Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2024/1283 K.2026/297

... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .. Karar sayılı kararı aleyhine davacılar vekili ve davalı vekili istinaf başvurusunda bulunduğundan dosyanın yapılan incelemesi sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .. tarihinde davalı sürücü . .. sevk ve idaresinde olan, maliki ise davalı . . olan, davalı sigorta şirketi tarafından genişletilmiş artı kasko poliçesi ile sigortalanan ve . . . kapsamında özel halk otobüsü olarak faaliyet gösteren .. .. plakalı aracın kırmızı ışıkta geçmesi suretiyle kaldırımda yaya olarak bulunan müvekkillerinin desteği . . çarpması neticesinde meydana gelen . .. vefat ettiğini, kazaya .. plakalı araç sürücüsü . . sebebiyet verdiğini ve müteveffanın bir kusuru bulunmadığını,

müvekkillerinin zorunlu mali sorumluluk sigortası teminat limitini aşan maddi zararlarının ve uğramış oldukları manevi zararlarının tazmin edilmesi için işbu davayı açtıklarını belirterek her bir davacı için şimdilik ..'er TL maddi tazminatın davalı ..

A.Ş açısından poliçe limiti ile sınırlı kalmak kaydıyla.. tarihinden, diğer davalılar açısından ise haksız fiil tarihi olan .. tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak müvekkillerine ödenmesine, müvekkillerinin uğradığı manevi zararlara ilişkin olarak ise eş . . için. TL, baba . . için .. TL, çocuklar . .. için ise ..'er TL olmak üzere toplam ..

TL manevi tazminatın.. açısından ..tarihinden, diğer davalılar açısından ise haksız fiil tarihi olan .. tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak müvekkillerine ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacılar vekili dava değerini hesap bilirkişi raporu doğrultusunda davacı ..TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalılar.. ve . .. vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın görevsiz mahkemede açıldığını, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu, meydana gelen kazada belirtilen kusur oranlarını kabul etmediklerini, müvekkilinin sürüş esnasında tansiyonunun düştüğünü ve bayıldığını, bilinci yerinde olmadığı için bilinçli bir şekilde kazaya da sebebiyet vermediğini, meydana gelen zarardan davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğunu, hükmedilecek manevi tazminat miktarının adalete uygun olması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı . . A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu aracın kasko sigorta poliçesi ile teminat altına alındığını, maddi tazminata ilişkin talepler bakımından müvekkili şirketin trafik sigortası limitini aşan miktardan sorumlu olduğunu, davacı tarafın trafik sigortası limitinin üzerine kalan bir zararı olduğunu ispatlaması gerektiğini, tarafların kusur oranlarının .. tarafından belirlenmesi gerektiğini, aracın trafik sigortacısı tarafından ödeme tarihine göre hesaplama yapılarak yapılan ödemenin yeterli olup olmadığının tespit edilmesi gerektiğini, ödemenin yeterli olmaması halinde ise yapılan ödemenin güncellenerek rapor tanzim tarihine göre hesaplanan tazminattan tenzili gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı . . Belediyesi vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu trafik kazasına karışan.. plaka sayılı aracın belediye adına kayıtlı olmadığını ve araç şoförünün belediye personeli olmadığını, davaya konu kazaya ilişkin kusur oranlarının .. tarafından tespit edilmesini, davacılar desteğinin vefatı ile kaza arasında illiyet bağının olup olmadığının da tespit edilmesini, .. tarafından davacılara ödenmiş veya ödenen rücuya tabi tazminat miktarının tazminattan mahsup edilmesini, manevi tazminatın mahiyeti itibariyle zenginleşme aracı olmadığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince; 1-Davalı . . Belediyesi bakımından davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, 2-Davacıların manevi tazminat talepleri bakımından dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, 3-Davacı . . için . TL, davacı . . için .. TL, davacı.. TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı . .. bakımından temerrüt tarihi olan .. tarihinden, davalılar.. bakımından kaza tarihi olan .. tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi davalılar ..müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacılar vekili ve davalı vekili süresinde istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemece davanın . .. Belediyesi yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesinin ve bu nedenle belediye lehine hem maddi hem de manevi tazminat yönünden ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu, kazaya karışan aracın ..

Belediyesi tarafından özel halk otobüsü olarak işletildiğini, toplu taşımanın belediyenin asli görevi kapsamında yürütüldüğünü ve bu faaliyetin denetim ve sorumluluğunun belediyeye ait olduğunu, bu nedenle belediyenin işleten sıfatına sahip bulunduğunu ve meydana gelen zarardan sorumluluğunun bulunduğunu, manevi tazminat taleplerinin dava sırasında davalılardan . . tarafından karşılanması nedeniyle konusuz kaldığını ve bu nedenle karar verilmesine yer olmadığına karar verildiğini, buna rağmen davalı ..

A.Ş. lehine manevi tazminat yönünden vekalet ücretine hükmedilmesinin de hukuka aykırı olduğunu, davanın açıldığı tarihte manevi tazminat talebinde haklı olduklarını ve davanın açılmasına davalıların sebebiyet verdiğini, bu nedenle yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davanın açıldığı tarihteki haklılık durumuna göre değerlendirilmesi gerektiğini belirterek mahkemece verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı .. A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu.. plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde sigortalı olduğunu, poliçe kapsamında manevi tazminat dahil olmak üzere ..

TL limitli ihtiyari mali sorumluluk teminatı bulunduğunu, yerel mahkemece müvekkili şirket aleyhine maddi tazminata da hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu, davacı tarafın öncelikle trafik sigortası limitini aşan bir zarar bulunduğunu ispatlaması gerektiğini, tazminat hesabının genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara göre yapılması gerektiğini, TRH 2010 yaşam tablosu ile %1,8 teknik faiz oranının uygulanması gerektiğini, zarar görenin gelirinin resmi belgelerle ispatlanmaması halinde asgari ücret esas alınması gerektiğini, ayrıca müvekkili şirketin dava öncesinde eksiksiz başvuru yapılmadığından temerrüde düşmediğini,

bu nedenle hükmedilen tazminata dava tarihinden önce faiz işletilmesinin de hukuka aykırı olduğunu belirterek mahkemece verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, trafik kazası neticesinde gerçekleşen vefat nedeniyle destekten yoksun kalma ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6098 sayılı TBK m. 49-55; 2918 sayılı KTK 85, 89, 90, 91; 6100 sayılı HMK m.341, 353, 355, 359; . Genel Şartları

3. Değerlendirme

HMK'nun 355. maddesi kapsamında istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda;

3.1. 5216 sayılı .. maddesinde; “.. ulaşım ana plânını yapmak veya yaptırmak ve uygulamak; ulaşım ve toplu taşıma hizmetlerini plânlamak ve koordinasyonu sağlamak; kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek; kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek.” belediyenin ulaşım hizmetleri ile ilgili görevleri arasında sayılmıştır.

Bu konuda taşıma işlerinin yürütülmesi, sözleşme ile özel bir şirkete verilmiş olması, . . kanundan kaynaklanan sorumluluğunu sona erdirmez.

Somut olayda, kazaya karışan aracın özel halk otobüsü olarak faaliyet gösterdiği dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Kısmen veya tamamen özelleştirmeyle kent içi ulaşımın özel kişilerin mülkiyetindeki otobüs veya midibüs gibi araçlarla yapılması hâlinde esasen toplu taşımacılık yetkisinin ilgili belediyeye ait olması, toplu taşımacılık hizmetinin ilgili belediye adına yapılmakta olması, belediyelerin bu özel halk otobüslerinin işletilmesi, denetlenmesi konusunda yetkili olması göz önüne alındığında bu motorlu araçların verdiği zararlar nedeniyle ilgili belediyenin de KTK'nın 85/I ve son maddesi gereğince sorumlulukları bulunduğundan mahkemece davalı belediye yönünden davanın husumetten reddine karar verilmesi hatalı bulunmuştur.

3.2.Davalı sigorta şirketinin kazaya neden olan aracın ihtiyari mali mesuliyet sigortacısı olduğu, davalı sigorta şirketinin sıralı sorumluluk ilkesi gereği sorumluluğunun ZMMS poliçe limitinin üzerinde bir zararın tespiti halinde limitin üzerinde kalan kısım yönünden kendi poliçe limiti ile sınırlı olduğu, mahkemece hükme esas alınan hesaplama raporunda ZMMS poliçe limitinin tüketildiğinin belirtildiği ve yapılan hesaplamanın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla hükme esas alınması yerinde olup davalı vekili tarafından yapılan istinaf itirazları yerinde görülmemiş ve başvurusunun HMK'nın 353/1-b,1. maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

3.3.Ancak mahkeme tarafından davacıların manevi tazminat talepleri bakımından sulh olunması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği, davacılar tarafından dava dilekçesinde davalı sigorta şirketinden de manevi tazminat talep edildiği, her ne kadar manevi tazminat istemleri bakımından hüküm tesis edilmemiş ise de davanın açılmasında davacıların haklı olduğu anlaşılmakla davalı sigorta lehine haklılık durumu gözetilerek vekalet ücretine hükmedilmesi hatalı bulunmuşsa da, söz konusu yanılgıların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden,

davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-b,2 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, tarafların kazanılmış hakları, kesinleşen hükümler infazda tereddüt oluşmaması açısından tekrar belirtilmek suretiyle esas hakkında aşağıdaki şekilde hüküm tesisine karar verilmiştir.

M.T.