İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2017/827 K.2018/126

Taraflar arasında görülen dava neticesinde davanın kısmen kabulune ilişkin verilen hükmün davalılar vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davaya konu ..İstanbul adresinde bulunan taşınmazın mal sahibinden alınan 28.03.2012 tarihli temsil yetkisine istinaden 17.04.2012 tarihli alıcı veya kiralayıcı temsil yetkisi sözleşmesine istinaden davalıya gezdirildiğini, çeşitli toplantılar düzenlendiğini, davalılar ve taşınmaz maliki arasında her konuda anlaşılmasına rağmen davalının gizlice müvekkilini devre dışı bırakarak taşınmazı;

taşınmaz malikinden kiraladığını, sözleşmenin 3. maddesine göre yıllık kira bedelinin %12+KDV hizmet bedeli olarak ödemek ayrıca sözleşmenin 7. maddesi uyarınca hizmet bedelinin 3 katı oranında ceza-i şartı aylık %5 temerrüt faiziyle birlikte ödemek zorunda olduğunu belirterek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere KDV dahil davalının ödemesi gereken 50.976-usd hizmet bedelinin şimdilik 5000-usd sinin yine 152.928-usd ceza-i şartın şimdilik 5000-usd sinin 17.4.2012 tarihinden itibaren aylık %5 temerrüt faizi ile birlikte bu olmadığı taktirde Merkez Bankasının kısa vadeli kredilere uyguladığı en yüksek avans faizi ile birlikte davalılardan

müştereken tahsili ile davacıya verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalılar vekili sunduğu cevap dilekçesinde; davacıların mal sahibi ile aralarında bir sözleşme olmadığını anahtarında davacıda olmadığını, davacının sözleşmede taraf sıfatı olmadığını, davacının 7. numaralı delil listesi ekinde yer alan delilini kabul etmediklerini, taşınmazın 30.000-TL bedelle kiralandığını belirterek davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesi, iddia, savunma alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre, davaya konu...Harbiye/İstanbul adresinde bulunan taşınmazın davacının yer göstermesi, danışmanlık hizmeti sunması nedeniyle taşınmaz maliki tarafından davacı devre dışı bırakılarak davalılara kiralandığı, taraflar arasında 17.04.2012 tarihli tellallık sözleşmesinin bulunduğu davacının hizmeti ifa ettiği, ücrete hak kazandığı sözleşmenin 3. ve 7. maddesi gereğince hizmet bedeli ve ceza-i şart talep hakkı olduğu,

tellallık hizmet bedelinin 50.976-TL ve ceza-i şart bedelinin 152.928-TL olduğu ancak TTK 24. maddesi gereğince davalıların ticari defter ve kayıtları, bilanço ve ekonomik durumu etkileyen diğer durumlar nazara alındığında davalının kazanacağı menfaat ile yapılan iş nazara alındığında fahiş kabul edilerek TBK 182/3 gereği ceza-i şartın fahiş olması nedeniyle 10.000-TL ye indirilmesi gerektiği gerekçesi ile hizmet bedeli yönünden davanın asıl ve ıslah edilen miktar itibariyle kabulüne 50.976-TL nin tahsiline ceza-i şart isteminin kısmen kabulüne, kabul edilen bedellere dava tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesine karar vermiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalılar vekili davacı tarafın söz konusu gayrimenkulü gösterme veya kiralama gibi bir yetkisinin olmadığını, emlak komisyonculuğunun amacının sadece yer gösterme olmadığını, taraflar arasında aracılık yapmak ve aracılık sonrası sözleşme imzalamak olduğunu, müvekkili ile mal sahibini görüştürme, toplantı ayarlama, iletişim bilgileri verme gibi bir durumun olmadığını belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddini talep etmiştir.

GEREKÇE

İstinafa konu hüküm , ... Harbiye/İstanbul adresinde bulunan taşınmazın kiralanmasına davacı tarafından aracılık edilmesinden kaynaklanan ceza-i şart ve hizmet bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Türk Borçlar Kanunu'nun 520. maddesine göre. "Simsarlık sözleşmesi, simsarın taraflar arasında bir sözleşme kurulması imkânının hazırlanmasını veya kurulmasına aracılık etmeyi üstlendiği ve bu sözleşmenin kurulması hâlinde ücrete hak kazandığı sözleşme olarak tanımlanmaktadır.

Somut olayda ; taşınmaz 30.000 usd aylık kira bedeli ile yıllık kira bedelinin %12+kdv üzerinden hizmet bedeli ödeneceği ,7.madde de ise hizmet vereni devre dışı bırakarak kiralaması halinde hizmet bedelinin yanısıra 3 katının cezai şart olarak ödeneceği kararlaştırılmıştır.Simsarlık sözleşmesini davalı ... imzalamıştır.Diğer davalı şirket ise sözleşmede taraf olmamakla birlikte kira sözleşmesi şirket adına yapılmış olup davalı ... diğer davalı şirketin aynı zamanda yetkilisi olduğu anlaşılmaktadır.Sözleşmenin 4.maddesinde kendisinden başka ortak olduğu veya temsil ettiği şirketlerce usul veya füruunca ,hukuki veya organik bağ bulunan

şirketlerce kiralanması halinde de hizmet bedelinin ödeneceği kararlaştırılmıştır.

TBK 521. maddesinde "Simsar, ancak yaptığı faaliyet sonucunda sözleşme kurulursa ücrete hak kazanacağı düzenlenmiştir.Somut olayda davacının taşınmaz maliki ... tarafından kiralama akdine aracılık etmek üzere görevlendirildiği, davacının davaya konu ....

Harbiye/İstanbul adresinde bulunan taşınmazda davacının yer gösterdiği toplantılar yaptığı ,hizmet sunduğu sabit olmasına rağmen davacı devre dışı bırakılarak davalı şirket tarafından kiralandığı, davacı ile davalılardan ... arasında imzalanan sözleşme gereği davacının hizmeti ifa ettiği ücrete hak kazandığı sözleşmenin 3. ve 7. maddesi gereğince hizmet bedeli ve ceza-i şart talep hakkı olduğu,

tellallık hizmet bedelinin 50.976-TL ve ceza-i şart bedelinin 152.928-TL olduğu ilk derece mahkemesince ceza-i şart miktarının fahiş olduğu gerekçesi ile TBK 182/3 gereği takdiren indirime gittiği ,hükmün davacı tarafça istinaf edilmediği bu sebeble tenkisin derecesi hakkında bir inceleme yapılmasına gerek bulunmadığı ,sözleşmenin tarafı olan ... yönünden gerek hizmet bedeline ,gerekse cezai şarta hükmedilmesinde bir isabetsizlik olmadığından davalı ... yönünden başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

TBK 520/son gereği taşınmazlar konusunda simsarlık sözleşmesi yazılı yapılmadıkça geçerli olmaz.

TBK 14.madde de ise yazılı şekilde yapılması öngörülen sözleşmelerde borç altına girenlerin imzalarının bulunması zorunludur.Ancak davalı şirket sözleşmede taraf olmayıp simsarlık sözleşmesi şirket tarafından imzalanmış değildir.Simsarlık sözleşmesinin şirket yetkilisi ... tarafından kendi adına imzalandığı ,dolayısıyla sözleşmede ki borç ta davalı ...'in sorumluluğundadır.Davalı şirket adına kira sözleşmesinin yapılmış olması şirketten hizmet bedeli ve cezai şart için talep de bulunmayı haklı kılmaz.

HMK 114/d maddesinde tarafların taraf ve dava ehliyetine sahip olması dava şartları arasında sayılmıştır.Dava şartları istinaf sebebi olarak gösterilmesede re'sen inceleneceğinden davalı şirket hakkında ki davanın kabulune yönelik hüküm doğru görülmemiş;bu sebeble kaldırılarak davalı şirket hakkında ki davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.