Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/694 K.2025/974

Mahalli mahkemesince verilen karar re'sen merci tayini yönünden dairemize gelmiş olup, dosyanın inceleme aşamasında duruşma yapılmadan karar verilebilecek hallerden olduğu anlaşılmış olmakla, dosya heyetçe incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

..... somut olayda; davacı tarafından, haksız fiil teşkil eden trafik kazasından kaynaklı maddi ve manevi tazminat taleplerine ilişkin olarak, araç sürücüsü olan davalı ile ZMMS sigortacısı olan sigorta şirketlerine karşı birlikte açılmıştır. Haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında görevli mahkeme, genel hukuk mahkemesi olan asliye hukuk mahkemesi ise de; dava, gerçek kişiler ile birlikte karşı tarafın ZMMS yaptırdığı sigorta şirketine karşı da açılmıştır.

Davalı ..., sigorta poliçesi nedeniyle sorumlu tutulmuş olup, zorunlu sigortalar, TTK'nın 1483 vd. maddelerinde düzenlenmiştir. TTK'nın 4/1-(a) ve 5. maddeleri gereğince mutlak ticari nitelikteki bu davada asliye ticaret mahkemesi görevli bulunmaktadır.

Aynı davada, bir kısım davalılar hakkında genel mahkemenin, diğer davalılar hakkında ise uzman olan özel mahkemenin görevli bulunması halinde, uyuşmazlık aynı olaydan kaynaklanıyor ve zarar tek ise ya da taleplerden birisi yönünden verilecek karar diğerini doğrudan ilgilendirecek nitelikte bulunuyorsa; sözkonusu özel mahkeme ile genel mahkeme arasında “Yargılama usûlüne” ilişkin esaslı farklılıklar bulunmaması kaydıyla, bütün taraflar ve talepler yönünden uzman olan özel yetkili mahkemece yargılama yaparak uyuşmazlığın çözülmesi gerekir.

Bu husus, hukukun öngörülebilir olmasının, usûl ekonomisinin ve davaların makul süre içinde bitirilmesi yükümlülüğünün de gereğidir. O halde, gerek davalı araç sürücüsü ve gerekse de davalı ... şirketinin sorumluluğu aynı maddî olaydan kaynaklanmış ve zarar tek olmakla, davaların birlikte görülmesi zorunludur.

Bütün talepler yönünden ihtilafın özel mahkeme olan.. mahkemesince çözüme kavuşturulması gerekir...'' Davada sigorta şirketinin taraf olduğu, davacı tarafın dayandığı ZMSS sözleşmesinin TTK'nun 1483.maddesinde düzenlendiği, TTK'nın 4/1-a ve 5.maddesi hükümleri karşısında, mutlak ticari nitelikteki bu davada asliye ticaret mahkemesi görevli bulunduğu kanaatiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

... karar sayılı güncel içtihadında; .....Mahkemesi tarafından, davanın esası hakkında karar verilmiş ise de dosyayı mahkemeye gönderen ... devir (gönderme) kararına dayanak teşkil eden .. kararında, mahkemelerce .. tarihinden önce açılmış derdest davaların yeni görevlendirilmiş mahkemelere aktarılacağı yönünde bir açıklamaya yer verilmediği ve davanın ilk açıldığı mahkeme tarafından davaya devam edilip karar verilmesi gerektiği gözetilerek, dosyanın devredildiği mahkemece görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, işin esası hakkında karar verilmesi doğru olmamıştır.'' şeklindeki tespitlere yer verilmiştir.

Yukarıda yer verilen içtihatlar nazara alındığında... devir (gönderme) kararına dayanak teşkil eden HSK kararında, mahkemelerce..tarihinden önce açılmış derdest davaların yeni görevlendirilmiş mahkemelere aktarılacağı yönünde bir açıklamaya yer verilmediği ve davanın ilk açıldığı mahkeme tarafından ticaret mahkemesi sıfatıyla davaya devam edilip karar verilmesi gerektiği dikkate alınarak 6100 sayılı HMK'nin 114/1-c ve 115/2.maddeleri gereğince görev dava şartı yokluğundan davanın usulden reddi ile karşı görevsizlik kararı verilmiştir.

Merci tayini için dosyanın Dairemize gönderilmesi üzerine yapılan inceleme sonucunda;

TTK'nın 21. maddesi gereğince her iki tarafın tacir olması ve tarafların ticari işletmesi ile ilgili olan davalar, taraflardan birinin ticari işletmesiyle ilgili olması kaydıyla Borçlar Kanunu'nun havale hakkındaki 457-462 ve vedia hakkındaki 463-482. maddelerinde düzenlenen hususlardan doğan nispi nitelikteki ticari davalar yönünden de ticaret mahkemesi görevlidir.

Türk Ticaret Kanununun 4. maddesinde, bu kanundan doğan hukuk "davalarının" ticari dava sayıldığı, aynı kanunun 5. maddesinin 2.fıkrasında, bir yerde ticaret mahkemesi varsa asliye hukuk mahkemesinin vazifesi içinde bulunan ve bu kanunun 4. maddesi hükmünce ticari sayılan "davalara", ticaret mahkemesinde bakılacağı hususları düzenlenmiştir.

Türk Ticaret Kanununun 3. maddesi ise, ”Bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir” hükmünü içermektedir.

Türk Ticaret Kanunu'nun 1401-1520. maddelerinde Sigorta Hukuku'nun düzenlendiği, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun “zorunlu sigortalar” başlıklı 13. maddesinde de sorumluluk sigortalarına ilişkin düzenleme yer aldığı görülmektedir.

Türk Ticaret Kanununun 1483 ve devamı maddelerinde “zorunlu sorumluluk sigortaları” düzenlenmiştir.

Bir hukuki işlemin veya fiilin . .. Kanunu kapsamında kaldığının kabul edilmesi için yasanın amacı içerisinde yukarıda tanımları verilen bu kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bir hukuki işlemin veya fiilin olması gerekir.

Somut olayda; talebin, sorumluluk sigortası türü olan zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamında davalıya ait trafik sigortalı aracın, davalının sevk ve idaresindeyken meydana gelen trafik kazası nedeniyle davacının maddi ve manevi tazminat istemi ile sözleşme tarafı olan davalı ... ile araç maliki ve sürücüsünden tahsili istemine ilişkin olduğu, davalı ... AŞ'nin zorunlu mali sorumluluk sigortacısı bulunduğu, bu halde davanın, . . .. 1483 vd. maddelerinde sayılan hususlardan olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda, uyuşmazlığın . . Mahkemesi görevine girdiği, dolayısıyla dava tarihi itibariyle davaya ..bakması gerekmektedir.

Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde görevli mahkemenin ...( Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla ) olması gerektiği varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır