Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2020/577 K.2022/616

Gaziantep 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/09/2017 Tarih, 2017/263 Esas, 2017/743 Karar sayılı kararı aleyhine davacı vekili istinaf başvurusunda bulunduğundan dosyanın yapılan incelemesi sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .... tarihinde müvekkilinin.... plakalı araçta yolcu olarak seyahat ettiği sırada anılan araç sürücüsünün hakimiyetini kaybederek kaza yapması sonucu müvekkilinin yaralanması nedeniyle maluliyetten dolayı oluşan zararın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, yargılama aşamasında talebini HMK'nın 107/2. maddesi gereğince....TL olarak arttırmıştır.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın yolcu taşımacılığı yaptığını, bu nedenle dava konusu talebin ... Sigortası'ndan talep edilebileceğini, müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığını, mahkemece bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine karar verilmiştir.

İstinaf başvurusunda bulunan davacı vekili dilekçesinde özetle; mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, aracın taşımacılık sigortası bulunmadığından sorumluluğun trafik sigortacısına yöneltilmesi gerektiğini, bu nedenlerle mahkemece verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, trafik kazası sonucu maruz kalınan bedensel zarar nedeniyle maddi tazminat talebine ilişkindir.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi gereğince, istinaf sebepleri ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda;

Davacının, ZMSS ile sigortalı araçta yolcu iken meydana gelen kazada yaralanması nedeniyle sigortacıya karşı açtığı dava, Gaziantep 1.Asliye Ticaret Mahkemesinde açtığı 2017/263E. sayılı dava, teminatın ...Sigortası kapsamında kaldığı gerekçesiyle reddedilmiş olup, aracın zorunlu taşımacılık sigortası bulunmadığından aynı mahkemede .... karşı yöneltilen ve kabulle sonuçlanan 2017/1368E.sayılılı dava ise dairemizce; "...

4925 Sayılı Karayolu Taşıma Kanununun 19/son ve Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.8. maddeleri hükümlerine göre, meydana gelen zarar öncelikle taşımacının sorumluluk sigortasından karşılanır.

Ancak bu sigortanın hiç yapılmamış olması, yapılmış fakat geçersiz hale gelmiş olması, süresinin bitmiş olması veya meydana gelen zararın bu sigorta teminatlarının üzerinde bulunması halinde teminatların üzerinde kalan kısım için, sırasıyla zorunlu mali sorumluluk sigortasına ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortasına başvurulur.

Bahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu, yolcuların uğradığı bedeni zararlar bakımından taşımayı yapan aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortacısı, trafik sigortacısı ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir.

Başka bir anlatımla, yolcunun uğradığı bedeni zararlar, taşımayı yapan aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortası kapsamında ise bu aracın trafik veya ihtiyari mali mesuliyet sigortacısının sorumluluğu doğmayacaktır. Ancak, zorunlu karayolu taşımacılık sigortasının hiç yapılmaması veya limit aşımında sırasıyla zorunlu ve ihtiyari mali mesuliyet sigortacılarının sorumluluğu söz konusu olacaktır.

Bu durumda, yukarıda açıklanan düzenlemeler çerçevesinde değerlendirme yapıldığında aracın taşımacılık sigortası bulunmadığından sıralı sorumluluk uyarınca aracın trafik sigortacısına yöneltilmesi gerekirken davalı ... husumet yöneltilmesi doğru bulunmadığı..." gerekçesiyle kaldırılmış ve dairemizce davanın pasif husumet yokluğundan reddine dair kesin nitelikte karar verilmiştir.

Zorunlu karayolu taşımacılığı mali sorumluluk sigortası ile sigortacı, poliçede belirtilen motorlu taşıtta seyahat eden yolcuların, duraklamalar da dahil olmak üzere, kalkış noktasından varış noktasına kadar geçecek süre içinde meydana gelebilecek bir kaza sonucu bedeni zarara uğraması halinde, sigortalının 10.07.2003 tarih ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Yasasından doğan sorumluluğunu poliçede yazılı limitlere kadar sigorta örtüsüne almaktadır.

4925 sayılı Yasanın 18. maddesi uyarınca taşımacılar, yolcuya gelebilecek bedeni zararlar için bu Yasanın 17 maddesinde düzenlenen sorumluluklarını sigorta ettirmek zorundadırlar. Aynı Yasanın 19/son ve Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.8. maddeleri hükümlerine göre meydana gelen zarar öncelikle taşımacının sorumluluk sigortasından karşılanır.

Ancak, bu sigortanın hiç yapılmamış olması, yapılmış fakat geçersiz hale gelmiş olması, süresinin bitmiş olması veya meydana gelen zararın bu sigorta teminatlarının üzerinde bulunması halinde teminatların üzerinde kalan kısım için; sırasıyla zorunlu mali sorumluluk sigortasına ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortasına başvurulur.

Bahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu, yolcuların uğradığı zararlar bakımından taşımayı yapan aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortacısı, trafik sigortacısı ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir. Başka bir anlatımla, yolcunun uğradığı bedeni zararlar, taşımayı yapan aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortası kapsamında ise, bu aracın trafik veya ihtiyari mali mesuliyet sigortacısının sorumluluğu doğmayacaktır. Ancak, bu sigortanın yapılmamış olması, kaza tarihinde süresinin dolması ya da sigorta yapılmış ancak limitin aşılmış olması durumunda ise sırasıyla zorunlu ve ihtiyari mali mesuliyet sigortacılarının sorumluluğu söz konusu olacaktır.

Somut olayda, kaza yapan aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortası bulunmamakta olup, bu halde husumet .... yöneltilebileceği gibi yukarıdaki açıklamalar ışığında sıralı sorumluluk gereği ... Sigortası hiç yaptırılmamış olması nedeniyle davacı bu halde aracın kaza tarihinde geçerli zorunlu mali mesuliyet sigortacısına (ZMMS'sine) karşı dava açabilecektir. Tazminatın ödenmesi halinde ZMMS ile .... arasında rücu ilişkisi doğacaktır. Bu durumda, davacının ....hesabına yönelttiği davanın dairemiz kararıyla reddedildiği göz önüne alındığında, ZMSS sigortacısına yöneltilen davanın esası hakkında bir karar verilmek üzere istinaf itirazının kabulü ile mahkeme kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir. Bu itibarla;

Başkan Üye Üye Katip