Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2023/1188 K.2025/795

...Karar sayılı kararı aleyhine davalı sigorta vekili istinaf başvurusunda bulunduğundan dosyanın yapılan incelemesi sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle..tarihinde davalı ..

Lojistik adına kayıtlı.. plakalı araç sürücüsünün müvekkiline ait .. plakalı çekiciye çarpması sonucu meydana gelen kazada davacının .. plaka sayılı çekici ve .. plakalı dorsede maddi hasar meydana geldiğini ve değer kaybına uğradığını, araçların çekici marifetiyle tamire götürüldüğünü, tamir süresinde araçların kullanılamadığını, davacının kaza nedeniyle maddi kayba uğradığını, kazaya sebebiyet veren ..plakalı aracın diğer davalı sigorta şirketi nezdinde kasko poliçesi ile sigortalı olduğunu, dava öncesi sigorta şirketine başvurduklarını ancak ödeme yapılmadığını,

arabuluculuk görüşmelerinden netice alınmadığını iddia ederek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik;.. plakalı çekici için .. TL hasar bedeli, .. TL değer kaybı ve .. TL kazanç kaybı tazminatının, .. plakalı dorse için .. TL değer kaybı, çekici ve dorse için çekici masrafı ve araçların yapımı için beklenilen süre zarfından oluşan otopark ücretleri için .. TL olmak üzere toplamda ..

TL maddi tazminatın kaza tarihinden işleyecek ticari faiziyle birlikte davalı sigorta şirketi yönünden poliçe limitini aşmamak kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesini talep ve dava etmiş, davacı vekili.. plakalı çekici için hasar bedelini .. TL, değer kaybını. TL,.. plakalı dorse için değer kaybını .. TL, çekici ve dorse için çekici masrafını .. TL'ye (sigorta şirketinden. TL, diğer davalıdan. TL olmak üzere) yükseltmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı .. Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, yetkili mahkemenin .. Anadolu Mahkemeleri'nin yetkili olduğunu savunarak davanın usulden reddine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme aksi kanaatte ise davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte alanında uzman bilirkişilerden rapor alınarak konusunda uzman bilirkişiler marifetiyle tazminat hesabı yaptırılmasını savunmuştur. 2.Davalı .. Lojistik usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince, davanın .. plakalı dorse için kabulü ile .. TL değer kaybı tazminatının davalı . Lojistik San. Tic. Ltd. Şti. yönünden kaza tarihinden (..), davalı .. Sigorta A.Ş. yönünden .. tarihinden işleyecek ticari faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,

Davanın .. plaka sayılı çekici için hasar bedeli yönünden kısmen, değer kaybı tazminatı yönünden tam kabulü ile; .. TL hasar bedeli, .. TL değer kaybı olmak üzere toplamda . TL maddi tazminatın davalı . Lojistik San. Tic. Ltd. Şti. yönünden kaza tarihinden (..), davalı .. Sigorta A.Ş. yönünden.. tarihinden işleyecek ticari faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,

Çekici masrafı yönünden kabulü ile .. TL'nin davalı davalı . Sigorta A.Ş.'den..tarihinden işleyecek ticari faizi ile birlikte, ..TL'nin davalı .. Lojistik San. Tic. Ltd. Şti.'den kaza tarihinden .. işleyecek ticari faizi ile birlikte alınarak davacıya ödenmesine,

Kazanç kaybı yönünden dava dosyasının tefrik edilerek yeni bir esas üzerinden yürütülmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı vekili süresinde istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya tüketici mahkemesince bakılması gerektiğini, davacının zararı ZMMS .. Sigorta tarafından ödenmiş, ayrıca ödemeler tazminattan indirilmediğini, çekici masrafı kasko teminatı kapsamında olmadığını, davacı otopark ücretini talep ettiği halde mahkemece bu hususta bir karar verilmediğini, bilirkişi raporlarının hüküm kurmaya elverişli olmadığını, tazminatların fahiş olduğunu, müvekkili tarafından yapılan ödemenin dikkate alınmadığını, teminat dışı unsurların hesaplamaya dahil edilmemesi gerektiğini, ticari faize hükmedilmesinin hatalı olduğunu, ancak dava tarihinden yasal faiz işletilmesi gerektiğini, ıslah sonrası tutara ıslah tarihinden faiz işletilebileceğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; kaza neticesinde uğranılan maddi zararın, kazaya sebebiyet veren aracın işleteni ve kasko sigortacısından tazminine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6098 sayılı TBK m. 49-55; 2918 sayılı KTK 85, 89, 90, 91; 6100 sayılı HMK m.341, 353, 355, 359; Kasko Sigortası Genel Şartları

3. Değerlendirme

HMK'nun 355. maddesi kapsamında istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda;

3.1.6100 sayılı HMK’nın 26. maddesi taleple bağlılık ilkesini, 297. maddesi ise hükmün kapsamını düzenlenmiş olup, mahkemece taleple bağlılık ilkesi göz önüne alınarak taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir.

Somut olayda kasko sigortalı ..plakalı çekicinin karşı şeride geçerek davacının işleteni olduğu.. plakalı çekici ve .. plakalı dorseye çarpması şeklinde gerçekleşen kazada davacının dorse için değer kaybı, çekici için değer kaybı ve hasar bedeli, çekici masrafı ve araçların yapımı için beklediği sırada oluşan otopark ücreti ve kazanç kaybını talep ettiği,.. tarihli değer artırım dilekçesinde kazanç kaybı yönünden dosyanın tefrik edilmesini talep ettiği, mahkemece dorse için değer kaybı, çekici için değer kaybı ve hasar bedeli ve çekici masrafına ilişkin karar verildiği ancak araçların yapımı için beklediği sırada oluşan otopark ücretine ilişkin bir karar vermediği anlaşılmakla bu talebe ilişkin olumlu veya olumsuz bir karar verilmemesi doğru olmamıştır.

3.2. Motorlu Kara Taşıt Araçları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre, sigortacı, zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limitinin dışında (üstünde) kalan miktardan başlayıp, ihtiyari mali sorumluluk sigortası teminat limitine kadar sorumludur.

Bahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu trafik sigortacısı ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir.

Somut olayda kazaya karışan .. plakalı çekicinin İMMS'si . Sigorta, ZMMS'si ise dava dışı . Sigorta'dır. Sıralı sorumluluk gereği zararın öncelikle ZMMS'den, poliçe limitinin tükenmesi halinde kalan kısmın İMMS'den istenebileceği gözetilerek, öncelikle kasko sigortalı aracın ZMMS poliçesinin getirtilerek taleplerin poliçeler kapsamında kalıp kalmadığının irdelenmesi, . sigortanın.. tarihinde yaptığı ödemeler dikkate alınarak poliçe limitinin aşılıp aşılmadığı, zararın poliçe limitini aşması durumunda davalı .. Sigorta'nın poliçe şartları gözetilerek talebin poliçe kapsamda olup olmadığının irdelenmesi ve poliçe kapsamında olanlar bakımından ZMMS limitini aşan kısım için değerlendirme yapılması gerekirken buna uyulmaması hatalı olmuştur.

3.3.Kaza tarihinde yürürlükte olan Kasko Sigortası Genel Şartlarının B.3.3.4.1. maddesinde, sigortacı hasar ihbarı üzerine talep ettiği belgelerin kendisine eksiksiz olarak verilmesi ve zararın eksper vasıtasıyla tespiti kararlaştırılmış ise eksper raporunun tesliminden itibaren en geç 10 iş günü içinde genel ve özel şartlar kapsamında gerekli incelemeleri tamamlamak ve ödemeye engel bir durumun bulunmaması halinde tazminat miktarını tespit edip sigortalıya ödemek zorundadır. Tazminat ödeme borcu her hâlde hasarın ihbarından itibaren 45 gün sonra muaccel olur düzenlemesi getirilmiştir...

Somut olayda davacının davalı kasko şirketine başvuru yapıp yapmadığı araştırılmadan ekspertiz talep tarihinden itibaren faiz işletilmesi, davalının ödeme iddiası da dikkate alınarak başvurudan sonra ödeme yapılıp yapılmadığı hususunda araştırma yapılmadan karar verilmesi de hatalı olmuştur.

3.4.Anayasa Mahkemesi iptal kararından sonra genel şartlar ile ekindeki formüllere göre yapılan tazminat hesabının yasal dayanağı kalmadığından Yargıtay'ın yerleşik içtihatları dikkate alınarak kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre vasıtanın kazadan önceki rayici ile onarım sonrası değeri arasındaki farkın araç değer kaybı olarak belirlenmesi gerekir.

Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre, kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, kullanım amacı, kullanım süresi, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı), tramer kayıtlarına göre araçta meydana gelen hasarlar irdelenerek, emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, aracın kaza tarihindeki 2. el rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. el rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı belirlenmelidir...

Somut olayda davacıya ait aracın önceki kazaları araştırılmamış olup Sigorta Bilgi Gözlem Merkezi ve ilgili sigorta şirketlerinden davacının aracının önceki kazaları araştırılarak değer kaybının hesabında bu hususun gözetilmemesi doğru olmamıştır.

3.5.Davacı ile davalı kasko şirketi arasında tüketici ilişkisi mevcut olmadığından davalının Tüketici Mahkemesi'nin görevli olduğu yönündeki istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.

3.6.Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince kararın kaldırılmasına, Dairemiz kararına uygun şekilde, istinaf edenin sıfatı, istinaf itirazları uyarınca kazanılmış haklarda dikkate alınarak davanın yeniden görülerek eksikliklerin giderilmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

S.E.