespitini, ....

İcra Ceza Mahkemesi'nin .. sayılı dosyasındaki kararın iptalini, alacağın . ..'sinden aşağı olmamak üzere davalı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, alacağın dava tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı tarafa tahmili yönünde karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı . . davaya cevap dilekçesi vermeyerek 6100 sayılı HMK m. 128'e göre dava konusu maddi vakıaları inkâr etmiş sayılmıştır.

YEREL MAHKEME KARARI

İlk derece mahkemesince. "Davacı - keşideci, takibe konu edilen çekin altındaki imzanın kendisine ait olmadığı iddia etmektedir.

Menfi tespitin talep edildiği işbu dava kapsamında mahkemece imza ve yazı incelmesi için dosyanın Adli Tıp Kurumuna gönderildiği, Adli Tıp Kurumunun .. tarihli raporunda, " İnceleme konusu çekteki keşideci imzası ile . . mukayese imzaları arasında; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından uygunluk ve benzerlikler saptandığından söz konusu imzanın . . eli ürünü olduğu, İnceleme konusu çekteki ön yüz yazıları ile . . mukayese yazıları arasında;

tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından farklılıklar saptandığından, söz konusu yazıların mevcut mukayese yazılarına kıyasla . . eli ürünü olmadığı" tespit edilmiştir. Adli Tıp Kurumu raporunda belirtildiği üzere inceleme konusu çekin keşideci . .. olması sebebiyle davacının imzaya itiraz talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.

Davacının diğer bir iddiası ise davalı ile aralarında borç doğuracak hiçbir ilişkinin bulunmadığı ise de; takibe ve davaya konu çekin davacı keşideci tarafından hamiline olarak düzenlendiği, çekin ciro yoluyla davalıya geçtiği, buna göre davalının üçüncü kişi konumunda bulunduğu anlaşıldığından; davalının çekin iktisap ederken kötüniyetli olduğu veya bilerek borçlunun zararına hareket ettiği hususu davacı tarafından ispatlanamadığından davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur....

Karar sayılı ilamı, .. Bölge Adliye Mahkemesi .. Karar sayılı ilamı)" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı taraf istinaf dilekçesinde; .. dosyasının getirtilmesi, tanıkların tekrar dilenmesi ve . . . ile . . . çekler karşısında faturasının olup olmadığının sorulması gerektiğini, çekin tarihinin değiştirildiğini ve yetkili firma tarafından da paraf edilmediğini, taraflar arasında ticari ilişki olmadığının tespit edildiğini, bu nedenle kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, kambiyo senetlerine özgü icra takibi ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 659/III ve 680'e göre hamilin rızası dışında elinden çıkan çek nedeniyle 2004 sayılı İİK m. 72'ye göre menfi tespit davasıdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık davaya konu çek nedeniyle davacının davalıya borçlu olup olmadığı konusundadır.

Davaya konu çekin incelenmesi sonucunda çekin tarihi üzerinde tahrifat olmadığı görülmektedir. Dolayısıyla davacının çek üzerindeki tarihin değiştirildiği ve bu değişiklikten sonra paraflanmadığı yönündeki iddiasının doğru olmadığı anlaşılmaktadır.

Davaya konu çek incelendiğinde çekin keşidecisinin davacılardan .. Şirketi olduğu, lehdarının dava dışı . . ., cirantasının ise davalı . .. olduğu anlaşılmaktadır. Diğer davacı . . ise çeki davacı .. Şirketi adına imzalayan kişidir. Davaya konu icra takibinde de borçlu olarak davacı . Şirketi ile dava dışı . . . gösterilmiş, diğer davacı . . borçlu olarak gösterilmemiştir. Davacı .. Şirketi tek ortaklı şirket olup tek ortağı da davacı . ... Dolayısıyla çek borçlusu davacı şirket olup davacı . . davada aktif taraf sıfatı bulunmamaktadır. Gerekçede taraf sıfatına ilişkin bir değerlendirme yapılmamakla birlikte davacı . . yönünden davanın reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir durum bulunmamaktadır.

Davacı, dava dilekçesinde imza ve yazı incelemesi yapılmasını istemişse de daha sonra .. tarihli dilekçesinde çekin imzalandıktan sonra üzeri boş olarak kasaya konulduğu, yazıların ise kendisine ait olmadığı belirtilmiştir. Dolayısıyla davacı şirket yetkilisi diğer davacı . . çek üzerindeki imzanın kendisine ait olduğunu kabul etmiştir. Hazırlanan .. bilirkişi raporunda da çek üzerindeki imzanın davacılardan . .. eli ürünü olduğu, yazıların ise bu kişinin eli ürünü olmadığı tespit edilmiştir.

6102 sayılı TTK m. 680'e göre.

"Tedavüle çıkarılırken tamamen doldurulmamış bulunan bir poliçe, aradaki anlaşmalara aykırı bir şekilde doldurulursa, bu anlaşmalara uyulmadığı iddiası, hamile karşı ileri sürülemez; meğerki, hamil poliçeyi kötüniyetle iktisap etmiş veya iktisap sırasında kendisine ağır bir kusur isnadı mümkün bulunmuş olsun." Bu maddede yazılı olan senedin taraflar arasındaki anlaşmaya aykırı şekilde doldurulduğu iddiasına ilişkin defi nispi defi olup iyiniyetli hamile karşı ileri sürülemez.

Davaya konu çek üzerindeki imza davacı şirket yetkilisi diğer davacıya ait olup yazılar ise bu kişiye ait değildir. Bu durumda çekin üzerinin anlaşmaya aykırı doldurulduğu iddiasının davalıya karşı ileri sürülebilmesi davalının çeki kötüniyetle elde etmesi ya da elde ettiği esnada ağır bir kusurunun bulunmasına bağlıdır. Dosyada bu konuda bir delil bulunmamaktadır.

6102 sayılı TTK m. 659/III'e göre. "Borçlu ile önceki hamillerden biri arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def’ilerin ileri sürülmesi, ancak senedi iktisap ederken hamilin bilerek borçlunun zararına hareket etmiş olması hâlinde geçerlidir." Bu maddede yazılı olan borçlu ile önceki hamillerden biri arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan defi de nispi defi olup iyiniyetli hamile karşı ileri sürülemez.

Hazırlanan mali müşavir bilirkişi raporunda davacı şirket kayıtlarında davaya konu çek kaydının bulunmadığı tespiti ile davacı şirket ile davalı arasında ticari ilişki bulunmadığı tespitine yer verilmişse de iki taraf arasında ticari ilişki olmadığına ilişkin defi nispi defidir. Davacı şirket bu defi sadece kendisinden sonra gelen hamil olan dava dışı . . . karşı ileri sürebilir. Davalı ise son cirantadır.

Davalıya karşı bu defin ileri sürülebilmesi davalının senedi elde ederken bilerek borçlunun zararına hareket etmiş olması hâlinde mümkündür. Ancak dosyada bu konuda bir delil bulunmamaktadır. Dolayısıyla hazırlanan mali müşavir bilirkişi raporundaki tespitlere dayanılarak davacı şirketin bu çek nedeniyle davalıyla ticari ilişkisi olmadığı yönündeki defi ileri sürme hakkı bulunmamaktadır.

Bu nedenlerle mahkemenin kararını usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla davacının istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."