Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2022/1153 K.2023/2654

Davalı vekilinin istinaf başvurusu üzerine dairemize gelen dosya incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili; iş yerine ait olan ..... nolu elektrik abonesinin şirket adına devri için ilgili elektrik idaresine müracaatta bulunduklarını, elektrik idaresi çalışanları söz konusu abonenin eski kullanıcı ve veya kullanıcılarından kalan elektrik borçları olduğunu ve borç ödenmeden abone devrinin mümkün olamayacağının belirtildiğini, .... perakende satış sözleşmesi tip l madde 15 ek hükümlerinde de açıkça belirtildiği üzere "bir kullanım yerine ait önceki tüketicilerin önceki dönemlere ilişkin tüketimlerinden kaynaklanan borçları, yeni abonenin üstlenmesi talep edilemez. Söz konusu borçlar, yeni kullanıcı ile sözleşme yapılmasına engel teşkil etmez." şeklinde olduğunu belirterek söz konusu iş yerine ait olan :..... aboneliğin adına borçsuz olarak devrine karar verilmesini istemiştir.

Davalı; davaya konu ... tesisat nolu aboneliğe ait toplamda .... TL elektrik fatura borcunun ödenmediğini, borcun yüksek olması sebebiyle borçtan kaçınmak amacıyla abonelik devir talebinin kanuna karşı hile oluşturduğunu ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece; " ... yapılan kolluk araştırması sonucuna göre davaya konu iş yerinde ....... Ocak ayından itibaren davacı şirketin faaliyet gösterdiği, sunulan kira sözleşmesinin başlangıç tarihinin de ...... yılı Ocak ayı olduğu, ..... tarihli yazı cevabına göre aboneliğin önceki borçlusu .... ile davacı şirket arasında herhangi bir organik bağın bulunmadığı,

kira sözleşmesi vergi dairesine bildirilmemiş olsa bile bu hususun Vergi Usul Kanunu çerçevesinde vergi dairesince soruşturmaya tabi tutulabileceği, sırf kira sözleşmesinin vergi dairesine bildirilmemiş olmasının davacı ile elektrik aboneliği sözleşmesi yapılmaması için haklı sebep teşkil etmeyeceği, davalı taraf muvazaa olgusunu ileri sürmüş ise de, yukarıda anılan yönetmeliğin ilgili hükümleri gereğince perakende satış sözleşmesi yapılırken talepte bulunandan elektrik borcunun olmadığını gösterir borcu yoktur belgesinin istenemeyeceği,

aynı kullanım yerine ait önceki abonenin tüketimlerinden kaynaklanan borçları yeni abonelik isteyenin üstlenmesinin talep edilemeyeceği, bu haliyle elektrik aboneliği tesisinin önceki abonenin borcu nedeni ile geri çevrilemeyeceği açık olup, ispat yükü üzerinde olan davalı tarafından muvazaa olgusu da ispat edilememiş olmakla davanın kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.

Her ne kadar dava dilekçesinde dava değeri ..... TL olarak gösterilmiş ise de talebin niteliği gereği açılan dava maktu harca tabi olduğundan davacı taraf lehine maktu vekalet ücretine hükmetmek gerekmiştir..." davanın kabulüne, dava konusu ..... adresinde bulunan davacı ..... Limited Şirketi ile davalı ... Parekende Satış Anonim Şirketi arasında elektrik abonelik sözleşmesi yapılmak suretiyle muarazanın giderilmesine ..." karar verilmiş, karara karşı davalı vekili istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesi ile; davacı tarafça her ne kadar söz konusu işletmenin devrinden bahsedilmiş ise de devir iddiası karşısında ticari işletmenin devrinin usulüne uygun bir şekilde yerine getirildiğinin ispatı gerektiğini, devrin usulüne uygun bir şekilde gerçekleştiğinin ispat edilemediğini, bununla beraber mevcut işyerinde demirbaşların satın alındığını gösterir faturaların davacıdan istenilmesi taleplerinin de mahkemece dikkate alınmadığını, dosyaya davacı tarafından sunulan kira sözleşmesinin de usulüne uygun olarak tanzim edilmediğinin görüldüğünü,

iddia edilen kira akdinin vergi beyannamesinin yapılmadığının tespit edildiğini, işletmede sadece isim değişikliği yapılarak üç aydır işletilmekte olduğunu, çalışanların dahi aynı olduğunu, mahkemece hiçbir araştırma yapılmadan eksik inceleme ile karar verildiğini, müvekkilinin elektrik enerjisi perakende satış faaliyeti sürdüğünü, borçlu şirketin tüketmiş olduğu elektrik enerji bedelini ödemekten kaçındığını, davacının abonelik devri talebinini aboneliğe konu borçların ödenmesinden kaçınmak amacıyla yapılmış muvazaalı bir işlem olduğunu belirterek kararın bu yönden kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

HMK'nın 353. Maddesine göre inceleme yapıldığından duruşma açılmamıştır.

HMK'nun 533. Maddesine göre dosya üzerinde ve HMK'nun 355. Maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni ile ilgili hususlar yönünden yapılan inceleme sonucunda;

Dava, elektrik aboneliği tesisi talebine yönelik muarazanın giderilmesine ilişkindir.

Dava tarihinde yürürlükte bulunan (..... tarihli ve .... sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren) Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 24/5 ve 24/6 maddesinde; "Bir önceki tüketicinin perakende satış sözleşmesini sonlandırmadan veya sonlandırarak ayrılması ve farklı bir gerçek veya tüzel kişinin, aynı kullanım yeri için yeni bir perakende satış sözleşmesi ya da ikili anlaşma başvurusunda bulunması halinde görevli tedarik şirketi tarafından;

a) Önceki tüketicinin ödenmemiş borçlarının bulunması halinde, söz konusu borçlar, ilgili tüketicinin güvence bedelinden düşülmek suretiyle karşılanır ve ilgili sözleşme sona erdirilir.

b) Güvence bedelinin ödenmemiş borçları karşılamaması halinde, (a) bendi kapsamında işlem yapılır ve kalan borç önceki tüketiciden tahsil edilir.

c) Bu Yönetmelik hükümleri uyarınca gerekli olan bilgi ve belgelerin sunulması kaydıyla, yeni başvuru sahibiyle perakende satış sözleşmesi düzenlenir.

Beşinci fıkra kapsamında, bir önceki tüketicinin perakende satış sözleşmesini sonlandırmadan kullanım yerinden ayrılması halinde, görevli tedarik şirketi, yeni başvuru sahibinden söz konusu kullanım yerinin kullanım hakkına sahip olduğunu belgelemesini ister." şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

Anılan madde hükmüne göre, abonelik tesisinin, başkasına ait borcun ödenmesi koşuluna bağlanması hukuka aykırı olup, somut olayda, davalı tarafça muvazaa iddiasına dayanıldığı görülmüş ve muvazaa iddiasını ispat külfeti davalıda olup, bu konudaki iddiaları ispata yarar delilleri mahkemece tam olarak toplanılmadan, .... tarihli kolluk araştırma tutanağındaki " bahse konu adreste 2021 yılının ocak ayından itibaren işyerinin işletmeciliğini .... isimli şahsın yaptığı " tespitine, ... tarihinin işe başlama tarihi olarak, faaliyet alanının ise elektrik malzemeleri toptan ticareti olarak belirtilen vergi kaydına, .... tarihli .....

Odasından alınan adresin dava edilen adres olduğu ve faaliyet alanının kırtasiyecilik olarak belirtildiği faaliyet belgesi başlıklı belgeye dayalı olarak karar verilmiştir.

Oysa davacı adına belirtilen adreste su aboneliğinin bulunmadığını ilişkin yazı cevabı ile, Belediyesi ile .. Belediyesi' nden gelen....... belediye tarafından işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı tanzim edilmediğine ilişkin yazı cevapları değerlendirildiğinde Mahkemece eksik inceleme ile karar verildiği kanaatine varılmıştır.

Mahkemece yapılması gereken; davalının cevap dilekçesinde delil olarak bildirdiği tüm delilleri toplanılarak, önceki abone ........ hukuki fiili irtibat bulunup bulunmadığının tespiti için...... ve ........ müzekkere yazılması, davacının .... ya işçi bildiriminde bulunup bulunmadığının sorulması, işçi/işyeri bilgilerinin ve hizmet cetvellerinin getirtilmesi, ayrıca kolluk araştırmasında da, davalının cevap dilekçesi ile saha tespitinde ulaştığını bildirdiği önceki işletme ile muvazaalı devir yapıldığı, sadece isim değiştirildiği, çalışanların dahi aynı olduğu bilgilerinin doğru olup olmadığının ayrıntılı araştırması yapılarak,

yine kira sözleşmesinin ve işletme devrinin gerçekliğini tevsik için davacıdan bu hususta elinde bulunan belgeleri dosyaya ibrazı istenilerek, .... Müdürlüğü ile .... ye yasılan yazılara da eksik cevap verildiği anlaşıldığından, ilgili kurum/kuruluşlara yeniden müzekkere yazılarak, tüm toplanan delillerin sonucuna uygun bir karar verilmelidir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle davalının istinaf başvurusun kabulüne, istinaf incelemesine konu edilen kararın usul ve yasaya uygun bulunmaması nedeni ile HMK' nun 353/1.a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına, tahkikat eksikliğinin giderilerek ortaya çıkacak sonuca göre yeniden karar verilmesi için dosyanın mahalli mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.