Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2023/1 K.2023/271

...... : 2-...... ..... :3-.... :4-......

VEKİLİ

Av. ........

DAVALILAR

1 -........... :2 -............... :3 -...... : 4-........... : 5 -.................

VEKİLİ

Av. ............ .............

DAVANIN KONUSU

Trafik Kazası Nedeniyle Maddi Manevi Tazminat

KARAR TARİHİ : 13/03/2023

GEREKÇE TARİHİ : 23/03/2023

Gaziantep 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 02/08/2022 tarih, 2022/579 Esas sayılı ara kararı aleyhine davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunduğundan dosyanın yapılan incelemesi sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacılar murisi ........ tarihinde kendisine ait ....... plaka sayılı motosikletle saat 17:00 sularında ..... Mahallesi istikametinden gelerek ......

Bulvarı üzeri ..... kavşağındayken, davalı şirketin ...... poliçe numarası ile sigortalısı ..... plakalı ve davalı ..... kullanımında olan aracın çarpması sonucu vefat ettiğini, davacılar murisinin vefatı ile başvurucuların müteveffanın desteğinden yoksun kaldığını, cenaze ve tedavi giderlerini ödemekle maddi zarara uğradıklarını, davacılardan ..... yaşını doldurmuş olsa da cezaevinde olduğundan babasının destekten yoksun kalma tazminatı hesap edilirken bu hususunda dikkate alınmasını talep ettiklerini, .....

CBS'nin ...... soruşturma sayılı dosyası kapsamında tanzim edilen ...... havale tarihli bilirkişi raporuna göre sanığın 2918 sayılı kanunun 52/1-a maddesine göre kusurlu, ölenin ise aynı kanunun 47/1-b maddesine göre kusurlu bulunduğunu, dava konusu alacağın muaccel bir alacak olduğunu, davalıların bugüne kadar hiçbir ödeme yapmadığını, borcu ödemek niyetinde olmadıklarını, borçtan kurtulmak amacıyla mal varlıklarını muvazaalı bir şekilde devretme ihtimali olduğunu,

davacıların tek desteklerinden yoksun kalmalarının yanı sıra davaya konu alacaklarını bir ömür boyu alamama tehlikesi içerisinde olduklarını belirterek davalı gerçek kişilerin haczi kabil taşınır/taşınmaz mal varlıklarına, üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarına teminatsız olarak ihtiyati haciz konulmasını, kazaya sebebiyet ...... plaka sayılı araç üzerine davalıdır şerhi konulmasını talep etmiştir.

İlk derece mahkemesinin ..... tarihli ara kararı gereğince; İhtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir.

Davacılar vekili tarafından süresi içerisinde sunulan istinaf dilekçesinde; mahkemece hatalı değerlendirme yapılarak verilen ihtiyati haciz talebinin reddi kararının yerinde olmadığını, zira kazada murisin kusuru bulunmadığını, yaklaşık ispat kuralının gerçekleştiğini, kusurun davalılarda olduğunu, adli yardım talepli olarak dava açıldığından teminatsız olarak ihtiyati haciz kararı verilmesini ve kaza yapan araç üzerine davalıdır şerhi konulmasını gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir. HMK 355 maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde,

Dava trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat davasıdır.

Bilindiği gibi İhtiyati Haciz talep edebilme koşulları İİK’nın 257. maddesinde gösterilmiş olup maddede hem vadesi gelen hem de henüz vadesi gelmemiş para alacakları için ihtiyati haciz şartları düzenlenmiştir. Bunlar muaccel alacaklarda alacağın vadesinin gelmiş olması ve alacak rehinle temin edilmemiş olmalıdır. Müeccel alacaklarda ise kural ihtiyati haciz istenemeyeceği ise de borçlunun belli bir adresinin olmaması veya borçlunun taahhütlerinden kurtulmak amacıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu amaçla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa vadesi gelmemiş alacaklarda da ihtiyati haciz kararı verilebilir. Sözü edilen maddede bunun dışında her hangi bir koşul öngörülmemiştir.

İİK’nın 258. maddesi “Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur” hükmünü içermekte olup ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın varlığı hakkında kanaat verilmesi yeterlidir. Mahkemenin alacağın varlığına kanaat getirmesinden anlaşılması gereken alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi olmayıp yaklaşık ispat ölçüsünde alacağın varlığını gösteren delillerin sunulması aranmaktadır.

İhtiyati hacizde amaç, ihtiyati tedbire benzer şekilde, Anayasanın 2. maddesinde yer alan “hukuk devleti” ilkesinin bir gereği olarak, bireylere etkin hukuki himaye sağlanmaktır. İhtiyati haciz yargılamasında, etkin hukuki himaye sağlamak, bunu sağlarken mümkün olduğunca çabuk ve seri hareket etme gerekliliği, usul kurallarına göre maddi hukuka dayanan hakkın araştırılmasından önce gelir. Maddi hukuka göre kimin haklı kimin haksız olduğu yargılama sonucu belirlenecektir.

TBK'nın m.117/2 hükmü uyarınca borcun ifa edileceği gün, birlikte belirlenmiş veya sözleşmede saklı tutulan bir hakka dayanarak taraflardan biri usulüne uygun bir bildirimde bulunmak suretiyle belirlemişse, bu günün geçmesiyle; haksız fiilde fiilin işlendiği, sebepsiz zenginleşmede ise zenginleşmenin gerçekleştiği tarihte borçlu temerrüde düşmüş olur. Ancak sebepsiz zenginleşenin iyiniyetli olduğu hâllerde temerrüt için bildirim şartı aranmaktadır. Somut olayımız davanın haksız fiile dayanması nedeniyle İİK m.257/1 şartlarının varlığı değerlendirilmelidir.

Davacı tarafça trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle maddi ve manevi tazminat davası açılmıştır. Trafik kazası sonucu yaralama veya ölüme neden olma haksız fiil niteliğinde olup, haksız fiillerde zarar görenin tazminat alacağına hak kazandığı an zararın doğduğu andır. Bu bakımdan, zarar görenin tam kusurlu olduğu haller ayrık olmak üzere, haksız fiilin gerçekleştiği an itibariyle muaccel bir alacağın oluştuğundan söz edilebilir.

Somut olayda, davacı tarafından kullanılan araç ile davalı tarafından kullanılan aracın çarpışması sonucu davacıların murisi vefat etmiştir. Dosya içerisinde bulunan .......Ağır Ceza Mahkemesinin ....... esas sayılı dosyasındaki soruşturma aşamasında alınan kusur raporunda murisin kırmızı ışık ihlali yaptığı, davalı ...... ise kavşaklara yaklaşırken hızını azaltmamak kuralını ihlal ettiği tespiti ile kusur atfedilmiştir. Diğer davalıların kusurlu olduklarına ilişkin bir kaydın olmadığı ve haklarında taksirle ölüme neden olmak suçundan dava açılmadığı tespit edilmiştir.

Öte yandan, ihtiyati hacze karar veren mahkeme, aynı zamanda alacağı bir ilama bağlı olmayan alacaklıdan (HMK m.87) teminat alınmasına da karar verir. (İİK m.259, m.260/5) HMK'nın 87.maddesine göre ise, bir davada verilecek teminatın tutarını ve şeklini hakim serbestçe takdir eder. Teminat alınmasındaki zorunluluk, borçlunun ihtiyati haciz nedeniyle uğraması muhtemel zararının karşılanması içindir.

Davanın adli yardım talepli açılmadığı ve bu husus hakkında bir karar verilmediği, derdest dosyada adli yardım talebinin HMK'nın m.337/1 hükmü uyarınca ilk derece mahkemesi tarafından değerlendirilmesi gerektiği, yine yargılamanın devam ettiği ve bütün delillerin toplanmasından sonra kusura ilişkin değerlendirmelerin değişme ihtimali gözetilerek teminatsız olarak ihtiyati haciz verilmesi talebi yerinde görülmemiştir.

Davacı vekili tarafından ....... plakalı araç üzerine davalıdır şerhi konulması talep edilmiş olup, söz konusu araç kazaya karışan araç ise de talebe konu araç davanın konusunu oluşturmamaktadır. Bu nedenle buna yönelik istinaf talebi yerinde görülmemiştir.

Hal böyle olunca, ihtiyati haciz talebinin reddi kararı kısmen doğru bulunmamış ve karar kaldırılmıştır. Bu yanılgı yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden yeniden esas hakkında bir karar verilmiştir.

Bu itibarla; davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne ve HMK'nun 353/1-b,2 maddesi uyarınca kararın kısmen kaldırılmasına ve esas hakkında aşağıdaki şekilde yeniden hüküm kurulmuştur.

M.K.