Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2025/835 K.2025/1003

Taraflar arasında görülen davada... karar sayılı kararın istinaf incelemesi davalı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı HMK’nın 353. maddesi gereğince tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için düzenlenen rapor ile istinaf sebepleri dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları, tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

- KARAR -

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacı şirketin davalıdan aralarındaki ticari ilişkiye dayalı satımlardan kaynaklı bir kısım fatura alacaklarının tahsili için .. tarihinde .. Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, borçlunun yasal süresi içerisinde itirazda bulunarak takibi durdurduğunu, davalı borçlunun itirazının haksız ve kötü niyetli olduğunu, açıklanan nedenlerle itirazın iptaline, takibin devamına, davalı şirket aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmemesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevabında özetle; davacı şirketin takip dayanağı olarak belirttiği faturadan makine parçaları ve ambalaj ve kutu gönderildiğini, davalı şirket tarafından makine parçası içeren faturaya istinaden ödeme yapıldığını, ödemelerin yapılmış olmasına rağmen davacı kötün niyetli olarak bahse konu faturalara ilişkin icra takibi başlattıklarını, itirazın iptali davalarında takip talebi ile sıkı sıkıya bağlılık ilkesi uyarınca davacının takip talebinde belirttiği faturalara ek olarak herhangi bir fatura bildiriminde bulunmasına muvafakat etmediklerini,

davacı tarafından gönderilen kutu ve ambalajların üzerinde ihracatçı firma olarak davacı şirketin adı yazmakta ve tescili davacı şirkete dahi ait olmayan tescilli bir marka ibaresi bulunmakta olduğunu, bahse konu ürünler davalı şirketin iş sahasında bulunduğunu, davalı şirket davacının ürünleri iade almaması üzerine bahse konu faturaların da işlenmiş olması sebebiyle icra tehdidiyle karşı karşıya kalmamak adına dava konusu edilen bedeli takip başlatılmadan ödediğini, açıklanan nedenlerle davanın reddini talep etmişlerdir.

KARAR... Karar sayılı kararında "Mahkememizce davacı taraf ticari defter kayıtları üzerinde mali müşavir bilirkişi aracılığı ile yapılan incelemede de davalı taraf ticari defter kayıtları üzerinde yapılan incelemede de.. Esas sayılı takip dosyasına konu tüm faturaların her iki taraf ticari defter kayıtlarında da yer aldığı davalı tarafça yapılan ödemelerin her iki taraf ticari defterlerinde de yer aldığı ve davacı taraf ticari defter kayıtlarına göre davalının davacıya ..USD ve .. borçlu olduğu, davalı taraf ticari defter kayıtlarına göre ise davalının davacıya .. USD borçlu olduğu anlaşılmıştır.

Ticari defterlerde yapılan incelemede, takibe konu edilmeyen bir kısım faturalarında ticari defterlerde yer aldığı dikkate alınarak ve takibe sıkı sıkıya bağlılık ilkesi gereğince davacı tarafın davalıdan davaya konu alacağı tespit edilirken sadece takibe konu edilen faturalar dikkate alınmış olup, her iki taraf ticari defterlerinde kayıtlı olan fakat takibe konu edilmeyen faturalar davaya konu alacağın tespitinde dikkate alınmamıştır.

Her iki taraf ticari defter kayıtlarında yer alan ve davalı tarafın yapmış olduğu ödemeler dikkate alındığında davalı tarafça ..tarihinde makine bedeli olarak .. USD karşılığı olarak .. TL, .. tarihinde malzeme alışına istinaden .. USD karşılığı .. TL olmak üzere toplam .. USD davacı tarafa ödeme yapıldığı çekişmesizdir.

Yapılan ödemelerin takibe konu faturalara ilişkin mi, takibe konu edilmeyen faturalara ilişkin mi olup olmadığı hususunda yapılan değerlendirmede 6098 Sayılı TBK borçların ifasına başlığı altında birden çok borçtan yapılan ödemenin hangi borcun ifası için yapıldığının tespiti hususunda madde 102'nin incelenmesinde madde hükmünün "kanunen geçerli bir açıklama yapılmadığı veya makbuzda bir açıklık bulunmadığı durumunda ödeme muaccel borç için yapılmış sayılır, birden çok borç muaccel ise ödeminin borçluya karşı ilk olarak takip edilen borç için yapılmış sayılacağı kabul edilir, takip yapılmamış ise vadesi gelmiş olan borç için yapılmış olur,

birden çok borcun vadesi aynı zamanda gelmiş ise mahsup orantılı olarak, borçlardan hiç birinin vadesi gelmemiş ise ödeme güvencesi en az olan borç için yapılmış sayılır." şeklinde olduğu ilgili kanun maddesinde de anlaşılacağı üzere taraflar arasında birden fazla borç ilişkisinin bulunduğu durumlarda yapılan ödemenin hangi borç için ödendiği bilinemiyorsa vadesi ilk gelen borç için ödeme yapıldığının kabul edileceği, davalı tarafın ödeme yaptığı tarihler dikkate alındığında taraflar arasındaki borca ilişkin herhangi bir takibin söz konusu olmadığı dikkate alınarak davalı tarafça davacıya yapılan ..

USD'nin her iki taraf ticari defterlerinde kayıtlı olan ve icra takiben konu edilen .. USD bedelli.. tarihli .. USD bedelli.. tarihli,..USD bedell.. tarihli, .. USD bedelli..tarihli,. USD bedelli .. tarihli, .. USD bedelli ...tarihli, faturalara istinaden yapıldığı kabul edilmiş, icra takiben konu edilen faturalar yönünden takibin devamına karar verilmiştir.

Her ne kadar her iki taraf ticari defterlerine göre davalının davacıya olan borcu .. USD olarak tespit edilmiş ise de her iki taraf ticari defterinde kayıtlı olan fakat icra takibine konu edilmeyen .. tarihli .. USD bedelli fatura taraflar arasındaki borç alacak durumunun tespitinde hesaplamaya dahil edilmemiştir.

Davalı tarafın cevap dilekçesinde ve aşamalardaki yazılı ve sözlü beyanlarında davacı tarafça kendilerine gönderilen ambalaj, dış kutu ve iç kutuların müvekkili şirkete fason üretim yaptırmak amacıyla gönderildiği, ve daha sonra davacı şirketin fason üretiminden vazgeçtiği ve gönderilen kutu ve ambalajların üzerinde ihracatçı firma olarak davacı şirketin adının yazdığı ve tescili davacı şirkete ait olmayan tescilli bir marka ibaresinin bulunduğu ve bahse konu ürünlerin ihracatta kullanılabilmesi için davacı tarafça izin verilmemesi sebebi ile ambalaj, dış kutu ve iç kutularının kullanılamadığı iddiası yönünden yapılan değerlendirmede;

Davacı tarafın cevap dilekçesi ve aşamalardaki beyanlarını ispata yarar taraflar arasında yapılmış herhangi bir sözleşmenin dosyaya ibraz edilmediği, bu sebeple davacı tarafın taraflar arasında böyle bir anlaşmanın varlığını ispat edemediği mahkememizce değerlendirilmiştir, davalı tarafın bu iddialarını hukuki ayıp olarak değerlendirme ihtimali düşünüldüğünde ise tacirler arasında ayıp ihbarının nasıl yapılacağı ve hangi sürede yapılacağı 6102 sayılı TTK madde 118/3 ve madde 23/1-c hükmünde açıkça belirlenmiştir.

Davalı tarafça hukuki ayıplı olduğu iddia olunan mallar ile ilgili davalı tarafa madde 23/1-c hükmündeki süreler içerisinde ayıp ihbarında bulunulduğu ispat edilmediği gibi, davaya konu edilen faturaların ticari defterlerine işlendiği görülmüştür.

Her ne kadar davalı taraf davacı tarafa güvenerek bu mallara ilişkin faturaları ticari defterlerine işlediğini beyan etmiş ise de basiretli bir tacir gibi davranıp ayıplı olduğunu iddia ettiği malları davacı tarafa iade etmesi gerekmektedir. Bu sebeplerle davalı tarafın satıma konu ambalaj, kutu ve iç kutular ile ilgili iddiaları mahkememizce yerinde görülmemiştir." karar vermiş,

İstinaf incelemesi üzerine Dairemizin .. Karar sayılı ilamında "Bu gerekçelerle dosyanın tekrar aynı bilirkişiye verilerek bilirkişiden davacının toplam alacak miktarı ile takibe konu alacak miktarının ayrı ayrı tespitinin istenilmesi, takibe konu yapılmayan... USD bedelli faturanın düşümünün yapılmasının istenilmesi, alınacak yeni rapora karşı tarafların beyanlarının alınması ve bundan sonra hüküm kurulması gerekirken takibe konu fatura alacağının hesaplanmadığı eksik bilirkişi raporuna göre hüküm kurulması ve tarafların itiraz haklarını kısıtlayacak şekilde mahkemece yapılan hatalı hesaba dayalı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olduğundan kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.

Sonuç olarak ilk derece mahkemesince davanın esasına yönelik uyuşmazlığın giderilmesi için gerekli olan deliller toplanmamış ve bu konuda herhangi bir değerlendirme yapılmamış olması nedeniyle HMK'nın 353/1-a.(6) maddesi uyarınca kararın kaldırılmasını gerektirmiştir." karar verilerek ilk derece mahkemesi kararı kaldırılmış,

Kaldırma ilamımız doğrultusunda yapılan yargılama sonucunda mahkemece "...Davanın KISMEN KABULÜ İle; davalının ..Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin . USD ve .. TL yönünden DEVAMINA, Hükmedilen asıl alacağın takip tarihindeki TL karşılığının %20'si olan .. TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, ..." karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karara karşı davalı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme tarafından deliller toplanmadığı, keşif icra edilmediği, Türk Marka ve Patent Kurumuna müzekkere yazılmadığı, tanıklar dinlenmediği, kesin olarak hükümsüz olan sözleşmenin hukuka uygun kabul edilerek, fason üretim amacıyla gönderilen ürünlere ilişkin satış sözleşmesi değerlendirmesinde bulunulduğu, kesin olarak hükümsüz ve yok hükmünde olan sözleşmeye rağmen davalı şirketin ayıp ihbarında bulunması gerektiği şeklinde değerlendirme yapıldığı,

makine parçaları içerir faturalara ilişkin ödemelere rağmen bu faturaları takibe konu eden kötüniyetli davacı aleyhine .. kararında da belirtilmesine rağmen kötüniyet tazminatına hükmedilmediği, yargılamayı gerektiren ve likit olmayan alacağa rağmen davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedildiği, tevdi yeri belirlenmesi taleplerinin reddedildiği, yemin teklif edilmesinin hatırlatılmadığı, takibe konu edilmeyen faturalara ilişkin .. kararı uyarınca hesaplamaya dahil edilmemesi gerekirken hükme esas alındığı,

davanın reddine karar verilmesi gerekirken davanın kabulüne karar verilmesi hatalı olduğundan ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması talebiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında inceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinafa gelen tarafın sıfatı ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmış, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı resen gözetilmiş, ayrıca HMK'nın 357. maddesindeki "İlk Derece Mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz." kuralı nazara alınmıştır.

Dava, 6098 sayılı TBK m. 207 ve devamı maddelerine göre alım satım sözleşmesinden kaynaklı alacak için başlatılmış icra takibine itiraz nedeniyle 2004 sayılı İİK m. 67'ye göre açılmış itirazın iptali davasıdır.

Mahkeme tarafından verilen .. Karar sayılı ilamının Dairemizin ..Karar sayılı ilamıyla kaldırılmasına karar verilmiş, kaldırma kararı sonucu yapılan yargılama neticesinde davanın kısmen kabulüne, davalının... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin .. yönünden devamına ve icra inkar tazminatına karar verilmiştir.

Karara karşı davalı istinaf kanun yolu başvurusunda bulunmuştur.

Dairemizin.. Karar sayılı kaldırma ilamında belirtildiği şekilde alınan, hüküm kurmaya ve denetime elverişli bilirkişi raporuna göre verilen karar dairemizce isabetli görülmüştür.

Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklara ve gerekçe içeriğine göre, mahkemece taraflar arasındaki uyuşmazlığın somut olayın özelliklerine uygun olarak belirlendiği, yargılamanın HMK'da belirtilen usullere uygun olarak yürütüldüğü, taraflarca gösterilen hükme etki edecek delillerin usulüne uygun olarak toplandığı, delillerin takdirinde ve yasa kurallarının olaya uygulanmasında bir isabetsizlik görülmediği, kararda kamu düzenine aykırı herhangi bir husus bulunmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."