Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2022/1317 K.2024/613

İlk derece mahkemesince verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş, dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderilmiş olup, ön inceleme aşaması tamamlandıktan ve incelemenin duruşma yapılmadan karar verilmesi mümkün bulunan hallerden olduğu anlaşıldıktan sonra duruşmasız olarak yapılan inceleme neticesinde;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.........Poliçe No ile sigortalı olan sürücü . ... sevk ve idaresindeki ve müvekkilinin yolcu olarak bulunduğu ....... plakalı araçla sürücü . .. idaresindeki.... plakalı araç, .. mevkiinde , müvekkilinin yolcu olarak bulunduğu.... plakalı araca çarparak müvekkilinin yaralanmasına neden olduğunu, gelişen delil durumuna göre fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla temerrüt tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte ....

TL bakıcı masrafları, .... TL geçici iş göremezlik ve ... TL de kalıcı iş göremezlik tazminatı talep etmiş ve sunmuş olduğu .... tarihli dilekçesinde, geçici iş göremezlik tazminat taleplerini arttırarak ....TL'ye, bakıcı gideri taleplerini arttırarak ...TL'ye, kalıcı iş göremezlik tazminat taleplerini arttırarak.... TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın .. sayılı . . . ... maddesinde yer alan başvuru şartını eksiksiz olarak yerine getirmeksizin iş bu davayı açtığından, açılan davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davacının kusura ilişkin iddialarının gerçek dışı olup kusur oranının tespiti bakımından dosyanın .......gönderilmesi gerektiğini, davacı tarafın kalıcı maluliyet oranına ilişkin iddialarının gerçek dışı olduğunu, kaza ile sakatlık arasındaki illiyet bağının ve davacının sürekli maluliyet oranının tespiti bakımından dosyanın ........ sevk edilmesi gerektiğini,

....tarihinde yürürlüğe giren......sayılı kanunun ......maddesinde yer alan düzenlemeye istinaden hükmün kaldırılması gerektiğini, tazminat hesaplamasının davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan genel şartlarda belirlenen usul ve esaslara uygun olarak yapılması gerektiğini, gelirin asgari ücret üzerinden hesap edilmesi gerektiğini, davacının kaza sebebiyle elde ettiği gelir ve tazminatların mahsubu gerekli olduğunu, .. sayılı kanunun ... maddesi gereğince hatır taşıması indirimi ve .... sayılı kanunun ... maddesi gereği müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, davacının talebine konu tedavi giderleri,

geçici işgöremezlik tazminatı ve tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı giderleri ve diğer tüm giderler tedavi teminatı kapsamında olduğundan, ilgili mevzuat kapsamında SGK tarafından karşılanması gerektiğini, işbu giderlerden davalı müvekkilinin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, davacı tarafın faiz taleplerinin yasa ve içtihatlara aykırı olduğunu beyanla, davanın başvuru şartı yerine getirilmeden açılmış olması sebebiyle usulden reddine, usulden red taleplerinin yerinde görülmemesi halinde haksız açılan davanın esastan reddine, yargılama giderleriyle, vekâlet ücretinin de davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, Davanın kısmen kabulüne; ..... TL sürekli iş göremezlik tazminatı,......TL geçici iş göremezlik tazminatı ile...... TL bakıcı gideri toplamı olan ...... TL maddi tazminattan davalı tarafından .....tarihinde yapılan .......TL tutarındaki ödeme düşüldüğünde kalan ..... TL üzerinden %.... müterafik kusur indirimi uygulanarak bakiye ..... TL'nin temerrüt tarihi olan ......tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, (davalının sorumluluğu, bakiye poliçe limiti olan .....-TL ile sınırlı olmak üzere) karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı vekili ve davalı vekili süresinde istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ... tarihinin kaza tarihi olması gerektiğini, avans faizine hükmedilmesi gerektiğini, müterafik kusur indiriminin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Taleple bağlılık ilkesine aykırı karar verildiğini, değer artırım dilekçesindeki miktar dikkate alınmaksızın aktüer raporda hesap edilen bedele göre fazla miktara hükmedildiğini, kararın gerekçelendirilmediğini, başvuru dava şartının eksiksiz yerine getirilmediğini, kusur oranının hatalı belirlendiğini, maluliyet raporunun hatalı düzenlendiğini, müterafik kusur indirimin toplam tazminat miktarından yapılması gerektiğini, hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, teknik faiz uygulanması gerektiğini, genel şartlara göre hesaplamanın yapılması gerektiğini, faiz tarihinin hatalı olduğunu geçici iş göremezlik tazminatının ve bakıcı giderinin teminat kapsamında olmadığını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme: Uyuşmazlık trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle sürekli iş göremezlik, geçici iş göremezlik, bakıcı gideri tazminatı talebine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk:6098 sayılı TBK m. 49-55; 2918 sayılı KTK 85, 89, 90, 91; 6100 sayılı HMK m.341, 353, 355, 359; ZMMS Genel Şartları 3. Değerlendirme: HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda;

3.1.2918 sayılı KTK.nın 97. maddesi uyarınca "Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir.

Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç .... gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya . sayılı .. çerçevesinde tahkime başvurabilir..." hükmü düzenlenmekte olup, davacı vekilinin söz konusu hüküm kapsamında davalıya başvuruda bulunduğu, eksik ya da usule uygun olmayan belge ile başvurulduğu savunmasının olduğu durumlarda usule uygun olmadığı savunulan belgedeki eksiklik tamamlanabileceğine göre başvuru şartının yerine getirildiği anlaşılmakla davalının buna yönelik istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.

3.2.Haksız eylem faili, ihtar ve ihbara gerek olmaksızın, zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylem tarihinden itibaren zararın tamamı için temerrüte düşmüş sayılır. Dolayısıyla, zarar gören, gerek kısmi davaya, gerekse sonradan açtığı ek davaya veya ıslaha konu ettiği kısma ilişkin olarak haksız eylem tarihinden itibaren temerrüt faizi isteme hakkına sahiptir.

Ancak, trafik kazaları esas itibariyle haksız eylem sayılan hallerden olmakla birlikte trafik sigortasını yapan sigortacı bakımından temerrütün bu tarihte oluştuğunun kabulü mümkün değildir......... maddesi uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren .. iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir.

Mahkemece davalı sigorta şirketi hakkında sorumluluğun kazanın kendilerine ihbarı tarihinden itibaren başlayacağı veya ihbar yapılmaz ise dava tarihinden itibaren faiz verilmesi gerektiği için temerrüt tarihinden faiz verilmesi kararının yerinde olduğu anlaşılmıştır.

3.3.Kazaya konu aracın kullanım şeklinin hususi olduğu anlaşılmakla yasal faize hükmedilmesinin yerinde olduğu, kusura ilişkin olarak dosya arasına alınan .... raporunun ve mahkemenin kabulünün olayın oluşuna uygun olduğu, davacının kaza sırasında aracın arka camından fırladığı ve emniyet kemeri takmadığının anlaşıldığı , müterafik kusur indirimi yapılmasının yerinde olduğu, mahkemece kaza tarihinde.......yürürlükte olan .... . Yönetmelik " hükümleri doğrultusunda düzenlenen maluliyet raporunun dosya arasına alındığı, raporun denetlenebilir ve dosya kapsamı ile uyumlu olduğu anlaşılmakla bunlara yönelik istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.

3.4.Kazaya karışan aracın zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olan davalı sigorta şirketi poliçe hükümlerine göre, bedeni zararlarda kişi başına .... TL, yine tedavi giderlerinde de kişi başına .... TL poliçe limiti ile davacıya karşı sorumludur. Bu iki limit birbirinden bağımsız olup, birinin tüketilmesi halinde sigorta şirketinin poliçeden kaynaklanan tüm yükümlülüklerini yerine getirerek sorumluluğunun sona erdiğinden bahsetmek olanaklı değildir. Kazada yaralanan kişi, maluliyetinin oluşması halinde oluşacak sürekli iş göremezlik zararını bedeni zararlar klozundan, bakıcı gideri, sağlık giderleri ve geçici iş göremezlik zararlarını ise sağlık giderleri klozundan karşılanmak üzere sigorta şirketinden talep edebilir. ...

Davacının değer arttırım dilekçesi ibrazından sonra, davalı tara...... tarihinde ......TL ödeme yapmış olup, ödemenin hangi tazminat kalemine ilişkin olduğu açıklığa kavuşturulmadan ve hangi tazminat kaleminden mahsup edildiği ortaya koyulmadan eksik araştırma ile karar verilmesi ve ayrıca ödeme yapılan kısım bakımından davanın konusuz kalacağı gözetilmeden, ödeme yapılan kısım bakımından da davanın reddine karar verilmesi hatalıdır ve kararın kaldırılmasını gerektirmiştir.

3.5. Dava, trafik kazasından kaynaklanan bedensel zarara dayalı maddi tazminat istemine ilişkindir.

Tazminatın kapsamını belirleme biçimi ve tazminattan yapılacak indirimler ve sıralaması .... maddelerinde düzenlenmiştir.

TBK’nın 51 inci maddesine göre hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirleyecektir. Bu madde uyarınca hakim, öncelikle zarar gören kişinin/kişilerin maluliyet oranına, yaşına, bakiye ömrüne ve gelirine göre zararını tespit edecek ve bundan birlikte kusuruna isabet eden kısmı çıkaracaktır.

Daha sonra ..maddesi gereğince eğer yaralanan kişi, hatır için karşılıksız taşınmakta ise veya motorlu araç, yaralanan kişiye hatır için karşılıksız verilmiş bulunuyorsa gerek öğreti gerekse.......benimsendiği üzere TBK’nın 51 inci madde uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapacaktır.

Son olarak da zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise TBK’nın 52 nci maddesine göre, tazminatı indirebilecek veya tamamen kaldırabilecektir......

Yani, TBK’nın 51 ve 52 nci maddelerine göre nihai tazminatı belirlemedeki indirimler; 1-Trafik kazasının oluşumunda zarar görenin kusuru varsa (birlikte kusur) bu oranda indirim yapılması, 2-Hatır taşıması varsa TBK 51 ve KTK 87 nci maddeleri uyarınca indirim yapılması, 3-Zarar görenin olayın oluşumunda etkili olmamakla beraber zararın oluşumunda veya artmasında kusuru varsa...lan tazminattan bu sebeple indirim yapılması biçiminde olmalıdır.

Zarar görenin birlikte kusuru, hatır ve müterafik kusur indirimleri yapıldıktan sonra sorumlular tarafından bir ödeme yapılmış ise ödenmesi gereken tazminattan en son bu ödemelerin mahsubu ve hükmedilecek tazminat miktarının belirlenmesi gerekir.

İlgili Kanun maddeleri incelendiğinde kusur, hatır ve müterafik kusur bir indirim sebebi olarak sayılmasına karşın zarar sorumlularınca yapılan ödemeler bir indirim nedeni olarak gösterilmemiştir. Kaldı ki ödemeler tazminatı belirlemede bir indirim sebebi olmayıp ... uygulamaları ile artık yerleşik hale geldiği gibi borcu söndüren bir nitelik taşımaktadır......

Somut olayda Mahkemece yukarıda belirtilen sıralamaya uyularak indirim yapıldıktan sonra ödemenin mahsup edilmesi gerekirken, öncelikle ödemenin düşülüp daha sonra müterafik kusur indirimi yapılması hatalıdır ve kararın kaldırılmasını gerektirmiştir.

3.6.Kabule göre de, davalı sigorta şirketi yönünden yapılan ödeme de gözetilerek kalan poliçe limiti belirli olduğu ve sadece sigorta şirketi davalı olduğu halde poliçe limitini aşan kısımda dahil edilerek infazda tereddüt oluşturacak şekilde hüküm verilmiş olması da hatalıdır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, sair hususlar incelenmeksizin, HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince kararın kaldırılmasına, Dairemiz kararına uygun şekilde, istinaf talebi kabul eden davalının sıfatı, istinaf itirazları uyarınca kazanılmış haklarda dikkate alınarak davanın yeniden görülerek eksikliklerin giderilmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

. Başkan Üye Üye Katip · e-imza e-imza e-imza e-imza · .