Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/1312 K.2025/1455

: Av. ..... DAVALILAR : 1 -...... VEKİLİ : Av. ...., :.. VASİ : ...... .

DAVANIN KONUSU

Menfi tespit KARAR TARİHİ : .. KARAR YAZIM TARİHİ : ..

Mahalli mahkemesince verilen karar re'sen merci tayini yönünden dairemize gelmiş olup, dosyanın inceleme aşamasında duruşma yapılmadan karar verilebilecek hallerden olduğu anlaşılmış olmakla, dosya heyetçe incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava, kaçak elektrik tutanağına yönelik menfi tespit/istirdat istemine ilişkindir.

...Asliye Hukuk Mahkemesince, taraflar arasındaki uyuşmazlığın yapılan ödemenin iadesi istemine ilişkin olup tarafların tacir olduğu ve her iki tarafın da ticari işletmesini ilgilendiren uyuşmazlık söz konusu olduğu, TTK' nın 4. maddesine göre nispi ticari dava niteliğinde olduğu anlaşılmakla, Asliye Ticaret Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiğinden, Hakimler ve Savcılar Kurulunun 17/07/2021 tarihli ve 701 sayılı kararı gereğince 01/09/2021 tarihinden sonra açılan davalarda .. Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli ve yetkili olduğu, davanın.. tarihinde açıldığı ve bu nedenle .. Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu anlaşıldığından, açılan bu dava yönünden mahkemenin görevsizliğine karar verilmiştir.

.. Asliye Ticaret Mahkemesince, dava tarihi itibariyle davacının tacir olmaması nedeniyle somut uyuşmalığın nispi ticari dava niteliğinde olmadığını, mutlak ticari davalardan ya da üçüncü grupta sayılan durumlardan birisinin de mevcut olmadığını, dolayısıyla davanın ticari dava olmadığı ve bu halde görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olması gerektiği kanaatine varıldığından, görev dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine, görevli mahkemenin .. ..Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu kanaatine varılarak karşı görevsizlik kararı verilmiştir.

Merci tayini için Dairemize gelen dosyanın incelenmesinde;

Ticari davaları mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olması durumunda ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grubta toplamak mümkündür. Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır.

Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz.

TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.

Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir.

Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira.

Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.

Somut olayda; dosyanın incelenmesinde davacı hakkında yapılan tacir araştırmasına göre, Ticaret Sicil Müdürlüğünün cevabi yazısında davacının kaydının bulunmadığının bildirildiği, vergi kaydının .. tarihinde sonlandırıldığı, bahsi geçen yazı cevaplardan davacının tacir olmadığı, davacının esnaf faaliyetlerini aşan bir vergi mükellefiyeti de bulunmadığı, davanın mutlak ticari davalardan da olmadığı, yine üçüncü grupta sayılan durumlardan birisinin de mevcut olmadığı, dolayısıyla davanın ticari dava olmadığı ve bu halde görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olması gerektiği tespit edilmiştir.

Yukarıda yapılan izahat çerçevesinde; davacının tüketici sıfatına haiz olmadığı anlaşıldığından ..Asliye Hukuk Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesi kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

. . · Başkan · . · ¸e-imzalıdır · . . · Üye · . · ¸e-imzalıdır · . . · Üye · . · ¸e-imzalıdır · . . . · Katip · .. · ¸e-imzalıdır