Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2024/962 K.2025/206

Sebebiyle Açılan Tazminat) KARAR TARİHİ :..... GEREKÇE TARİHİ : ...

..........Karar sayılı kararı aleyhine davacılar vekili ile davalı ...... ve davalı . . vekilinin istinaf başvurusunda bulunduğundan dosyanın yapılan incelemesi sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacılar murisi . ... tarihinde kendisine ait elektrikli bisiklet ile ......... caddenin karşı yönünden gelen ....plakalı aracın kendi şeridinden çıkarak müteveffaya çarpması sonucu gerçekleşen trafik kazasında vefat ettiğini, düzenlenen kaza tespit tutanağı ...... plakalı araç sürücüsünün kazada tam ve asli kusurlu olduğu, davacılar murisinin vefatı ile başvurucuların müteveffanın desteğinden yoksun kaldıklarını, arabulucuk görüşmelerinın anlaşamama ile sonuçlandığını, öncelikle davalıların haczi kabil taşınır/taşınmaz malvarlıklarına, üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarına teminatsız olmak üzere ihtiyati haciz konulmasına,

dava konusu trafik kazasından dolayı tedavi gideri ödeyen ve daha sonra murislerini kaybederek cenaze ve defin işlemleri için maddi zarara uğrayan davacıların zararlarının giderilmesi amacıyla şimdilik. TL, . . için. TL, diğer müvekkilleri ., ., ., ., . ve . her biri için şimdlik .'er TL olmak üzere toplam ..

TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihi olan ..... tarihinden itibaren bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine karar verilmesini talep etmiş, davacı vekili ...... tarihli dilekçesiyle . . için;. TL, (davalı . . yönünden. TL ile sınırlı olmak üzere), . . için;. TL (davalı .......L ile sınırlı olmak üzere),. TL ile sınırlı olmak üzere), ....TL ..

TL ile sınırlı olmak üzere), . . için; .TL (davalı . ..yönünden ..

TL ile sınırlı olmak üzere), ........TL destekten yoksun kalma tazminatının, kaza tarihi olan...... tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalı .......teminat altına alınan limitler dahilinde olan kısım yönünden davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, poliçe limitini aşan kısım bakımından diğer davalı gerçek kişilerden müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı . .. vekilinin cevap dilekçesinde özetle; başvuru şartını eksiksiz olarak yerine getirmeksizin davanın açıldığını, reddi gerektiğini, kazaya konu aracın özelliklerinin belirlenmesi, sözde gerçekleştiği iddia edilen kazada ilgili aracın trafikten çekilme, çalıntı, hurda yahut tescile tabi olup olmadığına dair özelliklerinin belirtilmesi ve araştırılması gerektiğini, müteveffanın, davacıya “destek” olduğu hususunun ispatlanmasının şart olduğunu, dosyanın ...dairesi'ne gönderilmesi gerektiğini, destek tazminatı talebinin teminat dışında olup müvekkili kurumun bu sebeple yasal sorumluluğunun mevcut olmadığını,

hesaplamanın .. tarihinde yürürlüğe giren .. sayılı kanunun .. maddesinde yer alan düzenlemeye göre yapılması gerektiğini, tazminat hesaplamasının kazanın meydana geldiği tarihte yürürlükte bulunan genel şartlarda belirlenen usul ve esaslara uygun olarak yapılması gerektiğini, ... maddesi gereğince hatır taşıması indirimi ve.. maddesi gereği müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, davacı tarafın faiz talepleri yasa ve içtihatlara aykırı olduğunu, temerrüt tarihinin dava tarihi olarak alınması gerektiğini, davacının talebine konu cenaze ve defin ücreti, destekten yoksun kalma tazminatı,

tedavi giderlerinden kaynaklanan talepleri yönünden müvekkilin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, müvekkili kurumun sorumluluğunun teminat limiti kapsamında olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

2.Davalı . . vekili cevap dilekçesinden özetle; kusur oranlarını kabul etmediklerini, olay esnasında müteveffanın kask takmadan vs. gerekli önlemleri almadan trafiğe çıktığını, .. plakalı aracın sola dönüş için sinyal verdiğini ve müteveffa .....plakalı aracı görmesine rağmen hızını artırdığını ve kendisinin .. plakalı araca çarptığını, kaza olayı yeterince irdelenmeden ve değerlendirilmeden bilirkişi raporu düzenlendiğini, kaza sonucu müteveffanın vefat etmesine müvekkilinin ve eşinin de çok üzüldüklerini, kayıtsız kalmadıklarını, tazminat miktarının makul miktarda olmadığını,

sosyo ekonomik durumu yerinde olmayan müvekkilinin tamamen yoksullaşmasına ve davacıların ise tamamen zenginleşmesine sebebiyet verecek miktarda olduğunu belirterek öncelikle ihtiyati haciz talebinin reddine, haksız ve yasal dayanaktan yoksun açılan davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince, davanın kısmen kabulü ile. Cenaze defin gideri yönünden; .... TL olarak hesap edilen cenaze giderinden.. müterafik kusur indirimi yapılarak .... TL'nin (davalı .. ile sınırlı olmak üzere), davacı . . açmış olduğu destekten yoksun kalma tazminatı yönünden; .. TL olarak hesap edilen tazminat miktarından %.. müterafik kusur indirimi yapılarak .. TL'nin (davalı ......

TL ile sınırlı olmak üzere), davacı . . açmış olduğu destekten yoksun kalma tazminatı yönünden; .. TL olarak hesap edilen tazminat miktarından ..müterafik kusur indirimi yapılarak .. TL'nin (davalı.. TL ile sınırlı olmak üzere), davacı . .. açmış olduğu destekten yoksun kalma tazminatı yönünden;. TL olarak hesap edilen tazminat miktarından ..müterafik kusur indirimi yapılarak ..

TL'nin..... açmış olduğu destekten yoksun kalma tazminatı yönünden;..TL olarak hesap edilen tazminat miktarından .. müterafik kusur indirimi yapılarak. TL'nin (davalı .......TL ile sınırlı olmak üzere), davacı . .. açmış olduğu destekten yoksun kalma tazminatı yönünden; .. TL olarak hesap edilen tazminat miktarından .. müterafik kusur indirimi yapılarak ..

TL'nin (davalı .. sınırlı olmak üzere) davalı . yönünden başvuru tarihinden.. iş günü sonrası olan ..tarihinden itibaren diğer davalılar yönünden ise olay tarihi olan ..... tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, davacı . .. açmış olduğu destekten yoksun kalma tazminatı yönünden; davanın reddine, davacı . .. açmış olduğu destekten yoksun kalma tazminatı yönünden; davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacılar vekili, davalı . . vekili ve davalı . vekili süresinde istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; müteveffanın çalıştığı işe göre kazancının, .. verilerine bakılarak ve emsal ücret araştırması yapılarak hesaplama yapılması gerektiğini, bilirkişi raporunda kaskın takılı olup olmamasının kaza sonucunda herhangi bir değişikliğe sebebiyet vermeyeceği belirtildiği halde .. müterafik kusur indirimi yapılmasının hatalı olduğunu, davacı . ve . yönünden davanın reddine karar verilmiş ise de; kadın olmaları, . . vatandaşı olmadıklarından dolayı kolay iş bulamamaları, ailenin tüm geçiminin müteveffanın çalışması ile kazandığı paralar ile sağlanması ve herhangi bir işte çalışmamaları nedeniyle davanın kabulüne karar verilmesi talep edilmiştir.

2.Davalı . . vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkiline usulüne uygun başvuru olmadığını, aracın trafikten çekme, çalıntı, hurda .. cc'nin altında olup olmadığının araştırılması gerektiğini, müteveffanın davacılara destek olduğunu ispatlayamadığını, davacının sonradan tespit edilen kızının her ne kadar evli olduğu tespit edilmiş ise de kızın annesinin varlığı hususunun araştırılması gerektiğini, ayrıca müteveffanın imam nikahlı başka eşi olup olmadığının araştırılması gerektiğini, kusur değerlendirmesinin isabetli olmadığını, .... rapor alınması gerektiğini, hesaplamanın yasal düzenlemelere aykırı yapıldığını,

. ödemesinin mahsubu gerektiğini, müvekkili kurumun temerrüte düşmediğinden faize hükmedilmesinin hatalı olduğunu, soruşmaya evrakının celp edilerek tarafların uzlaşıp uzlaşmadığının araştırılması gerektiğini ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

3.Davalı . . vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı taraf başvuru şartını yerine getirmeden dava açtığını, müvekkilinin arabuluculuk görülmesine davet edilmediğini, müteveffanın davcılara destek olduğunu ispatlanamadığını, davacının sonradan tespit edilen kızının her ne kadar evli olduğu tespit edilmiş ise de kızın annesinin varlığı hususunun araştırılması gerektiğini, ayrıca müteveffanın imam nikahlı başka eşi olup olmadığının tespit edilmesi gerektiğini, eşinin tespiti halinde kendisine de pay ayrılarak garame hesabına dahil edilmesi gerektiğini, kusur değerlendirilmesinin isabet olduğunu, . rapor alınması gerektiğini,

hesaplamanın yasal düzenlemelere aykırı yapıldığını, . ödemesinin mahsubu gerektiğini, müvekkilinin kurum temerüde düşmediğinden faize hükmedilmesinin hatalı olduğunu, soruşturma evrakının celp edilerek tarafların uzlaşıp uzlaşmadığının araştırılması gerektiğini, . ve . yönünden davanın reddedildiği halde .. TL vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken ..

TL'ye hükmedilmesinin hatalı olduğunu,.. kusur indirimi nedeniyle reddedilen miktar yönünden lehlerine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına karar verilmesi talep edilmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; trafik kazasından kaynaklanan vefat nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı ve cenaze ve defin gideri talebine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6098 sayılı TBK m. 49-55; 2918 sayılı KTK 85, 89, 90, 91; 6100 sayılı HMK m.341, 353, 355, 359; ZMMS Genel Şartları

3. Değerlendirme

HMK'nun 355. maddesi kapsamında istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda;

3.1.Davacıların desteği . . elektrikli bisiklet ile seyir halinde iken . .. plakalı sigortasız aracı ile sola döndüğü, karşıdan gelen bisiklete çarptığı, kaza sonucu . . vefat ettiği, kaza tespit tutanağı, mahkemede alınan bilirkişi raporu ve ceza yargılamasında alınan bilirkişi raporlarında . .. tam kusurlu bulunmasında, yargılama sonucunda müteveffanın beyin kanamasından vefat etmesi nedeniyle müterafik kusur indirimi yapılmasında, davacılar . ve . . yaşından büyük olmaları nedeniyle bu kişiler yönünden davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamakta olup davacılar vekilinin istinaf başvuruları yerinde görülmemiştir.

3.2.Destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarardır. Buradaki amaç, destekten yoksun kalanların, desteğin ölümünden önceki yaşamlarında sahip oldukları sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır. Olaydan sonraki dönemde de, destek olmasa bile, onun zamanındaki gibi aynı şekilde yaşayabilmeleri için muhtaç oldukları paranın ödettirilmesidir. Yani, haksız bir eylem sonucu desteğini yitiren kimse, TBK'nun 53. maddesine dayanarak uğradığı zararın ödetilmesini isteyebilir.

Destek kavramı, gerçekleşmiş veya gerçekleşmesi umulan bir bakım ilişkisini gösterir. Eylemli ve düzenli olarak bir kimsenin geçimini kısmen veya tamamen sağlayacak biçimde ona yardım eden veya olayların olağan akışına göre eğer ölüm gerçek1eşmeseydi az veya çok yakın bir gelecekte de bu yardımı sağlayacak olan kimse destek sayılır. Bu manada, bir başka kişiye fiilen bakan, onu geçindiren veya ileride bakma, geçindirme ihtimali bulunan kişi, destektir. İlk durumda eylemli destek, ikinci durumda ise varsayımsal (farazi) destek kavramı söz konusudur. İfade olunan bu hususlar, gerek öğretide gerekse .. uygulamalarında kabul edilmiş olup, destek kavramının sadece mali olarak yardımı ifade etmediği, bakım ve hizmet etmek suretiyle sağlanacak katkıyı da kapsadığı genel olarak kabul edilmektedir.

Somut olayda vefat edenin .. isminde bir çocuğu daha bulunmakta ise de bu kişinin evli olduğu, evlenme ile destek ihtiyacının son bulması nedeniyle bu kişinin bilirkişi tarafından hesaplamaya dahil edilmemesinde bir isabetsizlik bulunmadığından davalı . . istinaf itirazı yerinde görülmemiştir..

3.3.Dairemizce kabul görmüş pay esasına göre; çocuksuz durumda destek, desteğin gelirini eşi ile ortak paylaşacağı varsayımına dayalı olarak, gelirden desteğin...... pay alacağı kabul edilmektedir.

Çocukların eş ile birlikte destek payı alacağı durumda ise destek gelirden eşi ile birlikte 2’şer pay alırken çocuklara birer pay verileceği, yine eş, çocuklar ile ana babanın pay alacağı durumlarda desteğe 2 pay, eşe 2 pay, çocukların her birine 1’er pay, ana ve babaya 1’er pay ayrılarak böylece gelirin tamamının dağıtılacağı esasına dayalıdır. Çocukların sayısı arttıkça hem desteğe ayrılan pay, hem de eş ve çocuklar ile ana ve babaya ayrılacak paylar düşecektir.

Çocukların destekten çıkması ile birlikte destekten çıkan çocuğun payları destek, eş ve diğer çocuklara dağıtılacak, anne ve babaya verilmeyecektir. Böylece geriye kalan eş ve çocukların payları ile desteğin payı artacaktır. Bu pay esası . aile sistemine çok uygun düşmektedir.

Çünkü .. aile sisteminde desteğin geliri aile bireyleri tarafından birlikte paylaşılmakta, aile bireyleri arttıkça gelirden alınacak pay düşmekte, aile bireyi azaldıkça da gelirden alınacak pay yükselecektir.

Ana ve babadan birinin destekten çıkması ile payı diğerine aktarılacak, ana ve baba ile çocukların tamamının destekten çıkması durumunda ise yine çocuksuz eş gibi desteğe 2 pay, eşe 2 pay esasına göre %50 pay desteğe, . pay eşe verilerek varsayımsal olarak gelir paylaştırılarak tazminat bu ilkelere göre hesaplanmalıdır...

Somut olayda müteveffanın anne babasının sağ olması durumunda destek hesabına dahil edilmeleri gerekeceğinden anne babasının yaşayıp yaşamadığının araştırılması gerekmektedir. Anne babanın sağ olmaları durumunda destek hesabına dahil edilmeleri, sağ olup olmadıklarının tespit edilememesi durumunda da destek hesabına dahil edilerek karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi, ayrıca müteveffanın ikinci eşinin bulunup bulunmadığı araştırılarak var olması durumunda destek hesabına dahil edilmemesi hatalı olmuştur.

3.4.Yukarıda açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin istinaf başvurunun esastan reddine, . . vekili ile davalı .. vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince kararın kaldırılmasına, Dairemiz kararına uygun şekilde, istinaf edenin sıfatı, istinaf itirazları uyarınca kazanılmış haklarda dikkate alınarak davanın yeniden görülerek eksikliklerin giderilmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

S.E.