Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2022/2612 K.2022/2313

2-... .

VEKİLİ

Av. ....... DAVALILAR : 1-..... VEKİLİ : Av. ... : 2-..... VEKİLİ : Av. .. 3-..... DAVANIN KONUSU : Tazminat

İSTİNAF KARARININ

TARİHİ : 19/12/2022

YAZIM TARİHİ : 19/12/2022

Gaziantep 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/08/2022 tarih ve 2022/573E., (Derdest) sayılı kararı aleyhine taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunduğundan, dosyanın yapılan incelemesi sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacılar murisi (...'ın eşi diğer davacıların kardeşi ) müteveffa ...yabancı kimlik numaralı ...'nin ...tarihinde elektrikli bisiklet ile .... seyir halinde iken aynı caddenin karşı yönünden gelen ... plakalı aracın kendi şeridinden çıkarak kendisine göre sola kontrolsüz bir şekilde dönerek müteveffaya çarpması sonucu müteveffanın yaşamını yitirdiğini, davacıların ailelerinde çalışan tek bireyin yaşamını yitirmesinden dolayı herhangi bir gelirleri bulunmadığını, müvekkilinin meydana gelen kazada kusurunun bulunmadığını, davalıların haczi kabil taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarına teminatsız olarak ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesinin talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacılar tarafından ileri sürülen iddialarının yersiz olduğunu, kazanın oluş şeklinin ve tarafların kusur oranlarının tespiti için G.Antep 5.Asliye Hukuk Mahkemesinin E.2022/212 sayılı derdest dosyasında kaza yerinde keşif yapılması ve yeniden kusur raporu aldırılması gerektiğini, davacıların olay tarihinden itibaren faiz talebinin usule ve kanuna aykırı olduğunu bu nedenlerle mahkemece davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...ı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı taraf 2918 sayılı karayolları trafik kanunun 97. maddesinde yer alan başvuru şartını eksiksiz olarak yerine getirmeksizin iş bu davayı açtığından, açılan davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, kazaya konu aracın özelliklerinin belirlenmesi gerektiğini, müteveffanın, davacılara destek olduğu hususunun ispatlanması gerektiğini, kusur oranının tespiti bakımından dosyanın Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'ne gönderilmesi gerektiğini bu nedenle mahkemece verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davacıların ....vatandaşı olması sebebiyle, MÖHUK 48, HMK 114, 115, maddeleri uyarınca ... TL teminatı mahkememiz veznesine yatırması için davacı vekiline tarafa 114/1-ğ ve 115 uyarınca 2 hafta kesin süre verilmesine kesin süreye uyulmazsa davanın açılmamış sayılacağına karar verileceğinin ihtarına, davacı vekilinin ihtiyati haciz talebinin kabulü ile dava değeri olan ... TL'nin %15'ine tekabül eden ...TL nakdi teminat tutarını veya muteber bir bankanın kesin ve süresiz nitelikteki teminat mektubunu mahkememize yatırdığında veya ibraz ettiğinde, davalıların gerek elindeki gerekse üçüncü şahıslardaki taşınır ve taşınmaz malları ile hak ve alacaklarının, yukarıda miktarı yazılı alacağa yetecek kadar kısımlarının ihtiyaten haczine karar verilmiştir.

İstinaf başvurusunda bulunan davacı vekili dilekçesinde özetle; müteveffanın meydana gelen kazada kusurunun bulunmadığını, davacıların ailelerinde çalışan tek bireyin yaşamını yitirdiğinden dolayı herhangi bir gelirinin bulunmadığını, Möhuk madde 48 uyarınca belirlenen teminat tutarının mahkeme veznesine yatırılması yönündeki verilen hatalı olduğunu, bu nedenlerle mahkemece verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İstinaf başvurusunda bulunan davalı .... vekili dilekçesinde özetle; müvekkil kurum aleyhine verilen ihtiyati haciz kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkil kurumun tüzel kişiliğe sahip bir kuruluş olduğundan mal kaçırma gibi bir gayesinin bulunmadığını, davacı tarafından talep edilen ihtiyati hacze yönelik verilen kararın İİK madde 261' de düzenlenen süre içerisinde icraya konulmadığından hükümsüz kaldığını bu nedenle mahkemece verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Talep, trafik kazası sonucu yabancı uyruklu kişinin ölümü nedeniyle ölenin yakınlarının destekten yoksun kalma tazminatı ile manevi tazminat talebiyle açtıkları davada mahkemece davacılardan teminat alınması ve davalılar aleyhine verilen ihtiyati haciz kararına yapılan itiraza ilişkindir.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi gereğince, istinaf sebepleri ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda

1-5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un Teminat başlıklı 48. maddesinde; " Türk mahkemesinde dava açan, davaya katılan veya icra takibinde bulunan yabancı gerçek ve tüzel kişiler, yargılama ve takip giderleriyle karşı tarafın zarar ve ziyanını karşılamak üzere mahkemenin belirleyeceği teminatı göstermek zorundadır. Mahkeme, dava açanı, davaya katılanı veya icra takibi yapanı karşılıklılık esasına göre teminattan muaf tutar. " düzenlemesi yer almaktadır.

Davacılar ... uyruklu olup, ... tarihinde ...’da imzalanan ve ...tarihli ve 6040 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan “... Anlaşması”nın 13.maddesinde "Bir Akit Tarafın vatandaşları, diğer Akit Tarafın adli makamları önündeki işlemlerinde, salt yabancı olmaları veya diğer Akit Taraf ülkesinde ikametgahları bulunmamasından ötürü teminat akçesi vermekle yükümlü tutulmayacaklardır." düzenlemesi yer almakta ise de; iç savaş yaşanan ... Ülkesi ile Türkiye Cumhuriyeti arasında imzalanan iş bu anlaşmanın uygulanma imkanı bulunmadığından, mahkemece, davacı taraftan MÖHUK'un 48/1.maddesi gereğince teminat alınması yönündeki ara karara davacı tarafça yapılan istinaf itirazının reddi gerekmiştir. Ancak;

2-5684 sayılı Sigortacılık Kanununun 14'üncü maddesine dayanılarak çıkartılan Güvence Hesabı Yönetmeliğinin 9.maddesinde.

Sigortalının veya sigortayı yaptırmakla sorumlu olanın tespit edilememesi durumunda kişiye gelen bedensel zararlar için, rizikonun meydana geldiği tarihte geçerli olan teminat tutarları dâhilinde sigortasını yaptırmamış olanların neden olduğu bedensel zararlar, zorunlu sigorta teminat limitleri ile sigorta poliçesinde belirtilen teminat arasındaki fark kadar ödenecek bedensel tazminat tutarları, sigorta şirketinin malî bünye zaafiyeti nedeniyle sürekli olarak bütün branşlarda ruhsatlarının iptal edilmesi ya da iflası halinde ödemekle yükümlü olduğu maddi ve bedensel zararlar ve çalınmış veya gasp edilmiş bir aracın karıştığı kazada,

Karayolları Trafik Kanunu uyarınca işletenin sorumlu tutulmadığı hallerde, kişiye gelen bedensel zararlar için ...başvurulabileceği düzenlemesi yer almaktadır. .... ...'na bağlı ve bu müsteşarlık tarafından denetlenen tüzel kişiliğe haiz bir kuruluş olup, hesabın gelirleri her yıl sigorta şirketlerinin katılma payları, zorunlu sigorta poliçelerinden kesilen katılma payları, rücû yoluyla sağlanan kaynaklar ve yatırım gelirlerinden oluşmaktadır.

Öte yandan, alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence altına almak için, mahkeme kararı ile, borçlunun mallarına geçici olarak el konulması demek olan ihtiyati haciz İİK'nın 257 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup, muaccel alacaklarda alacağın vadesinin gelmiş olması ve alacağın rehinle temin edilmemiş olması şartları aranır. Muaccel olmayan alacaklarda ise; borçlunun belli bir yerleşim yerinin olmaması, mallarını gizlemeye-kaçırmaya çalışması, kendisinin kaçmaya hazırlanması veya alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunması koşullarının gerçekleşmesi gerekir.

Somut olayda davacılar, trafik kazası sonucu ölen kişinin eş ve kardeşleri olup, davalılar ... işleten ve sürücüden belirsiz alacak şeklinde destekten yoksun kalma tazminatı ile toplam ...TL manevi tazminat talep etmektedirler.

Mahkemece davalılar arasında ayrım yapılmaksızın aleyhlerinde ihtiyati haciz kararı verilmiş ise de, ...yukarıda açıklanan kurumsal yapısı itibarıyla "borçlunun belli bir yerleşim yerinin olmaması, mallarını gizlemeye-kaçırmaya çalışması, kendisinin kaçmaya hazırlanması veya alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunması koşullarının" gerçekleştiğinin kabulü olanaklı olmadığından, bu davalı yönünden ihtiyati haciz kararı verilmesi doğru olmamış, ancak bu yanılgı yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden düzelterek esas hakkında yeniden bir karar vermek üzere mahkeme ara kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.

Bu itibarla;

......