Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2025/385 K.2025/646

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar davacı vekilince istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TALEP

Davacı vekili, müvekkilinin, alacaklılarının haciz ve diğer hukuksal tacizleri ile karşı karşıya geleceği kuvvetle muhtemel olduğunu, müvekkilinin üretim araçlarına, stoklarına ve diğer hak ve alacaklarına yönelik her an haciz ve ihtiyati haciz kararlan alınıp, müvekkilin faaliyetine son verilebileceğini, müvekkiline ait işletmelerin haciz ve muhafaza baskısı yaşamadan çalışması halinde hem yeni ortak adayı ile devam etmekte olan görüşmelerin başarıya ulaşabileceğini,

aksi halde sektöründe ... öncü kuruluşlarından olan müvekkili şirketin haciz ve muhafazalarla yok pahasına malları satılacak hem ülke ekonomisi hem de alacaklıların zarar göreceğini, bu nedenle davacıya ait olup haczedilen araçların kayıtlarına konulan yakalama şerhlerinin kaldırılmasına dair ihtiyati tedbir kararı verilmesini, davacı tarafından banka ve finans kuruluşlarına tahsil, takas ve teminat olarak verilmiş olan çek, senet ve her türlü kıymetli evrakın davacıya iadesine dair ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

YEREL MAHKEME ARA KARARI

Mahkemece, mahkememece takip hukukuna özgü konkordato müessesesi kapsamında, ceza yargılamasını bertaraf edebilecek iş bu tedbir talebinin kabulü, aslında tüm konkordato yargılamalarının tasdik ile sonuçlanacağı yönündeki yanlış ön kabulü doğuracağı gibi, esasen konkordatoya amacını aşan bir anlamda yükleyeceği, icra mahkemelerinin talebe konu çekler yönünden tasdik yargılamasını bekletici mesele kabul edeceği yönündeki müstakar içtihatlar gözetildiğinde, iş bu tedbir talebi yönünden hukuki yararın olup olmadığı dahi tartışmalı olduğu, talep edilen tedbirin kabulü; somut olaydaki davacıdan bağımsız olarak ve ilkesel bir yaklaşım ile, çeklerin pervasızca, proje kapsamı dışında kullanılmasına da sebep olabileceği, anılan gerekçeler ile tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili, konkordato başvurusu üzerine geçici mühlet talebinden önce keşide edilmiş bir çekin, geçici mühlet kararından sonra edilmesi halinde, lehine geçici mühlet kararı verilen borçlunun, çekin karşılığını hesapta hazır bulundurması ve çek bedelinin ödenmesi halinde konkordato teklifinden önce alacaklı olanlar arasındaki eşitlik prensibine aykırı hareket edildiği iddiasıyla karşılaşılmasının muhtemel olduğunu, İİK'nın 308-c/2 maddesine göre, "konkordato, konkordato tale binden önce doğan veya komiserin izni olmaksızın mühlet içinde doğan bütün borçlar bakımından bağlayıcı ve zorunludur." Konkordato talep eden borçlu,

alacaklılarından bazılarına diğerlerinin zararına olacak şekilde ödeme yapmamakla sorumlu olduğunu, konkordato talep eden borçlu, konkordato mühleti içinde talepten önce keşide ettiği çeklerin bedelini ödememesi halinde cezai yaptırıma maruz kalacak ve çek keşide etme yasağı ile elindeki bütün çek yapraklarını ait olduğu bankaya ibraz etmekle yükümlü olacağını, bu durumda ki borçlunun yasal düzenleme kapsamında yeni çek hesabı açmasıda mümkün olmayacağını, Ticari hayatını büyük nispette keşide ettiği çeklerle sürdüren borçlunun keşide ettiği çeke ... şerhi yazılması,

borçlunun konkordato teklifinin başarıya ulaşma ihtimalini zorlaştıracak, hatta imkansız hale getirebileceğini, zaten likitide sıkıntısı yaşayan borçlu için böyle bir yaptırım, borçlu şirketin faaliyetlerini sürdürmesini imkansız hale getirebileceğini, bu nedenle istinaf başvurusunda bulunmuştur.

YEREL MAHKEME EK KARARI

Mahkemece, Davacı vekilinin istinaf talebinin ... madde ve fıkrasında belirtilen tedbirlere ilişkin kararlara karşı kanun yoluna başvurulamaz kapsamında olduğu anlaşıldığından, istinaf talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili, mahkemece talebin -tüm konkordato yargılamalarının tasdik ile sonuçlanacağı yönündeki yanlış ön kabulü doğuracağından- bahisle reddedildiyse de bu gerekçenin kabul edilemeyeceğini ve konkordatonun amaçlarına da hizmet etmediğini, konkordato talep eden borçlu, konkordato mühleti içinde talepten önce keşide ettiği çeklerin bedelini ödememesi halinde cezai yaptırıma maruz kalacak ve çek keşide etme yasağı ile elindeki bütün çek yapraklarını ait olduğu bankaya ibraz etmekle yükümlü olacağını, bu durumda ki borçlunun yasal düzenleme kapsamında yeni çek hesabı açmasıda mümkün olmayacağını,

ticari hayatını büyük nispette keşide ettiği çeklerle sürdüren borçlunun keşide ettiği çeke “karşılıksızdır" şerhi yazılması, borçlunun konkordato teklifinin başarıya ulaşma ihtimalini zorlaştıracak, hatta imkansız hale getirebileceğini, zaten likitide sıkıntısı yaşayan borçlu için böyle bir yaptırım, borçlu şirketin faaliyetlerini sürdürmesini imkansız hale getirebileceğini,

mahkemece konkordato başvurusunun alınmasından sonra kanunun amir hükmünde belirtilen belgelerin sunup sunmadığı denetlenerek belgelerin eksik olmadığı tespit edildiğinde geçici mühlet kararını belirleyeceği ve İİK'nin 287 maddesinde mahkemece bütün tedbirlerin alınacağı hükmü yer almakla, tedbirlere ilişkin olarak mahkemenin takdir yetkisi olduğundan bahsetmenin mümkün olmadığını, kanunun emredici hükmü karşısında şekli inceleme yapan mahkeme, konkordato talebine eklenecek belgelerin eksiksiz olduğunun tespit etmesi halinde tedbir kararı vereceğini,

çeklerle ilgili karşılıksız işlemi yapılmasına sebebiyet vermesi suçu bakımından konkordato aşamalarında verilecek kararların ceza yargılamasının etkisi üzerine de durulması gerektiğini, çekin bankaya ibraz tarihinde henüz konkordato talep edilmemişse karşılıksızdır işlemi yapılmasına sebebiyet verme suçunun oluştuğuna dair herhangi bir uyuşmazlık bulunmadığını,

ancak borçlu hakkında geçici mühlet kararı alınır ve konkordato süreci başlamış olursa bu durumda karşılıksız çekten dolayı yapılacak yargılamada karşılıksızdır işlemi yapılmasına sebebiyet verme suçunun oluşup oluşmadığı incelendiğinde çeke ilişkin borcu da kapsar şekilde konkordato sürecinin başlamış olmasının ceza yargılamasının durduracağı anlaşıldığını, bu nedenle istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İNCELEME VE GEREKÇE

Talep hukuki niteliği itibariyle, tedbire itiraza ilişkindir.

Uyuşmazlık, konkordato davasında verilen ihtiyati tedbire ilişkin ara kararın kaldırılması istemine yöneliktir.

İnceleme, HMK'nın 352. maddesi hükmü uyarınca, maddede belirtilen durumların ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

İİK 287. Maddesinin son fıkrasında ''geçici mühlet talebinin kabulü, geçici komiser görevlendirilmesi, geçici mühletin uzatılması ve tedbirlere ilişkin kararlara karşı kanun yoluna başvurulamaz." şeklinde düzenleme bulunmaktadır. Somut olayımızda talep eden konkordato tedbirlerine ilişkin talepte bulunmuş olup, İİK 287 son maddesi gereğince tedbirlere ilişkin kanun yoluna başvurulamayacağından söz konusu karara karşı istinaf yolu kapalıdır. Bu nedenle davacı ... Vekilinin istinaf başvurusunun İİK'nın 287/son ve HMK'nın 352. Maddesi cihetiyle usulden reddine yönelik karar verilmesi gerektiği düşünceyle;

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."