Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2025/1996 K.2025/1947

Taraflar arasında görülen davada . .. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen.. esas, sayılı ara kararın istinaf incelemesi davalı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı HMK’nın 353. maddesi gereğince tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için düzenlenen rapor ile istinaf sebepleri dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları, tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

- KARAR -

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalı .. İnşaat Ticaret Müşavirlik Ltd. Şti. tarafından keşide edilen .. .. Ticari Merkez ve . .. Şubesine ait.. seri numaralı,..-TL .. keşide tarihli çekin ciro silsilesi yoluyla müvekkili uhdesine geçtiği esnada keşide tarihinden önce .. .. soruşturma sayılı dosyası üzerinden çeke el konulmuş olduğunu ve bu sebeple ibraz kaşesi basılamamış olduğunu, bunun üzerine müvekkili şirketin daha fazla kayıp yaşamaması adına çeki ..

İcra Dairesinin.. Esas sayılı dosyası üzerinden takibe koyduğunu, davalı şirketin borcunun bulunmadığında bahisle takibe itiraz etmesi üzerine takibin durduğunu belirterek, davanın kabulünü, davalı/borçlu şirketin .. İcra Dairesinin.. Esas sayılı dosyasında ileri sürdüğü itirazın iptalini, davalı şirketin ..en aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı davaya cevap vermemiştir.

KARAR

. .. Asliye Ticaret Mahkemesi...Karar sayılı kararında "....Davalı .. .. Ticaret Müşavirlik Limited Şirketi tarafından keşide edilen .. keşide tarihli, keşide yeri .,..... seri numaralı ..-TL bedelli çekin, ... Ortaklığı Ortaklarından .. İnşaat San. Tic. A.Ş'ne ve.. ciro silsilesi yoluyla . .. geçmiş olduğu, çekin ibarz süresi içinde ...Asliye Ceza Mahkemesi'nin.. Esas sayılı dosyasında olması sebebiyle bankaya ibraz edilemediği, bu sebeple başlatılan takibe keşideci ..

İnşaat Ticaret Müşavirlik Limited Şirketi tarafından itiraz edildiği, görülmektedir. 6102 sayılı TTK’nın 732. maddesi uyarınca, süresinde ibraz edilmeyen çekler yönünden taraflar arasında temel ilişki bulunmaması halinde yetkili hamil sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre keşideciden alacağın tahsilini isteyebilir. Sebepsiz zenginleşme hükümleri gereğince sebepsiz zenginleşmediğini ispat yükümlülüğü keşidecide olup, keşideci sebepsiz zenginleşmediğini kanıtlamalıdır.

Mahkememizce yapılan tahkikatta keşideci .. İnşaat Ticaret Müşavirlik Limited Şirketi takibe itiraz etmiş ise de, davaya cevap vermemiş, sebepsiz zenginleşmediğine dair herhangi bir ispat aracı ortaya koymamış, sebepsiz zenginleşmediğini ispat edememiştir." gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

İstinaf incelemesi üzerine Dairemizin..Karar sayılı kararında "Somut olayda takibin dayanağı zamanaşımına uğramış çekte hamilden önceki son ciranta olan ve icra dosyasında borçlulardan biri olarak gösterilen . .. yerleşim yeri adresi .. olduğundan .. icra dairesi takipte yetkilidir.

Davacı tarafından başlatılan takibe davalı borçluların vekilinin itiraz etmesi üzerine takibin devamını sağlamak için davacı alacaklı itirazın iptali davası açmıştır. İtirazın iptali davası ile icra takibi ayrı hukuki yardımları ve dolayısıyla ayrı ayrı avukatlık ücretini gerektirmekte olup dava dosyasına da davalı borçluların vekalet ibraz etmesini gerektirir. Bu durumda itirazın iptali davasında davalı borçluların vekille temsil edildiklerinden bahsedilemeyeceğine göre, bizzat davalı borçlulara dava dilekçesinin tebliği gerekmektedir. O nedenle mahkemece davalı borçlulara tebligat yapılıp davanın görülmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır..

Mahkemece, uyuşmazlığın niteliği itibariyle TTK’nun 732. maddesine dayalı sebepsiz zenginleşme davası olduğu benimsenerek yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiştir. Davaya konu çekin keşidecisinin davalı olduğu, bu çekin dava dışı .. Adi Ortaklığı emrine düzenlendiği, çekin lehtarın kaşe ve imzası ile . .. ciro edildiği dosya kapsamı ile sabittir.

Dava konusu çekte tüzel kişiliği haiz olmayan adi ortaklık lehtar gösterilmiş ise de, 6102 Sayılı TTK.nun 780.maddesinde çekin unsurları sayılırken lehtarın gösterilmesine yer verilmemiştir. Bu nedenle lehtar çekin zorunlu unsuru olmayıp, çekte lehtarın yazılı olup olmaması ya da gerçek veya tüzel kişiliğinin bulunup bulunmaması çek vasfını etkilemez. TTK.nun 785/3.maddesine göre ise kimin lehine düzenlendiği gösterilmemiş olan bir çek, hamiline yazılı çek hükmündedir.

TTK’nun 732. maddesi uyarınca sebepsiz zenginleşme davasının açılabilmesi için, kambiyo senedine dayanan hakların mevcudiyeti için yapılması gereken işlemlerin yapılmaması veya senedin zamanaşımına uğraması tek başına yeterli değildir. Ayrıca, yetkili hamilin senedi kural olarak elinde bulundurması ve bu senedin kanunen aranılan zorunlu şekil şartlarını da içermesi gerekmektedir..

Ne var ki somut olayda dava konusu çekte davacının kaşe ya da imzasının bulunmadığı, çekin .. .. Başsavcılığı'nın .. sayılı soruşturma dosyasında davacının ikametinde yapılan aramada el konulan senetler arasında bulunduğu anlaşılmaktadır. Nitekim aynı dosyada yapılan soruşturma sonucunda davacı hakkında tefecilik, suç işlemek amacıyla örgüt kurma ve açığa imzanın kötüye kullanılması suçlarından kamu davası açıldığı anlaşılmaktadır.

Ceza ve Hukuk Mahkemeleri kararları arasındaki ilişkiyi düzenleyen 6098 sayılı TBK'nın 74. (818 sayılı BK 53) maddesi hükmü hukuk hakimini, ceza mahkemesinin kesinleşen kararı karşısında maddi hukuk bakımından kural olarak bağımsız kılmaktadır. Ancak hukuk hakiminin bu bağımsızlığı sınırsız değildir. Her mahkumiyet kararı o eylemin hukuka aykırılığını tespit etmesi bakımından hukuk hakimini bağlayıcı niteliktedir.

Ceza hakiminin saptadığı maddi olaylar ve özellikle fiilin hukuka aykırılığı ve davalı tarafından işlenmiş olup olmadığı hukuk hakimini bağlar. Bu itibarla mahkemece, .. Asliye Ceza Mahkemesi'nin ..Esas sayılı dosyasının sonuçlanması beklenerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde eksik incelemeye dayalı olarak karar verilmesi doğru olmamıştır.

Bu nedenle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir. " karar verilerek ilk derece mahkemesi kararı kaldırılmıştır.

Kaldırma ilamımız doğrultusunda yapılan yargılamada mahkemece "..İhtiyati hacizde amaç, ihtiyati tedbire benzer şekilde, Anayasanın 2. maddesinde yer alan “hukuk devleti” ilkesinin bir gereği olarak, bireylere etkin hukuki himaye sağlanmaktır. İhtiyati haciz yargılamasında, etkin hukuki himaye sağlamak ve bunu sağlarken de mümkün olduğunca çabuk ve seri hareket etmek, maddi hukuka dayanan hakkın araştırılmasından önce gelir. Maddi hukuka göre haklılık durumu, İİK’nın 264. maddesi çerçevesinde itirazın kaldırılması veya itirazın iptali davası kapsamında ya da açılacak bir menfi tespit veya istirdat davası sırasında incelenerek sonuçlandırılacaktır..

Somut olayda; tarafların dilekçeleri, beyanları ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak incelendiğinde yasanın aradığı yaklaşık ispat koşulunu sağladığı anlaşıldığından itirazın yerinde olmadığı değerlendirilerek ihtiyati hacze itirazın reddine karar vermek gerekmiştir.

ARA KARAR

Gerekçesi yukarda açıklandığı üzere; 1- İhtiyati hacze itirazın reddine,. ..." şeklinde ara karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karara karşı davalı vekili istinaf isteminde bulunmuştur. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı şirketin kamu ve özel inşaat ve taahhüt işleri yaptığını, sayısız kamu ihalesi nedeniyle yüklendiği işleri teslim ettiğini, davalının adresi belli olup, davalının malvarlığı da sözde talep edilen alacağı kolaylıkla karşılayacak güçte olduğundan ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması talebiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında inceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinafa gelen tarafın sıfatı ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmış, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı resen gözetilmiş, ayrıca HMK'nın 357. maddesindeki "İlk Derece Mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz." kuralı nazara alınmıştır.

Talep, ihtiyati haciz istemine ilişkindir.

... Asliye Ticaret Mahkemesi.. Esas sayılı ara kararıyla, ihtiyati haciz talebine yapılan itirazın reddine karar verilmiştir.

Daha önce mahkemece verilen karar Dairemizin.. K.sayılı kararıyla kaldırılmış, kaldırma ilamımız doğrultusunda yapılan yargılama sonucunda ceza mahkemesinin beraat ve senetlerinin sahiplerine iade kararı da dikkate alınarak ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmiştir.

Karara karşı davalı istinaf kanun yolu başvurusunda bulunmuştur.

Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklara ve gerekçe içeriğine göre, mahkemece taraflar arasındaki uyuşmazlığın somut olayın özelliklerine uygun olarak belirlendiği, yargılamanın HMK'da belirtilen usullere uygun olarak yürütüldüğü, taraflarca gösterilen hükme etki edecek delillerin usulüne uygun olarak toplandığı, delillerin takdirinde ve yasa kurallarının olaya uygulanmasında bir isabetsizlik görülmediği, kararda kamu düzenine aykırı herhangi bir husus bulunmadığı,

kaldırma ilamımız doğrultusunda yapılan araştırma sonucunda Ceza Mahkemesince beraat ve senetlerin sahiplerine iadesi kararı dikkate alınarak İİK'nın 257.maddesindeki yaklaşık ispat koşulu da göz önünde bulundurularak verilen kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."