Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2025/1117 K.2025/1829

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar davalı tarafça istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Davacı . . . vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacı gönderici bilgisayar ve bilgisayar malzemeleri alım satımı işi ile uğraştığını, çeşitli gönderileri ile davalı taşıyıcıyla çalıştıklarını, .. tarihinde bazı ürünleri..koliye yerleştirerek ..’ya gönderdiğini, varış yerinde bazı bilgisayar ürünler... olan bir tane kolinin kaybolduğunu, bu ürünlerin ticari değerinin .. . olduğunu, bu kaybın akıbeti konusunda davalı taşıyıcıya mail gönderdiğini, davalı taşıyıcının da .. gönderi takip numaralı kolinin kaybolduğunu teyit ettiğini, davalı taşıyıcının bu kayıp için kabul edilmeyecek oranda bir tazminat önerdiğini,

davalı taşıyıcının TTK 875/1 maddesine göre taşıyıcının eşyayı teslim aldığı zamandan itibaren teslim ettiği edilmesinde ortaya çıkan kayıp, hasar ve gecikmesinden doğan zararlardan sorumlu olduğunu, davalı taşıyıcıdan bu hüküm kapsamında kayıp ürünlerin bedeli olan .. Euro’nun fiili ödeme tarihindeki kur üzerinden ödenmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı .. Taşımacılık Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davalı taşıyıcı olarak TTK 864/b bendine göre göndericinin kusursuz sorumluluğu bulunduğunu, taşıma senedine yazılan bilgilerin yanlış ve eksik yazılması ya da gerçeğe aykırılık oluşturması durumda eşyanın göndericisinin sorumlu tutulduğunu, taşınan ürünlerin değerini belirten her hangi bir bilgi verilmediğini, dava dilekçesin kayıp olduğu iddia ettiği ürünlerin listesinin koli içerisinde olduğunu kabul edilemeyeceğini, hiçbir şekilde kabul anlamına gelmeyecek olayda tam tazminata hüküm verilebileceğini gerektiren koşulların bulunmadığını,

aksi kanaat olunsa dahi taşıyıcının sınırlı sorumluluğu ilkesi kapsamında TTK 882 Maddesine uygun olarak gönderinin kayıp olan kısmının beher kg başına 8.33 özel çekme hakkı ödemesiyle sınırlandığını, ....

Kanunu postanın gizliliği ve güvenliği kanunun 7. maddesince kargonun içeriğine bakmasının yasak olduğunu, davacı göndericinin kolileri teslim ederken yetersiz ambalaj yüzünden taşıyıcının sorumluluktan kurtulması gerektiğini, teslim edilen kolilerin yeterli şekilde ambalajladığını ve bu şekilde teslim ettiğini ispatlayamadığını, bu taşımada kendilerine atfedilecek herhangi bir kusur bulunmadığını bu gerekçeler ile davanın reddini talep etmektedir.

YEREL MAHKEMENİN İLK KARARI

İlk derece mahkemesince .. tarihinde; "Bu haliyle bakıldığı zaman dosyada alınan her iki raporda da davacının talep edebileceği zarar miktarı .. TL olup, raporlarda yapılan hesaplamaların ilgili yasal mevzuat ve benzer uyuşmazlıklara ilişkin yerleşik içtihatlara uygun olduğuna kanaat getirilmiş ve hükme esas alınmıştır. Bu açıklamalar doğrultusunda da davanın kısmen kabul ve kısmen reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir." gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

..KALDIRMA KARARI: .... maddesi uyarınca taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın ziyaından veya hasarından doğan zararlardan sorumludur. Taşıyıcı aynı zamanda adamlarının görevlerini yerine getirmeleri sırasındaki fiil ve ihmallerinden de kendi fiil ve ihmali gibi sorumludur.

(TTK md. 879) Somut olayda, ziyaın davalı nezdindeyken yani taşıma sırasında meydana geldiği açık bulunduğundan davalının TTK'nın 875. maddesi gereğince somut olayda meydana gelen zarardan sorumlu bulunduğu anlaşılmıştır.

Davalının meydana gelen zarar nedeniyle sorumluluğunun belirlenmesi amacıyla tazminata esas alınacak değer de TTK'nın 880. maddesinde belirlenmiş olup, taşıyıcının sorumluluğu kural olarak, eşyanın tamamı değerini kaybetmişse tamamının, eşyanın bir kısmı değerini kaybetmişse, değerini kaybeden kısmının, net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlıdır. (TTK md..

Ancak, zarara, kasten veya pervasızca bir davranışla ve böyle bir zararın meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fiilinin veya ihmalinin sebebiyet verdiği ispat edilen taşıyıcı kanunda öngörülen sorumluluktan kurtulma hâllerinden ve sorumluluk sınırlamalarından yararlanamaz (TTK md. 886).

Davalı tarafça teslim alındığı sabit bulunan . adet koliden 1 adedinin dava dışı alıcıya teslim edilmemesinin makul kabul edilmesinde olanak bulunmaması, tüm ülke çapında kargo işinde faaliyet gösteren bir şirketin taşıma işini icra ederken gönderilerin zarar görmesi kabul edilebilir bir durum sayılabilir ise de, eşyanın tamamen kaybolmasının makul kabul edilmesinin mümkün olmayacağı, dolayısıyla TTK'nın 886. maddesi gereğince gönderinin kaybedilmesi suretiyle davacının uğradığı zararın davalı şirketin pervasızca davranışından kaynaklanması nedeniyle davalı şirketin TTK 882. maddesindeki sorumluluk sınırlamasından faydalanamayacağı,

dolayısıyla TTK'nın 886. maddesi gereğince gönderinin kaybedilmesi suretiyle davacının uğradığı zararın davalının pervazsızca davranışından kaynaklanması nedeniyl... davalının TTK'nın 882. maddesindeki sorumluluk sınırlamasından faydalanamayacağı ve davalının davacının gerçek zararı ile sorumlu bulunması gerektiği sonucuna varılmıştır. Nitekim, davalı kargo firması taşımaya konu emtiayı alıcısına teslim edememesine ilişkin hiç bir somut gerekçe ileri sürememektedir.

Dolayısıyla davacı vekilinin özel çekme hakkı tutarı limitine yönelik istinaf başvurusu yerinde görülmüş olup, davalı kargo firması taşıma konusu emtianın gerçek değerini ödemekle yükümlüdür.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 230/5. maddesi uyarınca satılan malların teslim tarihi ve irsaliye numarası, malın alıcıya teslim edilmek üzere satıcı tarafından taşındığı veya taşıttırıldığı hallerde satıcının, teslim edilen malın alıcı tarafından taşınması veya taşıttırılması halinde alıcının taşınan veya taşıttırılan mallar için sevk irsaliyesi düzenlemesi ve taşıtta bulundurulması şarttır.. yayımlanan .. Sıra No'lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği'nin . ve ..

İşletmeleri başlıklı 3.4. maddesinde, kargo ve lojistik işletmeleri ticari nitelikteki gönderileri Vergi Usul Kanunu uyarınca düzenlenmesi zorunlu tevsik edici belgeler ile birlikte kabul edecekleri ve taşıma esnasında istenildiğinde ibraz edilecek şekilde gönderiye ekleyecekleri hususları düzenlenmiştir.

Davalı şirket, dava konusunun ticari bir taşıma olması ve taşıttıranın tüketici olmaması nedeniyle taşımaya konu emtiayı kabul ederken gönderiye ilişkin sevk irsaliyesiyle birlikte kabul etmek zorunda olduğundan, davacının gönderi ile birlikte sevk irsaliyesini de verdiğinin kabulü gerekir. Aksinin davalı tarafça ispatı gerekmektedir.

Dosyada böyle bir ispat bulunmadığı nazara alındığında kargo içeriğinin davacı tarafından tanzim olunan fatura içeriğiyle aynı olduğu kabul edilmelidir. Teslim tutanağında kargo içeriği hakkında bir açıklama bulunmasa da, davacı 13 adet koli göndermiş olup, 1 adedi teslim edilmemiştir. Bu durumda ilk derece mahkemesince gönderime konu, alıcısı dava dışı . .. .. Kurumu olan ürün faturalarının dosyaya ibrazı sağlanmalıdır.

Nitekim dava dilekçesinde delil olarak ...i Kurumu'na kesilen e-faturalar ile davacı tarafından delil olarak dayanılmışsa da bu belgelerin dosyaya ibrazı sağlanmamıştır.

Mahkemece gerek faturalar, gerekse de fatura dayanağı olan davacı ile dava dışı alıcı arasındaki anılan döneme ilişkin BA-BS formları da dosyaya celp edilerek kargo konusu ürünlerin dava dışı alıcıya satışının gerçekleşip gerçekleşmediği belirlenerek, zayi olan 1 koli emtianın gerçek değerinin TTK'nın 880/3 maddesine göre tespiti gerekir.

Sonuç olarak mahkemece yapılacak iş; yukarıda belirtilen belgelerin dosyaya celbi sağlandıktan sonra davacı ile dava dışı alıcı defterleri de incelenerek zayi olduğu iddia olunan.. Adet . ...

Adet ....yönünden SMM ve yeni seçilecek uzman bir bilgisayar mühendisi bilirkişiden satış işlemi gerçekleşip gerçekleşmediği, gerçekleşmişse anılan emtiaların gerçek değerlerinin TTK'nın 880/3 maddesine göre tespiti suretiyle davacının gerçek zararına hükmetmekten ibarettir." gerekçesiyle mahkemenin kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

YEREL MAHKEMENİN İKİNCİ KARARI

İlk derece mahkemesince.. tarihinde. "Tüm dosya kapsamı .... Dairesinin ..

Esas ve.. karar sayılı ilamı, denetime elverişli aldırılmış bilirkişi raporu ve taraf beyanları birlikte değerlendirildiğinde; davacı tarafça dava dışı alıcıya 13 adet kolinin gönderilmesi için davalı firmaya ürünlerin teslim edildiği, yalnız 1 adet kolinin taşıma sırasında kaybolduğu ve bu hususunun davalı tarafça teyit edildiği, kaldırma kararı kapsamında eksikliklerin tamamlanarak davacı satıcı ile dava dışı alıcı arasında taşımaya konu ürünlerin satışının gerçekleşip gerçekleşmediği hususunda bilirkişi rapor alındığı, hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda taşımaya konu ürünlerin satış işleminin gerçekleştiği kabul edilerek;

davaya konu 1 kolinin kaybolduğu hususunun davalının da kabulünde olmasına rağmen davalı kargo firması taşımaya konu emtiayı alıcısına teslim edememesine ilişkin hiç bir somut gerekçe ileri sürmediği hususu da dikkate alınarak gönderinin kaybedilmesi suretiyle davacının uğradığı zararın davalının pervazsızca davranışından kaynaklandığı ve davalının davacının gerçek zararı ile sorumlu bulunması gerektiği kabul edilerek faturaya konu olan miktarın yani davacının gerçek zararının tamamının karşılanmasına ilişkin davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir." gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı taraf istinaf dilekçesinde; davacı yanca sunulan satışı faturasının davacının kargonun gönderildiği tarihte ticari defterlerine işli olmadığı yine iddia edilen kargoya ait sevk irsaliyesinin de bulunmadığı gözetildiğinde davacının kargo içeriğine yönelik iddiasını ispatlayamadığını, gönderenin kusursuz sorumluluğu ilkesi gereğince müvekkili şirkete herhangi bir kusur izafe edilmeyeceğini, taşınan malın değerine ilişkin davacı tarafından müvekkiline herhangi bir bilgi verilmediğini, dava konusu olayda en fazla özel çekme hakkı istenebileceğini, ... Kanununa göre müvekkilinin kargo gönderilerinin içeriğine bakmasının yasak olduğunu, eşyanın niteliğinin ve değerinin teslim anında beyan edilmediğini, bu nedenlerle kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, 6102 sayılı TTK m. 856 ve devamı maddelerine göre taşıma sözleşmesinden kaynaklı zarar nedeniyle tazminat davasıdır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacının teslim edilmeyen kargosu nedeniyle uğradığı zarardan davalının sorumlu olup olmadığı ve sorumlu olduğu zarar miktarının ne kadar olduğu konusundadır.

Dairemizin önceki kaldırma kararına göre dava dışı . .. .. Kurumundan faturaların istenildiği, ancak bu kurumun ticari defter tutma yükümlülüğünde olmaması nedeniyle gönderilemediği, aynı sebepten ötürü de Ba ve Bs formlarının bulunmadığı, ancak davacı vekilinin dava dosyasına ibraz ettiği.. tarihli dilekçesi ekindeki dava dışı . ..

İşbirliği Kurumu tarafından düzenlenen .. tarihli yazıda, siparişin eksik teslim edildiğini, eksik olan ürünlerin ivedi şekilde taraflarına teslimatının yapılmasını istedikleri, dava dış.. İşbirliği Kurumu tarafından düzenlenen .. tarihli yazıda da davacı . . . tarafından taraflarına gönderilen kargoda davaya konu olayda bir kolisi eksik gelen ürünlerin olduğunun görüldüğünü bildirdiği, dolayısıyla davaya konu teslim edilmeyen kargo içindeki malların dava dışı ..

İşbirliği Kurumuna satışının yapıldığı anlaşılmaktadır.

Hazırlanan bilirkişi raporunun da dairemizin kaldırma kararına göre denetime elverişli şekilde hazırlandığı görülmüştür.

Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklara ve gerekçe içeriğine göre, mahkemece taraflar arasındaki uyuşmazlığın somut olayın özelliklerine uygun olarak belirlendiği, yargılamanın HMK'da belirtilen usullere uygun olarak yürütüldüğü, taraflarca gösterilen hükme etki edecek delillerin usulüne uygun olarak toplandığı, delillerin takdirinde ve yasa kurallarının olaya uygulanmasında bir isabetsizlik görülmediği, kararda kamu düzenine aykırı herhangi bir husus bulunmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."