İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2017/859 K.2019/20

Davanın kabulüne ilişkin hükmün davalı ve Feri Müdahil vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, dava dışı sigortalı ... AŞ'nin leasing yoluyla ... Bankası aracılığı ile 08/11/2013 fatura tarihli, 2013 model ...

Q1440 Mobil Kırıcı İş Makinası aldığını; müvekkiline sigorta ettirdiğini; müvekkilince 2445227 nolu sigorta poliçesi ile teminat altına alınan makinanın 24/05/2014 tarihinde motor kısmında çıkan bir arıza nedeniyle yanıp kullanılmaz hale geldiğini; yangın esnasında makinanın bir yılının doldurmadığını ve sadece 1843 saat çalışmış olduğunu; bu nedenle garanti kapsamı içinde olduğunu, müvekkili sigorta şirketi tarafından dava dışı sigortalısının 816.766-TL zararının 16/10/2014 tarihinde ödendiğini, bu şekilde sigortalının haklarına halef olunduğunu, davalı tarafça herhangi bir ödeme yapılmaması üzerine davalı aleyhine ...Anadolu ...

İcra Dairesinin ... sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalının itirazla takibi durdurduğunu; oysa Gaziantep 3. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2014/53 D.iş dosyası ile delil tespiti yaptırılmış olduğunu, davalının satıcı -garanti veren olarak bu zarardan sorumlu bulunduğunu belirterek; itirazın iptaline, takibin devamına ve davalıdan %20 inkar tazminatı tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, ...Anadolu 1. İcra daire dosyasında ve davada müvekkili şirketin hem eski unvanı hem de yeni unvanı yazılarak sanki farklı iki davalı varmış gibi dava ve takip yapıldığını, müvekkili şirketin yeni unvanının ...olduğunu; müvekkilinin sadece satıcı olduğunu, üretici olan ... şirketi yerine müvekkili aleyhine dava açılmasının ve takip yapılamayacağını;

üretici şirket ile aralarında acentelik ya da temsilciliğin bulunmadığını, davanın zaman aşımına uğradığını,iş makinasının ayıplı olmadığını, bu nedenle esasen bu bedelinde kendilerinden istenemeyeceğini, kaldı ki, sigorta sözleşmesinin özel şartlar 7.maddesinde sigortalı cihazların üretici ,satıcı firmaların yasa ve sözleşme ile sorumlu olduğu hususların teminat dışı olduğunun kararlaştırıldığı, malın alıcısına ayrıca garanti verilmediği,

malın ayıplı olduğunun 8 gün içerisinde müvekkiline bildirilmediğini,oluşan hasarın garanti kapsamında da kalmadığını ,çıkan yangında müvekkilinin kusurunun olmadığı ,dava dışı şirketin hasarın artmasında müterafik kusuru olduğu belirterek davanın reddine karar verilmesini, haksız yere dava açan ve takip yapan davacıdan da %20'den aşağı olmamak üzere haksız takip tazminatı tahsiline karar verilmesini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davalının zaman aşımı iddiasının yerinde olmadığı,davalının verdiği garanti süresi içinde yangının meydana geldiği; yangın tarihinde 1 yıllık sürenin dolmadığı gibi 2000 saatlik çalışma süresininde dolmadığı; bilirkişi heyet raporuyla da hasarlı malzeme listelerinde en çok hasarlı olarak tespit edilen malzeme kaleminin hidrolik hortumlar olarak belirlendiği,böylece iş makinası yangını olayının, iş makinası üzerinde bulunan hortumlarındaki imalat veya montaj hatasından kaynaklandığı, bu nedenle davalı şirketin çıkan yangından %100 kusurlu olduğu, makinanın yangın sonunda pert olduğu,

bu nedenle güncel değeri olan 1.057.518-TL'den hurda ( sovtaj ) değeri olan 150.000-TL'nin düşürülmesiyle zararın 907.518-TL olduğu, %10 poliçe muhafiyet tenzilinden sonra hasar toplamının 816.766,20-TL olduğu, TTK'nun 1472.

Madde gereğince halefiyet gereği rücuen alacak niteliğinde olduğu için ödeme tarihi ile takip tarihi arasında avans faizi istenebileceği, ( sigortalının ve davalının şirket olması nedeniyle ) bu süreçte avans faizinin %10,5 olduğu nazara alınarak işlemiş faizin 3.994,32-TL olduğu; taleple bağlı kalınarak itirazın iptaline,alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı isteminin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili; mahkemece, HMK 266.maddesine aykırı olarak herhangi bir teknik inceleme yapılmaksızın sadece dosya kapsamındaki önceki tespitler ve raporlar tekrar edilmek ve onaylanmak suretiyle eksik ve varsayımlara dayanan bilirkişi raporuna itibar edildiğini,dosyadaki raporların varsayımlara dayalı olup yangın çıkış nedeni konusunda somut bilgi, belge ve delil barındırmadığı gibi ayıplı olduğu iddia edilen hortumların vs.malzemeleri konusunda herhangi bir laboratuvar incelemesi yapılmadığını, makinenin zilyedi bulunan kiracı firma tarafından kullanıcı el kitabından bulunan talimatlara uyulduğuna ilişkin herhangi bir delil sunulmadığını,

aksine makinenin gerekli kontroller yapılmaksızın uzaktan çalıştırıldığının ekspertiz raporunda belirtildiğini, davaya konu ...

İş Makineleri Uzmanı ve Ürün Müdürü T...'nun HMK 293/1 maddesi uyarınca uzman sıfatıyla dinlenilmesi talebinin savunma hakkı kısıtlanmak suretiyle kabul görmediğini, davaya konu hasarın garanti kapsamında olmadığından müvekkili şirkete sorumluluk atfedilemeyeceğini, ayıplı olduğu bir an düşünülse dahi, ödenen sigorta tazminatının müvekkili ve/veya üretici şirkete rücusunun mümkün olmadığını, bir malın ayıbından doğan hasarın sigorta teminatı kapsamına girebilmesi için açıkça sigorta poliçesinde özel şartlarda belirtilerek teminat altına alınması gerektiğini,oluşan hasarda müvekkili şirketin kusurunun bulunmadığını belirterek;

kararın kaldırılmasına bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına, yeterli olmadığı takdirde yeni bir heyetten rapor alınarak değerlendirme yapılıp karar verilmesini talep etmiştir.

Feri Müdahil ... Construction .... Limited vekili; feri müdahale talebinin kabul edildiğini ancak davaya ilişkin beyanlarının ve bilirkişi raporuna karşı itirazlarının değerlendirilmeye alınmadığını,yangının sebebi ve sorumlularına ilişkin yapılan bilirkişi incelemesinin eksik ve hatalı tespitler içerdiğini ve hükme esas alınmasının mümkün olmadığını, bilirkişilerce tespit edilen zararın garanti kapsamında olmadığını, itirazlarının nihai hükümde karşılanmadığı ve neden itibar edilmediğinin açıklanmadığını, kararın bu yönden yasal anlamda bir gerekçe ihtiva etmediğini belirterek;kararın kaldırılarak, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Davada temel uyuşmazlık konuları;rücu koşullarının oluşup oluşmadığı, çıkan yangın- hasarın üretici-satıcı hatası yahut kullanıcı hatası sonucu mu oluştuğu,davalı satıcı-garanti verenin garanti kapsamında sorumlu olup olmadığı noktasındadır.

"MKSGŞ madde 1- Sigortacı, bu poliçe ile bu poliçenin ayrılmaz cüzünü teşkil eden envanter cetvelinde sayıları, imalat yılları; nitelikleri ve değerleri yazılı makine ve tesisleri deneme devresinden sonra normal çalışır halde iken veya aynı iş yerinde temizleme, revizyon veya değiştirme esnasında veya dururken ani ve beklenmedik her türlü sebepten ve ezcümle:..

b) Modelin, imalatın, montajın, malzemenin, kalıbın, dökümün ve işçiliğin kusurlu olmasından,...l) İstisna edilmeyen diğer hallerden, husule gelen maddi ziya ve hasarların gerektirdiği tamirat ve ikame masraflarını temin eder.

Matkap, makas, bıçak, testere, çelik veya madeni kalemler veya kesici alet ve edevat, matris ve kalıplar, haddehanelerdeki sıcak hadde valsleri, şablon, modeller, resim ruloları, öğütücü, kırıcı, karıştırıcılar, elek ve kalburlar, halat, zincir, transport bantları ve kayışları gibi değiştirilebilir parçalar ile belirli sürelerde değiştirilmesi veya yenilenmesi mutad olan kömür fırçası ve lamba gibi parçalar (elektriki izolasyon maddeleri ile izolasyon yağları dışında) temin edilemez. "şeklindedir.

Hasara uğrayan iş makinasının davalıdan 13.11.2013 tarihli fatura ile 385.000 euro karşılığı 1.050.000-TL bedelle finansal kiralayan ...

AŞ tarafından satın alındığı, Davalı ile finansal kiralayan...İnşaat ..AŞ arasında imzalanan 10.11.2013 tarihli sözleşme ile satıcı .... ,makinanın alıcının adresine teslim tarihinden itibaren 1 yıl veya 2000 saat çalışma süresince üretim hatalarına üretici garantisi verdiği makinenin hatalı kullanımdan doğan arızaların garanti şartları dışında olduğu ve makinede meydana gelen herhangibir arıza durumunda kullanımın durdurulacağı,

makinenin yetkisiz kişilerce kullanımı neticesinde meydana gelen hasarların garanti dışında olduğu ,davalının satıcı olmakla birlikte aynı zamanda garanti verdiği ,henüz garanti süresi içerisinde iken 24.5.2014 tarihinde bilinmeyen nedenler sonucu yandığı aynı tarihli yangın tutanağından anlaşılmaktadır.

Yetkili servis tarafından düzenlenen 16.9.2014 tarihli yazı da ;yangın şikayeti üzerine servisin makinaya müdahale ettiği ve tesbit kontrol çalışmaları yapıldığı,elektrik aksamında bir bozukluk tesbit edilmediği,yangının kesin nedeninin belirlenemediği,çıkış yerinin t... grubundan kaynaklandığı harici bir etki ve kullanıcı hatası da dahil olmak üzere pek çok etkenin yangına sebeb olabileceği ,durum üretici şirkete bildirilmiş ise de üretici firmanın garanti kapsamında tamire izin vermediğini beyan etmiştir. Davalı şirket de aynı tarihli yazısın da üretici garantisi ile bağlı olduklarını ,üretim veya garanti kapsamında kalan bir neden belirlenemediğinden garanti kapsamında bir işlem yapılamayacağını bildirmiştir.

Dava dilekçesin de iki ayrı davalı varmışçasına davalı şirketin değişen ünvanı da yazılmak suretiyle davalı olarak gösterilmişse de her iki şirketin sonuçta yangın hasarına uğrayarak hasar tazminatı talebine konu iş makinesinin satıcısı ve garanti veren... Makina AŞ teşkil ettiğinden davalının ... ..AŞ olduğunun kabulü gerekmektedir.Üretici firma da feri müdahil olarak dava da yer almıştır.

Davacı ... şirketi, dava dışı sigortalısına hasara ilişkin ödeme yapıp sigortalının olay nedeni ile 3. kişilere karşı olan talep ve dava haklarını dosya içerisinde mevcut ibra ve temlik belgesiyle temlik almıştır. Başka bir anlatımla, dava dışı sigorta ettiren, olayla ilgili olarak uğradığını iddia ettiği zarar nedeniyle davalıdan talep edebileceği alacağını TBK'nın 183 vd maddeleri uyarınca davacı şirkete temlik etmiştir.

Bu durum karşısında davacının sigorta ilişkisi dışında alacağın temliki hükümlerine göre de talep hakkı bulunmaktadır. Dava dışı sigortalı ..

AŞ tarafından düzenlenen 24/10/2014 tarihli ibraname başlıklı ödeme belgesinde adı geçen kuruma davacı ... şirketi tararfından yapılan dava konusu hasara ilişkin ödeme nedeniyle bu zarardan kaynaklanan alacak haklarını davacı şirkete temlik ettiğine ilişkin beyanı nedeniyle davacı şirketin alacağın temliki hükümlerine dayalı olarak iş bu davayı açmaya hakkı bulunduğunun kabulü gerektiğinden davalı vekilinin gerek teminat dışı ödeme yapıldığı ,gerekse TTK nun 1453/2 gereği davacının dava açma hakkı bulunmadığına yönelik savunmaları yerinde değildir.

Yangın nedeniyle pert-total sayılan iş makinası ilk olarak Prof dr ... tarafından incelenmiş, düzenlenen 25.6.2014 tarihli raporda ;meydana gelen yangının motor kompartımanından başladığı,yangının başlama noktasının turboşarj ünitesi olduğu büyük ihtimalle turboşarj ünitesine yağlama yağı gidiş veya dönüş borularında olan sızıntı veya patlama sonucu yağlama yağının turboşarj ünitesine egzoz giriş veya çıkış yağının temas ederek tutuşması sonucu gerçekleştiği veya küçük bir ihtimalle turboşarj yataklarının aşınması sonucu yağlama yağının turboşarj milinin yatak boşluğundan türbin kısmına sızması ve bu yağın sıcak egzoz gazları ile temasından kaynaklanmış olabileceği hususu tesbit edilmiştir.

Yine makina mühendislerinden teşki olunan 18.8.2014 tarihli bilirkişi raporun da araçta oluşan yangının sıvı taşıyan bir boru veya hortumun herhangibir sebeble egzoz üzerine sızıntı yapması nedeniyle buradan akarak egzozdaki sıcak ortama sirayet ederek yangına sebebiyet verdiği ,hasarın garanti kapsamında bulunduğu hususu tesbit edilmiştir.

Mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemesinde de ,önce ki raporlar doğrulanarak satış sonrası servis hizmetleri sözleşmesi gereği olağan bakımların zamanında yapıldığı,son bakımın da yangın olayın dan 2 gün evvel gerçekleştirildiği,yanan malzeme listesinde en çok hasarlı olarak tesbit edilen kısımların hidrolik hortumlar olarak görüldüğü yangının sebebinin iş makinası üzerinde ki hortumların üretim veya montaj hatasının neden olduğu sızıntıdan kaynaklandığı davalının hasardan tam sorumlu olduğu yönünde kanaat bildirmiştir.

Eksper raporunun incelenmesinde eksper tarafından ilk incelemenin 28.5.2014 tarihinde olay mahallinde yapıldığı bu incelemede (Ankaradan gelen) servis uzmanlarının ve sigortalının da da hazır bulunduğu ve akabinde mahallinde inceleme yapılamayacağından iş makinesinin davalının yetkili servisine getirildiği ve yukarıda yazıldığı üzere servisin de makineye yangın nedeniyle müdahale ettiklerini bildirdikleri hasar ihbarının süresinde yapıldığı , dava da TBK nun 231.maddesi uyarınca 2 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde açılmıştır.

Yapılan bilirkişi incelemesi toplanan tüm delillere göre davalının garanti veren satıcı olduğu garanti süresi içerisinde yangın neticesi sigortalı iş makinesinin pert-total derecede hasar gördüğü ,hasarın garanti süresi içinde ortaya çıktığı, davalının garanti süresi içinde ortaya çıkan ayıplardan sorumlu olduğu,

cihazın kullanılmasında kullanıcı hatası bulunmadığı,yangına sebebiyet veren arızanın iş makinesinin hortumlarında ki sızıntıdan dolayı yangın olayının meydana geldiğinin anlaşıldığı ,yine davalının sattığı başka bir makinenin de yanması nedeniyle verilen bilirkişi raporunda yangının kötü kullanımdan kaynaklandığının tesbit edilmesinin somut olaya etkisinin olmayacağı, garanti koşulu periyodik bakımların,

zamanında yapıldığı ,kullanıcının yeterli ehliyete sahip bulunduğu ,yangına sebebiyet verecek davalı savunmalarını doğrulayan başkaca bir etkenin tesbit edilemediği,makinenin zaten zor koşullarda kullanım için tasarlandığı gözetildiğinde davalı garanti veren satıcının hasar bedelinden sorumlu olduğu kanaatine vararak davanın kabulüne karar veren İlk derece mahkemesinin hükmüne yönelik ileri sürülen istinaf nedenleri yerinde görülmemiş ,davalı ve feri müdahil vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.