Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2021/1646 K.2021/1464

Mahalli mahkemesince verilen karar re'sen merci tayini yönünden dairemize gelmiş olup, dosyanın inceleme aşamasında duruşma yapılmadan karar verilebilecek hallerden olduğu anlaşılmış olmakla, dosya heyetçe incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava, çekten kaynaklı borçlu olmadığının tespiti ve çekin iptali davasıdır.

Şanlıurfa Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20/01/2021 tarih, 2020/966 Esas, 2021/62 Karar sayılı kararı ile Davanın, 2004 sayılı İİK 72. Maddesine dayalı olarak takipten önce açılan menfi tespit davası olduğu, davalının yerleşim yeri yönünden bakıldığında. Tüzel kişilerin yerleşim yeri, tüzüklerinde aksine bir hüküm bulunmadıkça, işlemlerinin (işlerinin) yönetildiği yerdir (TMK m. 49). Davalı ....A.Ş'nin işlem merkezi Gaziantep'dir.

Somut uyuşmazlıkta, Genel yetki kuralı gereği davalının yerleşim yeri yetkilidir.

2004 Sayılı İcra İflas Kanunun 72/son " Menfi Tespit ve istirdat davaları, takibi yapan icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesinde açılabileceği gibi, davalının ikametgâhı mahkemesinde de açılabilir" hükmü gereğince dava takipten önce açılan menfi tespit davası olmakla, İİK 72.maddesine göre belirlenen seçimlik yetkiye göre de yetki itirazında bulunan davalı yönünden mahkemenin yetkisiz olduğu değerlendirilmiş, oluşan bu durum karşısında davanın usulden reddine, mahkemenin yetkisizliğine, dosyanın yetkili Gaziantep Nöbetçi Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği, kararın 23/03/2021 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.

Dosyanın tevzi olduğu Gaziantep 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/04/2021 tarih, 2021/236 Esas, 2021/309 Karar Sayılı Kararı ile "Şanlıurfa Asliye Ticaret Mahkemesinin vermiş olduğu yetkisizlik kararı ile mahkemenin iş bu esas numarasını alan davanın değerlendirmesinde dava konusu çekin keşide yerinin ... olduğu anlaşılmıştır.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2015/9068 Esas, 2016/3750 Karar numaralı ilamında da belirtildiği üzere "kambiyo senetlerinden doğan alacaklar aranacak alacak niteliğinde olduğundan bu alacaklar için 6098 sayılı TBK'nın 89/1. madde hükmü uygulanamaz. Çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde, ödeme yerinde dava açma hakkına sahiptir.

Buna göre; itiraz eden borçlunun adresinin, çekin keşide yerinin ve muhatap bankanın bulunduğu yerin .. olduğu ve Seferihisar Mahkemelerinin davanın tarafları için ortak yetkili mahkeme olduğu anlaşıldığından davalının yetki itirazının kabulüne karar verilmesi gerekirken.." şeklindeki hükmün davamızda da benzer halin bulunduğu, buna göre ilk mahkeme kararında belirtilen yetkisizlik kararının hatalı olduğu, kısa karar ve gerekçeli kararda farklı mahkemelerin gösterildiği, tahsis işleminin usulüne uygun olmadığı, mahkememizce bu durumun tereddüt meydana getirdiği,

Yargıtay 20. Hukuk Dairesi'nin 2020/1569 Esas 2020/2130 Karar nolu ilamında da görüleceği üzere karşı yetkisizlik kararı verilebileceği, Yargıtay 20. Hukuk Dairesi bu tür merci tayini uyuşmazlıklarını karara bağladığı görüldüğünden" yetkisizlik kararı ile karşı görevsizlik kararı verdiği, bunun üzerine dosyanın merci tayini için dairemize gönderildiği anlaşılmıştır.

Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar aranacak alacak niteliğinde olduğundan bu alacaklar için 6098 sayılı TBK'nın 89/1. madde hükmü uygulanamaz. Çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde, ödeme yerinde dava açma hakkına sahiptir. Buna göre çekin keşide yeri Şanlıurfa olması nedeniyle davanın Şanlıurfa Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiğinden görevli yargı yerinin Şanlıurfa Asliye Ticaret Mahkemesi olması gerektiği tespit edilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

.... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · .... · Üye · .... · ¸e-imzalıdır · .... · Katip · .... · ¸e-imzalıdır