Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2024/2854 K.2024/2557

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuş ve ilgili dosya dairemize gelmiş olup, dosyanın inceleme aşamasında duruşma yapılmadan karar verilebilecek hallerden olduğu anlaşılmış olmakla, dosya heyetçe incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, davacı şirket ile davalının .. ili . . civarındaki .:.. nolu maden ruhsatlı yerin işletmesinin davacı şirkete devri hususunda sözlü olarak anlaşıldığını ve toplamda .. avans verildiğini, akabinde ...tarihli sözleşme ve rödavans sözleşmesi imzalandığını, ancak davalı tarafın .... tarihli....le davacı şirkete sözleşmenin feshedildiğine dair ihtarname gönderdiğini ve söz konusu avansı ödeme gücü olmadığından dolayı ödeyemeyeceğini belirttiğini,

bu sebeple müvekkili tarafından davalıya karşı yapılan avans ödemelerine dayalı olarak.....sayılı dosyası ile girişilen takibe haksız ve kötü niyetle itiraz edildiğini belirterek anılan takip dosyasına yapılan itirazın iptali ile asıl alacağın %..'sinden az olmayan icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi sunmamıştır. İlk derece mahkemesince, davanın sulh hukuk mahkemesinde görülmesi gerektiği gerekçesiyle mahkemenin görevsizliğine, HMK.nun 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince davanın usulden reddine karar verilmiştir. İlk derece mahkemesi kararına karşı süresi içerisinde davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece verilen görevsizlik kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, eldeki davanın itirazın iptali davası olduğunu ve itirazın iptali davalarında görevli mahkemenin takibe konu alacağın niteliğine göre belirlendiğini, karma nitelikli bir sözleşme olan rödovans sözleşmesinin mahkeme tarafından tam anlamıyla kira sözleşmesi olarak değerlendirildiğini, rödovans sözleşmeleri iki tarafa da yüklediği borçlar sebebiyle adi bir hasılat kirası gibi değerlendirilmeyeceğini,

davanın konusunun rödovans sözleşmesinden kaynaklı uyuşmazlığın çözümünde uygulanacak hukuk kurallarından bağımsız olarak uyuşmazlığı çözecek mahkemenin....olduğunu, . .. Mahkemesinin görev alanına girmediğini, . ...görevli olduğunun belirlenmesine karar verilmesini talep ederek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

6100 sayılı HMK'nun 355. maddesi uyarınca inceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmakla birlikte, kamu düzenine aykırılık halleri bu hükmün istisnasıdır ve bölge adliye mahkemesince resen gözetilmesi gerekir.

Dava, rödövans sözleşmesinden kaynaklı alacak istemine ilişkindir.

6100 Sayılı HMK'nun 4/1-a maddesine göre “Kiralanan taşınmazların, ... tarihli ve ... sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalarda” . . .. görevlidir.

Somut olayda, taraflar arasında dava dilekçesine ekli .... tarihli ... sözleşmesi bulunduğundan uyuşmazlık .. sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 357. maddesi ve devamında düzenlenen hasılat kirasının bir türü olarak kabul edilen rödövans sözleşmesine ilişkindir. Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır.

Bu durumda ilk derece mahkemesince; uyuşmazlığın çözümünde Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu gözetilerek, görevsizlik nedeniyle HMK’nın 114/1-e ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın usulden reddi ile dosyanın görevli sulh hukuk mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi doğru değildir.

Davalı vekilinin istinaf itizarı yerinde değildir.

HMK'nın 305. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve re'sen kamu düzeni yönünden yapılan inceleme sonucu ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

. . · Başkan · .. · ¸e-imzalı · .. .. · Üye · .. · ¸e-imzalı · . . · Üye · .. · ¸e-imzalı · . . · Katip · .. · ¸e-imzalı