İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2018/117 K.2018/186

Taraflar arasında görülen dava sırasında ilk derece mahkemesince verilen 15/12/2017 tarihli ihtiyati tedbirin reddine ilişkin ara kararın, davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TALEP

Davacı vekili, müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 98.000 ton ray hattının, Zonguldak'tan Banderabbas / İran Limanına taşınması konusunda 09/08/2016 tarihli Charter-Party sözleşmesinin yapıldığını, müvekkili şirket tarafından temin edilen ilk gemi ile edimin yerine getirilmeye başlanmasına rağmen ilk sefere ilişkin navlun bedelinin zamanında ödenmediğini,ikinci yükleme için sunulan geminin sözleşme şartlarına uygun bir gemi olmasına rağmen davalı tarafça reddedildiğini, red gerekçesinin sözleşmeye uygun olmadığını,

Aralık 2016 yüklemesi için öngörülen geminin de fiziki özelliklerinden dolayı kabul edilmediğini ve red esnasında hakedişlerin ödenmediğini, davalı şirketin müvekkili şirketi atlayarak armatörler ile ilişkiye girdiğini ve ödemeleri de armatörlere yaptığını, davalı şirketin başka şirketlerle anlaşarak yüklemeler yaptırdığını, davalı şirkete gönderilen mail ile sözleşmenin feshedildiğinin bildirildiğini, sözleşmeye göre müvekkili şirket tarafından toplam taşıma bedeli olan 3.577.000-Euro'nun %10'u kadar teminat verileceğinin kararlaştırıldığını,

sözleşmenin 56.maddesi gereğince de "toplam tutarın % 10'u olan performans garanti çeki ilk nakliyeden önce, iptal edilemez ve koşulsuz olarak taşıyıcı ....'e gönderilmelidir" şeklinde şart bulunduğunu, teminat olarak .....

4 Levent Şubesine ait 31/12/2017 keşide tarihli .... seri nolu, 358.000.-Euro bedelli çekin müvekkili tarafından keşide edildiğini ve sözleşmenin 56.maddesi ve gerekse teslim belgesine nazaran teminat çeki olduğunu belirterek tedbiren çek için ödeme yasağı kararı verilmesini, çeke dayanarak icra takibi yapılır ise davalı aleyhine % 20 inkar tazminatına hükmedilmesine, bu çekle ilgili olarak müvekkil şirketin borçlu olmadığına karar verilmesini ve çekin iptalini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davacının iddialarının yargılamayı gerektiği sebebiyle koşulları oluşmayan ihtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin ara karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yoluna başvuran davacı-ihtiyati tedbir talep eden vekili, çekin teminat çeki olduğunun sabit olduğunu, bu hususun yargılamayı gerektirmediğini, sözleşmede öngörülen işin (€) 1.424.2015,55/3.577.000- lik kısmının tamamlandığını ve teminat niteliğinin de çıktığını, İİK'nun 72/2 uygulanmasını önleyen bir husus ve sakınca olmadığını, yerel mahkemenin ihtiyati tedbir taleplerini haksız olarak reddettiği gerekçesiyle kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

İstinaf açısından uyuşmazlık konusu, HMK'nın 355. Maddesi uyarınca istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere görülen davada ihtiyati tedbir kararı verme koşullarının oluşup oluşmadığı ve bu bağlamda mahkemenin 15/12/2017 tarihli ara kararıyla vermiş olduğu ihtiyati tedbir talebinin reddi yönündeki kararın, hukuka ve dosya içeriğine uygun olup olmadığı yönündedir.

Davacı, ihtiyati tedbir talep eden, davanın ve ihtiyati tedbir talebinin konusunu oluşturan Keşidecesi Davacı, lehdarı Davalı , düzenleme yeri İstanbul, düzenleme tarihi 31/12/2017, bedeli, 358.000-Euro, muhatabı, ... 4. Levent Şubesi'nin.....no.lu çekin, teminat çeki olduğunu, davalının edimini sözleşmeye uygun olarak yerine getirmediğini, çekin teminat olma koşullarının ortadan kalktığını öne sürerek çekden dolayı borçlu olmadığının tespitiyle beraber çekin icra takibine konulmasının önlenmesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmektedir.

2004 sayılı İİK'nın 72/2.maddesine göre. İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir.Davanın açıldığı tarihte çekin üzerinde yazılı düzenleme tarihi henüz gelmemiştir. Çekin dosyada bulunan fotokopisinin altında yer alan .. AŞ.

23/09/2016 başlıklı yazıda, "yukarıda fotokopisi bulunan 31/12/2017 vadeli, 358.000 euro, .... nolu .... Aş çeki aramızda aktedilen 09/08/2016 tarihli sözleşmenin 56. Maddesi gereğince, sözleşmenin %10 teminatını teşkil etmek üzere teminat çeki olarak düzenlenmiştir. "ibaresi bulunmaktadır.teslim eden kısmında keşideci firma kaşe ve imzası Teslim alan kısmında lehdar kaşe imzası" bulunmaktadır.

Bu yazıdan çekin teminat çeki olarak verildiği ve taraflar arasındaki 09/08/2016 tarihli sözleşmeyle bağlantı kurulduğu sabittir. Bu durumda davanın temelini oluşturan sözleşmeye dayanılarak bağlantılı talep konusu çekten dolayı borçlu olunmadığının tespiti istenmiş olduğuna göre dosyadaki sunulan belgeler de gözönüne alındığında; çekten dolayı İİK72/2 maddesindeki ihtiyati tedbir kararı verme koşullarının oluştuğu kabul edilmelidir.

İlk derece mahkemesince ihtiyati tedbir kararı verilmemeye gerekçe yapılan iddiaların yargılamayı gerektirdiği hususu aslında bütün davaların ortak özelliğidir. Bütün davalarda iddialar, yargılamayı gerektirir. Fakat ihtiyati tedbir talepleri de geçici hukuki himaye kararları çerçevesinde değerlendirilmelidir.Geçici hukuki koruma talebi hukuka uygun şekilde karşılanmadığı takdirde davanın sonunda verilecek hükmün hukuki işlevi anlamını yitirebilir. Davaya konu çekin Sözleşmenin teminatı olarak verildiği ve kayıtsız şartsız bir borç ikrarı olarak kabul edilemeyeceği konusunda açık bir delil bulunan çekten dolayı borçlu olunmadığının iddia edildiği dava ve talep konusu çeke ilişkin ihtiyati tedbir kararı verilmemesinin dosya içeriğine uygun olmadığı kabul edilmek durumundadır.

Açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesi kararının HMK 353/1/b-2 kapsamında kanunun olaya uygulanmasında hata kabul edilmek suretiyle kaldırılması ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.

05/03/2018