Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2025/717 K.2025/831

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar davalı tarafça istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Davacı ... vekili dava dilekçesinde. Müvekkili ..., aralarındaki alacaktan kaynaklı olarak davalı ... ve dava dışı .. İnşaat Petrol San. ve Tic. Ltd. Şti.'den (.. Şirketi) tanzim yeri .. Euro olan kambiyo senedi aldığını, borç ödenmeyince her iki borçlu aleyhine .. Euro'luk kısmi alacak için kambiyo senetlerine mahsus icra takibine geçildiğini, icra takibi sürecinde borçlu şirketin konkordato başvurusu yaptığını, ..

Karar sayılı dava dosyasında verilen ilamla imtiyazlı alacak bakımından konkordato tasdik projesinin kabulüne karar verildiğini, davalı tarafından yapılan itirazın hiçbir yasal dayanağı olmadığını, kambiyo senedi vasfını kaybeden senet üzerindeki imzanın davalıya ait olduğunu, alacaklarının tahsili ile başlatılan ..

İcra Müdürlüğünün..sayılı takip dosyasına davalının yatığı kötüniyet ürünü itirazının iptali ile takibin devamını, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalıdan alınmasını talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğunu, davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıdan alınmasını talep etmiştir.

YEREL MAHKEME KARARI

İlk derece mahkemesince. "Davanın TK'unda sayılan mutlak ticari davalardan olmadığı, ticari nitelikte kabul edilen davalardan havale, vedia ve fikri haklara ilişkin olmadığı anlaşıldığında nispi ticari dava olup olmadığı hususunu değerlendirmek için davalının tacir olup olmadığına veya esnaf sınırını aşan kriterleri karşılayıp karşılayamadığı hususuna ilişkin araştırma yapılmıştır. Bunun neticesinde.

Davacı ve davalı hakkında UYAP entergrasyon sorgu ekranın Vergi Dairesi durumları sorgulanmıştır. Buna göre davacının .. yılında ticareti terk ettiği (terk öncesinde de ensaf sınırı altındadır); davalının ise .. yılında ticaret terk ettiği tespit edilmiştir. Bunun yanında davacının mükellefiyet kaydının bulunduğu dönemlerde de VUK 177'deki sınırları aşmadığı ve esnaf sınırları arasında kaldığı görülmüştür. İlk görevsizlik kararını veren mahkemece ..

Odası'na yazılan müzekkereye cevap verildiği, davacının esnaf kaydının olduğunun bildirildiği görülmüştür. İlk görevsizlik kararını veren mahkemece ticaret sicil müdürlüğü nezdine davacı bakımından araştırma yapılmış ve ortak şirket ortağı olduğu tespit edilmişse de kişinin şirket ortağı olması kişiyi tacir

yapmayacağından ve taraflardan birinin tacir olmaması bile zaten başlı başına nsipi ticari dava kriterini ortadan kaldıracağından ticaret mahkemesi görevli olmayacaktır. Davaya konu icra takibin dayanğı ise zamanaşımına uğramış bono niteliğindedir. Bu da TTK'unda düzenlenen bir alacak değildir. Nitekim benzer uyuşmazlıkta... Hukuk Dairesi .. Karar sayılı ilamında.

"Somut olayda, davacı takibe konu senetten kaynaklı alacağın tahsilini talep etmekle, senedin keşide edildiği tarih itibariyle zamanaşımı süresinin dolmuş olmasına, delil başlangıcı niteliğinde olan senedin kambiyo senedi vasfını kaybetmiş bulunmasına, tarafların tacir oldukları yönünde bir iddia bulunmamasına göre uyuşmazlığın genel hükümler çerçevesinde genel mahkemede görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir. " denilmiştir.

Yine benzer bir uyuşmazlıkta ...Karar sayılı ilamında. "Somut olayda; davacı tarafça davalı aleyhine ..

Esas sayılı takip dosyası üzerinden genel haciz yolu ile başlatılan icra takibi ve takibe dayanak belgeler incelendiğinde, alacağın kaynağı olarak bonoların gösterildiği, icra takibinin kambiyo senetlerine dayalı haciz yolu ile takip olmayıp alacaklının genel haciz yolu ile icra takibine giriştiği, zamanaşımına uğramış bononun medeni usul hukuku anlamında yazılı delil başlangıcı olduğu, uyuşmazlığın münhasıran bonoya dayanmadığı ve davanın da mutlak ticari dava sayılamayacağı, yine incelenen dosya kapsamından davanın nispi ticari dava olmadığı anlaşıldığından,

uyuşmazlığın genel hükümlere göre Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerekmektedir." denilmiştir. Yukarıda açıklanan nedenlerle davanın TK'unda sayılan nispi ticari dava kapsamında da olmadığı değerlendirilerek, belirtilen nedenlerle mahkememize görevli olmadığı eldeki davaya bakma görevinin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu uyarınca ... Asliye Hukuk Mahkemelerine ait olduğu değerlendirilmiştir. Aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Bu açıklamalar doğrultusunda da somut olayda uyuşmazlığın asliye hukuk mahkemelerinin görev alanına girdiğine kanaat getirilmiş ve mahkememizin görevsizliğine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle karşı görevsizlik kararı verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı taraf istinaf dilekçesinde; davacı tarafça konkordato dosyasına bildirilen alacağın eksiksiz olarak konkordato projesi kapsamında ödendiğini, dolayısıyla olay örgüsünden dava konusu senet alacağının ticari bir borç ilişkisine dayandığını bu nedenle de kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, adi yazılı senet nedeniyle başlatılan ilamsız takibe itiraz nedeniyle 2004 sayılı İİK m. 67'ye göre itirazın iptali davasıdır.

Dava konusu uyuşmazlık görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemesi mi asliye ticaret mahkemesi mi olduğu konusundadır.

Davaya konu senet düzenleme tarihi .. bedelli, malen kaydı bulunan bonodur. Senet üzerinde dava dışı . .. kaşesi ve kaşe üzerinde de davalı ...'ın iki imzası bulunmaktadır. Yerleşik Yargıtay kararlarına göre atılan imzalardan sadece şirket sorumludur. Ancak imzalardan biri şirket kaşesi üzerine diğeri ise açığa atılmışsa açığa atılan imza aval kabul edilerek senetten hem şirket hem de şirket yetkilisi sorumludur..

Davaya konu bono üzerindeki davalı ...'a ait imzaların her ikisinin de kaşe üzerinde mi yoksa birinin açığa mı atıldığı konusunda inceleme yapılması davanın esasına ilişkin yargılamayı gerektirir.

Dava konusu senet için iki icra takibi yapılmıştır. İlki bu bononun .. € kısmı için her iki borçlu aleyhinde de .. İcra Dairesinin ..sayılı dosyasında kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlatılmıştır. Kalan .. € için ise TTK m. 749'a göre üç yıllık bono zamanaşımı süresi ve TTK m. 732'ye göre bir yıllık sebepsiz zenginleşme zamanaşımı süresi geçtikten sonra .. İcra Dairesinin .. sayılı dosyasında ilamsız icra takibi başlatılmıştır. Bu takibe davalı ...'ın itirazı üzerine de itirazın iptali davası açılmıştır. Her iki takipte dava dışı . .. hakkında konkordato kararı verilmesi nedeniyle bu borçlu yönünden durmuştur.

İlamsız takip tarihinde davaya konu bono kambiyo senedi niteliğini kaybetmiş, TTK m. 732'de ki bir yıllık zamanaşımı süresinin de dolması nedeniyle yazılı delil başlangıcı olma niteliğini kaybetmiş ve adi yazılı senet haline gelmiştir.

Bu durumda aynı belgenin .. € kısmı için davalı ... ve dava dışı . . aleyhinde kambiyo senetlerine özgü takip, kalan .. € kısmı içinse aynı borçlular için adi yazılı senet nedeniyle ilamsız takip bulunmaktadır.

Açılan dava, davalı ...'ın bonoyu dava dışı . .. borcu için ya da aval sıfatıyla imzalamış olması durumunda davalı ... yönünden de nispi ticari dava niteliğini alacaktır. Davacının ve davalı ...'ın her ikisinin de gerçek kişi olması, mahkemece yapılan araştırmadan tacir sıfatı taşımadıklarının anlaşılması ve bononun ilamsız takip tarihinde artık kambiyo senedi niteliğini kaybederek adi yazılı senet haline gelmesi hem dava dışı . .. yönünden hem de davalı ... yönünden nispi dava niteliğini ortadan kaldırmaz. Davalı ...'ın bono üzerinde iki imzasının bulunması nedeniyle hukuki sorumluluğunun dava dışı . . ayrı değerlendirilmesi de hukuken mümkün değildir.

Davalı ...'ın senedi aval olarak imzalayıp imzalamadığına, senede konu borçtan sadece dava dışı . .. sorumlu olup olmadığına ilişkin bütün bu hukuki inceleme ve tespitleri yapmakla görevli ihtisas mahkemesi asliye ticaret mahkemeleridir. Bu nedenle asliye ticaret mahkemeleri 6102 sayılı TTK m. 4 ve 5'e göre uyuşmazlığı çözmekte görevlidir. Bu gerekçelerle davalının istinaf talebinin kabulüne karar verilmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."