Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/2494 K.2025/2820

Mahalli mahkemesince verilen karar re'sen merci tayini yönünden dairemize gelmiş olup, dosyanın inceleme aşamasında duruşma yapılmadan karar verilebilecek hallerden olduğu anlaşılmış olmakla, dosya heyetçe incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava, kaçak elektrik tutanağına yönelik menfi tespit/istirdat istemine ilişkindir. ... Asliye Hukuk Mahkemesince, dosya arasına alınan . . kayıtları ile davacının .. .. Ltd. Şti.'de ortaklık/yöneticilik kaydı bulunduğunu, . . . kayıtları ile de davacının ilgili şirketin tek ortağı ve yetkilisi olduğunun tespit edildiğini, kaçak tutanağına konu elektrik tüketimi yapılan ticarethanenin adresi ile davacının yönetici/ortağı olduğu şirketin faaliyet yerinin aynı olduğu anlaşılmakla tüketimin ticari şirkete ait adreste kullanıldığı kabul edildiğini ve uyuşmazlığın ticari iş olduğu gerekçesiyle mahkemece görevsizlik kararı verilmiştir.

.. Asliye Ticaret Mahkemesince, .. .. Müdürlüğüne yazılan müzekkereye verilen ...tarihli cevapta .. .. adlı şahsın Tasfiye Halinde . .. İnşaat Tarım Tekstil Gıda Nakliyat Turizm Sanayi Ve Ticaret Limited Şirkette kaydına rastlanıldığını, şirketin.. tarihinde tasfiye sonucu terkin edildiğini, aynı ... tarihli cevabında . . adlı şahsın kayıtlı gerçek şahıs işletmesinin .. tarihinde terkin edildiğini, .. ..

Dairesine yazılan müzekkereye verilen cevapta .. vergi kimlik numaralı mükellef . . .. vergi kimlik numaralı .. .. .. Kuyumculuk İnşaat Tar. Teks. Gıda. Nak. San Ve Tic.Ltd. Şti.'de ortaklığı/yöneticiliği bulunduğunu, .. vergi kimlik numaralı mükellef . .. ve ortaklığı/yöneticiliği bulunduğu şirketin son .. yıla ait Vergi Dairesine vermiş olduğu beyanname bulunmadığını, .. tarafından dosyaya gönderilen kayıtlarda dava konusu .. nolu ..

TL bedelli faturaya dayanak.. seri nolu.. tarihli kaçak elektrik tespit tutanağının davacı adına olan .. numaralı dükkan aboneliğinin bulunduğu, kaçak tespit tarihi ve dava açılış tarihinde davacının gerçek kişi tacir sıfatını haiz olmadığı gibi şirket ortaklığı/yöneticiliğinin de bulunmadığını, tek başına şirket ortağı olmanın davacıya tacir sıfatını kazandırmayacağını, dükkan aboneliğinin davacı gerçek kişi adına olduğunu ve dolayısıyla kaçak tutanağının da davacı hakkında tanzim edildiğini, görevsizlik kararı veren . ..

Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle mahkemece karşı görevsizlik kararı verilmiştir.

Merci tayini için Dairemize gelen dosyanın incelenmesinde;

Ticari davaları mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olması durumunda ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grubta toplamak mümkündür. Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır.

Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz.

TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.

Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir.

Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira.

Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.

Somut olayda; dosyanın incelenmesinde; davacı ile davalı arasında dükkan abonelik sözleşmesinin bulunduğu, davacının tacir olmadığı, uyuşmazlığın kaçak elektrik kullanımına bağlı kaçak tahakkuklarına ilişkin olduğu, taraflar arasındaki uyuşmazlığın haksız fiil hükümlerine göre genel yetkili mahkeme olan asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği, davanın mutlak veya nispi ticari davalardan olmadığı, yine üçüncü grupta sayılan durumlardan birisinin de mevcut olmadığı, dolayısıyla davanın ticari dava olmadığı, bu halde görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olması gerektiği tespit edilmiştir.

Yukarıda yapılan izahat çerçevesinde; davada ... Asliye Hukuk Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesi kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

. . · Başkan · . · ¸e-imzalıdır · . . · Üye · .. · ¸e-imzalıdır · . . · Üye · .. · ¸e-imzalıdır · . . . · Katip · .. · ¸e-imzalıdır