Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2022/315 K.2024/6

........... Karar sayılı kararı aleyhine davalı vekili istinaf başvurusunda bulunduğundan dosyanın yapılan incelemesi sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; ............ plakalı araç (kamyonet) sürücüsünün yapmış olduğu tek taraflı kazada, araçta yolcu olan müvekkilinin yaralandığını, uzun bir tedavi sürecine rağmen neticede tam iyileşemeyerek kalıcı maluliyete uğradığını, ........ plakalı araç sürücüsünün kazada tam kusurlu olduğunu ve aracın ............ poliçesinin bulunmaması nedeniyle iş bu davayı ve tazminat taleplerini davalıya yönelttiklerini, davalıya dava açmadan evvel yazılı olarak başvurduklarını ancak ödeme yapılmadığını,

arabuluculuk görüşmelerinden de netice alınamadığını iddia ederek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik sürekli işgöremezlik tazminatına ilişkin ............ TL'nin dava tarihinden işleyecek faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, davacı taraf ........... tarihli dilekçesi ile dava değerini ............ TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı taraf cevap dilekçesinde; davacı tarafın usulüne uygun başvuru yapmadığını belirterek dava şartlarının sağlanmadığını iddia etmiştir. Ayrıca Mahkememizin yetkisine ilişkin ilk itirazda bulunarak davanın usulden reddini talep etmiştir. Mahkememiz aksi kanaatte ise davanın araç sürücüsü ve işleteni olan ...........'a ihbarını talep etmiş, hükmedilecek tazminat tutarında müterafik kusur ve hatır taşıması indirimi yapılarak karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince; davanın kabulü ile .............. TL sürekli iş göremezlik tazminatının dava tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı vekili süresinde istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı ... Hesabı vekili istinaf dilekçesinde; kazanın varlığının ispat edilmesi gerektiğini, hatır indirimi yapılması gerektiğini, kusuru kabul etmediklerini, müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, teknik faiz uygulanarak hesap raporu alınması gerektiğini, başvuru şartının yerine getirilmediğini, belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, trafik kazası nedeniyle maddi tazminat talebine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk TBK m. 49-55; 2918 sy. KTK 85, 89, 90, 91; 6100 sy. HMK m.341, 353, 355, 359; 3. Değerlendirme HMK 355 md. gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde;

3.1.2918 sayılı KTK.nın 97. maddesi uyarınca "Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir.

Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir..." hükmü düzenlenmekte olup, davacı vekilinin söz konusu hüküm kapsamında davalı sigorta şirketine başvuruda bulunduğu,

eksik ya da usule uygun olmayan belge ile başvurulduğu savunmasının olduğu durumlarda usule uygun olmadığı savunulan belgedeki eksiklik tamamlanabileceğine göre başvuru şartının yerine getirildiği anlaşılmakla davalının buna yönelik istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.

3.2.Dosyanın incelenmesinde kaza ile ilgili ........... soruşturma açıldığı başkaca şiçilerinde yaralandığı ve hatta ölen işçinin de olduğu ve davacının hastaneye trafik kazası nedeniyle başvurduğu çeşitli yerlerinde yaralanmaların olduğunun tespit edildiği anlaşıldığından kazanın ispatına yönelik istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.

3.3. Dosyanın incelenmesinde kaza tespit tutanağında kazanı tek taraflı kaza olduğu ve sürücünün KTK 52/1-b maddesi gereğince kusurlu olduğunun tespit edilmiştir. Mahkemece alınan kusur raporunda da ayı şekilde tek taraflı kazada sürücünün asli ve tam kusrlu olduğu tespit edildiği anlaşılmıştır. Mahkemece alınan rapor denetime elverişli ve olayın oluşuna uygun olduğundan istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.

3.4.Trafik kazası sonucu bedensel zarara uğrayan ve buna dayalı olarak iş gücü kaybı tazminatı isteminde bulunan hak sahiplerinin bakiye ömürlerinin belirlenmesi gerekmektedir. Gerçek zarar hesabı, özü itibariyle varsayımlara dayalı bir tespit olduğundan gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır. Bu nedenle yapılan bilimsel çalışmalar sonucu “TRH .........” adı verilen “Ulusal Mortalite Tablosu” hazırlanmış olup bu tablonun ülkemize özgü ve güncel verileri içermesi ve yargı mercileri arasında tazminat hesabında birliğin sağlanması açısından Dairemizce de tazminata esas bakiye ömür sürelerinin belirlenmesinde TRH ............ Yaşam Tablosu’nun kullanılmasının uygun olacağına karar verilmiştir.

Öte yandan ........... Karar sayılı kararıyla 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 90 ıncı maddesindeki Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (.......) Genel Şartlar’a yapılan atıf hükmü iptal edilmiştir. Söz konusu iptal kararı sonrası, .......... Genel Şartlar ve ekindeki cetvellerle getirilen ve iş gücü kaybı tazminatının hesaplanmasında uygulama alanı bulan %1,8 teknik faiz ile devre başı ödemeli belirli süreli rant formülünün uygulanması artık mümkün değildir. Tazminatın, %1,8 teknik faiz uygulanmadan, Yargıtayın yerleşik uygulamaları ile kabul edilen progresif rant formülü kullanılarak hesaplanması gerekir. ....

3.5.Hatır taşıması; bir kimseyi ücretsiz olarak, bir karşılık almadan ve bir yararı bulunmadan taşıma halidir. Yani hatır için taşımada taşımanın karşılıksız olması veya alınan karşılığın önemsiz olması gerekir. Hatır taşıması, sigorta teminatı kapsamında ise de, hatır taşımaları bir menfaat karşılığı olmadığından, bu gibi taşımalarda 6098 sayılı TBK’nın 51. maddesi (818 sayılı BK. 43. maddesi) uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır.

Dosya içerisinde bulunan cevap dilekçesinde davalının hatır indirimi talep ettiği anlaşılmıştır. Kazanın davacının içinde bulunduğu işçileri taşıyan aracın tek taraflı yoldan çıkması sonucu kazanın meydana geldiği davacı ile birlikte bir çok işçinin yaralandığı ve ölenin olduğu tespit edilmiştir. Davacı ve diğer kişileri taşıyan kişinin araç ile seyahat ederken kazanın meydana geldiği, taraflar arasındaki akrabalık ilişkisinin olmadığı işveren tarafından karşılanan ücret karşılığı servis taşıma işinin yapıldığı anlaşıldığından söz konusu taşımanın hatır taşıması olarak değerlendirilemeyeceğinden tazminattan hatır taşıması nedeni ile indirim yapılmasına ilişkin davalı vekilinin istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.............

3.6. Zararın meydana gelmesinde veya artmasında zarar görenin de kusurunun bulunması halinde söz konusu olan müterafik kusur TBK'nın 52. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre zarara uğrayan, zarar doğuran eyleme razı olmuş veya kendisinin sebep olduğu hal ve şartlar zararın meydana gelmesine etki yapmış veya tazminat ödevlisinin durumunu diğer bir surette ağırlaştırmış ise hâkim tazminat miktarını hafifletebilir.

Müterafik kusur indiriminde her somut olayın özelliğine göre olayın meydana geliş tarzı ve zararın artmasında zarar görenin kusurlu davranışının sonuca etkisi değerlendirilerek uygun oranda bir indirim yapılmasını gerektirir ve zarar görenin müterafik kusurunun tespiti halinde TBK'nın 52. maddesi uyarınca tazminattan %20 oranında indirim yapılması Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır.

Eldeki davada kaza tespit tutanağının düzenlendiği, ifadelerden araçta istiap haddinin üzerinde kişi olduğu anlaşılmıştır. Davacı tarım işçisi olduğu, kazaya yapan kamyonetin yolcu taşımaya uygun olmadığı ve binmenin tehlikeli olacağının davacı tarafından da bilinebileceği, davacının buna rağmen binmeyi kabul ederek yolculuk yapmasının müterafik kusuru oluşturduğunun kabulü gerekmiştir. Mahkemece hatalı gerekçe ile bu hususa ilişkin talebin reddine karar vermesi yerinde olmadığından kararın kaldırılmasına karar verilmiştir. Mahkeme kararın kaldırılması yeniden yargılamayı gerektirmediğinden yapılan değerlendirme sonucu davacı için hesaplanan toplam tazminattan %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılarak bakiye kalan miktar üzerinden karar vermek gerekmiştir. .........

Bu itibarla; davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne HMK'nın 353/1-b,2 maddesi uyarınca kararın kaldırılarak esas hakkında yeniden karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

M.K.