Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2025/585 K.2025/742

Taraflar arasında görülen davada..... karar sayılı kararın istinaf incelemesi davalı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı HMK’nın 353. maddesi gereğince tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için düzenlenen rapor ile istinaf sebepleri dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları, tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

- KARAR -

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacı .......çerçevesinde dava dışı . .. tarihli çeki verdiğini, ödeme gününde davacının çeki haricen ödediğini, . .. çeki imha ettiğini davacıya bildirdiğini, .. tarihinde davalı şirketin çeki takibe koyduğunu davacı çekte tahribat yapıldığını anladığını belirterek, anılan takip dosyası sebebiyle davacının borçlu olmadığının tespitini ve asıl alacağı ..sinden az olmayan kötü niyet tazminatının davalıdan tahsilini dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevabında özetle; davacının çek lehtarı . .. takip konusu edilen çek sebebiyle ödeme yaptığına dair herhangi bir belge sunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

KARAR

... Karar sayılı kararında ".... Uyuşmazlık kambiyo senedin dayalı olarak başlatılan takip sebebiyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir. ... senedi borçlusu senet lehtarına yapacağı ödeme ile borcundan kurtulur. Davacı vekili tarafından..tarihli dilekçe ekinde sunulan .. tarihli dekontta davacının dava dışı . .. hesabına .. TL havale yaptığı, havale açıklamasına.. vadeli . . adına .. numaralı .. çek ödemesi yazıldığı görülmektedir.

Yani davacının ödemeyi senet lehdarına yapmadığı sabittir. Üstelik davacı ödeme yaptıktan sonra senedi teslim alması gerekirken almamıştır. Bu halde kötü ödeyen iki kere öder kuralı vücut bulur. Kötü ödeme ödeyeni sorumluluktan kurtarmayacağı gibi borç ilişkisini de sona erdirmez. Tüm bu açıklamalar bir ara değerlendirildiğinde dava ispatlanmamış, ispatlanmayan davanın reddine ...." karar verilmiş,

İstinaf incelemesi üzerine Dairemizin.......Karar sayılı ilamında "Dosyanın incelenmesinde, davacı........ticari ilişkileri çerçevesinde . . . .. keşide tarihli çeki verdiği ve haricen ödediğini iddia ettiği, davalı . ... ..ise .. İcra Dairesinin.. esas sayılı dosyası ile davacı aleyhine icra takibi başlattığı, bu çek nedeniyle...dava açıldığı, bu dava kapsamında . .. rapor alındığı, bu rapora göre çekin keşide tarihi hanesi altında bulunan söz konusu imzanın davacı . . ait olmadığı ayrıca keşide

tarihinin yıl hanesinin birler basamağındaki .. rakamına dönüştürüldüğünün bildirildiği, bu davanın davacı tarafından takip edilmemesi nedeniyle açılmamış sayılmasına karar verildiği, dosya arasında bulunan .. ödeme dekontuna göre davaya konu edilen çekin .. tarihinde dava dışı . .. ödendiği, yapılan yargılama sonucunda ödemenin dava dışı . .. hesabına yapılmış olması ve bu yapılan ödemenin de kötü ödeme olması nedeniyle "kötü ödeyen iki kere öder" kuralı dikkate alınarak davanın reddine karar verildiği anlaşılmış ise de, TTK'nın 732.

Maddesinde, "Zaman aşımı sebebiyle veya poliçeden doğan hakların korunması için gerekli olan işlemlerin yapılmasının ihmal edilmiş olması dolayısıyla düzenleyenin veya kabul edenin poliçeden doğan yükümlülükleri düşmüş bile olsa bunlar poliçenin hamiline karşı onun zararına zenginleşmiş olabilecekleri kadar borçlu kalırlar.

Sebepsiz zenginleşmeden doğan istem muhataba yerleşim yerli bir poliçeyi ödeyecek olan kimseye ve düzenleyen, poliçeyi başka bir kişi veya ticari işletme hesabına düzenlemiş olduğu takdirde o kişiye veya ticari işletmeye karşı da ileri sürülebilir. Poliçeden doğan borcu düşmüş olan cirantaya karşı böyle bir istem ileri sürülemez. Zaman aşımı süresi poliçenin zaman aşımına uğradığı tarihi takip eden tarihten itibaren bir yıldır.

İspat yükü sebepsiz zenginleşmediğini iddia edene aittir." düzenlemesi karşısında çek üzerinde ara kararlar da dikkate alınarak imza ve tahrifat incelemesi yaptırılarak anılan yasa maddesi kapsamında değerlendirme yapılıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken bu hususun gözden kaçırılması nedeniyle ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılması gerekmektedir.

Sonuç olarak ilk derece mahkemesince davanın esasına yönelik uyuşmazlığın giderilmesi için gerekli olan deliller toplanmamış ve bu konuda herhangi bir değerlendirme yapılmamış olması nedeniyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-a-6. maddesi uyarınca kabulü ile mahkeme kararının kaldırılmasına, yukarıda belirtildiği şekilde delillerin toplanarak oluşacak sonuca göre karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir. " karar verilerek ilk derece mahkemesi kararı kaldırılmış,

Kaldırma kararımız üzerine yapılan yargılama sonucunda mahkemece "... ait keşidecisi davacılar murisi .., lehtarı davalı . . olan, . TL bedelli .. tarihli .. nolu çek ve bu çeke dayalı olarak davalı tarafça davacıya karşı girişilen . . . .. Esas sayılı dosyasındaki takip sebebiyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

İstinaf ilamı üzerine yapılan incelemede dava konusu bono üzerinde davacılar murisine atfen atılı imzanın davacılar murisinden sadır olmadığına, bu sebeple senet üzerindeki borç ikrarının davacılar murisini ve davacıları bağlamayacağı anlaşılmış, davanın bu sebeple reddine karar verilmiştir.

Taraflar arasında keşideci lehtar ilişkisi bulunmadığından davacı lehine kötü niyet tazminatına hükmedilmemiştir." şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karara karşı davalı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının imzaya bir itirazı olmadığını, ödeme iddiasınında bulunduğunu, ancak davalı mahkemeye herhangi bir ödeme makbuzu sunmadığını, davalı şirket üçüncü kişi olup çekin keşide edip verildiği . .. olan ilişkilerini bilebilecek durumda olmadığını, kambiyo vasfında olmasa dahi keşidecinin sebepsiz zenginleştiğini aksi durumu davacının ispat etmesi gerekeceğini olayımızda ise çek lehtarı . .. e iş bu çekten ödeme yaptığına dair herhangi bir yazılı belge sunmamış olup davanın reddi gerekirken davanın kabulü kararının hatalı olduğunu, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması talebiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında inceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinafa gelen tarafın sıfatı ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmış, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı resen gözetilmiş, ayrıca HMK'nın 357. maddesindeki "İlk Derece Mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz." kuralı nazara alınmıştır.

Dava,.. menfi tespit talebine ilişkindir.

..Karar sayılı ilamıyla, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara karşı davalı istinaf kanun yolu başvurusunda bulunmuştur.

Dairemizin...Karar sayılı ilamıyla mahkeme tarafından verilen kararın imza incelemesinin yapılmaması nedeniyle kaldırılmasına karar verilmiştir.

Dairemizin kaldırma kararı sonrası yapılan yargılama aşamasında İstanbul . .. numaralı raporun alındığı, bu rapora göre davaya konu edilen çek üzerindeki paraf imzasının davacının el ürünü olmadığının tespit edildiği ve mahkemece bu tespit dikkate alınarak davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Kaldırma ilamımız doğrultusunda imza yönünden . . . rapor aldırılmasına, bu raporda paraf imzasının davacıya ait olmamasına, keşideci olan davacının bu defini herkese karşı ileri sürebilme hakkına haiz olmasına göre mahkemece verilen karar isabetli görülmüştür.

Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklara ve gerekçe içeriğine göre, mahkemece taraflar arasındaki uyuşmazlığın somut olayın özelliklerine uygun olarak belirlendiği, yargılamanın HMK'da belirtilen usullere uygun olarak yürütüldüğü, taraflarca gösterilen hükme etki edecek delillerin usulüne uygun olarak toplandığı, delillerin takdirinde ve yasa kurallarının olaya uygulanmasında bir isabetsizlik görülmediği, kararda kamu düzenine aykırı herhangi bir husus bulunmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."