Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2025/1617 K.2025/1531

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar ihtiyati haciz talep eden tarafça istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TALEP

İhtiyati haciz talep eden . .. Sanayi Ticaret Limited Şirketi vekili dava dilekçesinde müvekkili şirketin ..

Organize Sanayi Bölgesinde çuval üretimi yapmakta olduğunu, borçlu taraf ile müvekkili arasında yapılan ticari anlaşma gereğince münferit tarihlerde teklif formları düzenlendiğini ve borçlu tarafça kabul edilerek imzalandığını, istenilen ürünlerin müvekkili tarafından üretilerek borçlu tarafa gönderildiğini ve faturalandırıldığını, söz konusu faturaların müvekkilinin ticari defterlerine işlendiğini, müvekkilinin üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirdiğini ve tüm ürünleri eksiksiz olarak teslim ettiğini, borçlu tarafından ise vadedilen ödemelerin gününde yapılmadığını,

yine borçlu firma tarafından müvekkiline malların gönderildiği tarihte uygun olan çeklerin verildiğini, fakat türlü bahaneler ve ödeme güçlüğü sebebiyle verilen çekleri sürekli ileri tarihli çeklerle değiştirdiğini, toplam alacak miktarının ..

TL olduğunu, müvekkili şirketin elinde vadesi gelmemiş çekler bulunmakta ise de elinde kambiyo senedi bulunduran alacaklı dilerse asıl borç ilişkisine de dayanabilir hükmü gereği asıl borç ilişkisi olan faturalardan dolayı talepte bulunduklarını, açıklanan nedenlerle .. TL TL nakdi alacaklarının teminat altına alınması için borçlulara ait menkul, gayrimenkul malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

YEREL MAHKEME KARARI

İlk derece mahkemesince; "Somut olayda alacağın sebebi, kumaş satışı sözleşmesi ve bu sözleşme kapsamında talep eden şirket tarafından karşı tarafa teslim edildiği iddia edilen kumaşlara ilişkin fatura olup, faturanın tek taraflı düzenlenmesi ile dosyadaki bilgi ve belgelere göre taraflar arasında kumaş satışına ilişkin geçerli bir sözleşme olup olmadığı, sözleşme var ise faturaya konu edimlerin tam ve eksiksiz olarak yerine getirilip getirilmediği, fatura konusu malzemelerin ihtiyati haciz talep eden tarafça karşı tarafa teslim edilip edilmediği, faturanın ihtirazi kayıtsız ve itirazsız olarak karşı tarafın defterlerine kaydedilip kaydedilmediği bu aşamada belirli değildir.

(Talep dilekçesine ekli defter sureti talep eden şirklete ait olup faturanın yalnızca talep eden defterlerine işlenmiş olması tek başına fatura konusu malzemelerin karşı tarafa teslim edildiğini göstermez) Talep dilekçesine ekli olarak karşı tarafla kumaş satış görüşmelerine ilişkin bir kısım mail kayıtları sunulmuş ise de incelenen yazışmaların içeriği itibariyle tek başına talep eden tarafın faturaya konu kumaşları karşı tarafa teslim etmiş olduğuna ilişkin yeterli açıklıkta olmadığı ve bu konuda yaklaşık ispat şartını sağlamadığı kanaatine varılmıştır.

Öte yandan talep dilekçesinde belirtildiği üzere kumaş satıp göndermeleri karşılığında karşı tarafça satış bedeli olarak kendilerine ileri tarihli çekler verildiği beyan edildiğinden ve birer sureti sunulan çeklerin ileri tarihli düzenlendikleri anlaşıldığından bu durumda talep edenin fatura konusu kumaşları bir an için karşı tarafa teslim etmiş olduğu varsayımında dahi karşı tarafın satış bedelini ödeme borcunun bu aşamada muaccel olmayacağı sabittir.

Talep edenin kumaş satışından kaynaklı müeccel bir alacağı olduğu varsayımında ise müeccel alacaklar için ihtiyati haciz kararı verilebilmesine cevaz veren İİK 257/2.madde koşullarının bulunmadığı zira karşı tarafın/borçlunun muayyen yerleşim yeri olduğu gibi borçlunun taahhütlerinden kurtulmak maksadiyle mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisinin kaçmağa hazırlandığı yahut kaçtığı ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlâl eden hileli işlemlerde bulunduğuna ilişkin talep eden tarafça dosyaya sunulmuş bir delil bulunmadığı anlaşılmıştır.

Bu haliyle taraflar arasındaki alacak ihtilaflı olup yargılamayı gerektirmektedir. Talep tarihi itibariyle dosya kapsamında mevcut deliller dikkate alındığında talep edenin iddiasının haklılığı yönünden İİK'nın 258/1. maddesi kapsamında belirtilen yaklaşık ispat koşulunun gerçekleşmediği kanaati ile ihtiyati haciz isteminin reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir." gerekçesiyle ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı taraf istinaf dilekçesinde; dilekçeleri ekinde sundukları faturalar, irsaliyeler ve itiraza uğramamış olan onaylı ticari defterlerin alacaklarını ispatlamakta olduğunu, bu nedenlerle kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, 2004 sayılı İİK m. 257 ve devam maddelerine göre ihtiyati haciz talebinin reddi kararına istinaf başvurusudur.

Davacı taraf davalıdan aldıkları ileri tarihli çekler nedeniyle değil asıl borç ilişkisi olan faturalardan dolayı talepte bulunduklarını belirtmiştir. Alacaklarına delil olarak da e-faturaları ve e-irsaliyeleri delil olarak sunmuşlardır. 6102 sayılı TTK hükümlerine göre ödeme aracı olan çekte vade bulunmadığından İİK m. 257/II'de ki düzenleme çeklerde değil bono gibi vadesi olan kambiyo senetlerinde uygulanması mümkündür.

İleri tarihli çekle ilgili ihtiyati haciz kararı alınması, çekin bankaya ibraz zorunluluğunu ortadan kaldırmaz. Çekin, üzerinde yazılı düzenleme tarihinden önce ödenmek için muhatap bankaya ibrazı 5941 sayılı Çek Kanunu Geçici Madde 3/V'e göre geçersizdir.

TTK m. 808'e göre bankaya ibraz edilmeyen çek, kambiyo senedi vasfını taşımaz ve adi havale hükmünde olduğundan davacının elinde bulunan ileri tarihli çekler davacının davalıya sattığı mallarına teslim edildiğine karine oluşturmaz...Bu durumda davacının ihtiyati haciz isteminde dayandığı fatura ve irsaliyelerin durumunun incelenmesi gerekir.

Fatura tek başına alacağın varlığını ispatlamaya yeterli değilse de faturaya konu malların teslim edildiğinin veya işin yapıldığının yaklaşık olarak ispat edilmiş olması ihtiyati haciz kararı verilmesi için yeterlidir. İrsaliye faturaya konu malların teslim edildiğini kanıtlayan bir belgedir. e-irsaliye, kağıt irsaliyeye kıyasla dijital ortamda düzenlenen ve gönderilen bir sevk belgesidir.

Kağıt irsaliyede fiziksel çıktı ve taşıma zorunluluğu varken, e-irsaliye tamamen elektronik olarak işlenir ve ... sistemine kayıtlıdır. e-irsaliye sayesinde kullanıcılar ..sistemi üzerinden teslim aldıkları ürünün tamamına ret ya da kabul yanıtı verebilirler.

Dosya içerisinde bulunan e-irsaliyelerden davaya konu malların davalıya teslim edilip edilmediği ve .. sistemi üzerinden davalının ret ya da kabul yanıtı verip vermediği anlaşılamamakta olup bu durum yargılama sonucunda belli olacaktır. Bu durumda dosyaya sunulan e-irsaliyelerin faturaya konu malların teslim edildiğine, dolayısıyla davacının alacağını yaklaşık olarak kanıtladığının kabulü mümkün olmadığından İİK m. 257'de ki koşulların yerine getirilmediği anlaşılmaktadır.

Bu gerekçelerle davacının istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."