İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2018/153 K.2018/809

Davanın reddine ilişkin hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili müvekkili ...'nın ... firması adı altında emlak komisyonculuğu yaptığını, Dilovası ... yüzölçümündeki taşınmazın aylık 42.000 ABD doları üzerinden davalıya kiralanmasına aracılık yaptığını, kiralama komisyon bedelinin bir yıllık kiranın % 12 si olup davalının 60.480-usd ücretin 25.000 usd kısmını ödediğini, bakiye 35.480-usd ödememesi üzerine Gebze ... İcra Dairesinin ... sayılı dosyada ilamsız icra takibinde bulunduklarını, ancak davalının itirazı üzerine takibin durduğunu, açıklanan nedenlerle davalının itirazının iptaline, takibin devamına ve alacağın % 40 dan aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, davacı taraf ile davalı şirket arasında yazılı bir simsarlık sözleşmesinin bulunmadığını, TBK 520. maddesine göre simsarlık sözleşmelerinin yazılı şekilde yapılmasının geçerlilik şartı olduğunu, davacı dayanağı sözleşmenin, davacı şirket birleşen ... A.Ş. de çalışan yetkisi bulunmayan çalışan tarafından imzalandığını, dolayasıyla bu sözleşmenin davalı şirketi bağlamayacağını, daha sonradan dava dışı bir firma ile kira sözleşmesi imzalandığını, davacı tarafın bu sözleşmede hiçbir etkinliği bulunmamasına rağmen iyiniyet çerçevesinde 25.000-usd bedelin davacıya ödendiğini, davalı şirketin davacıya hiçbir borcunun kalmadığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davanın tarafları arasında geçerli bir simsarlık sözleşmesi bulunmadığı, taraflar arası haricen anlaşma sonucu davacı tarafça kesilen fatura bedelinin davalı tarafça ödendiği, bu itibarla, davacı tarafın başkaca alacak talep etme hakkı olmadığı gerekçesiyle davanın ve icra inkar ve kötüniyet tazminatına hükmedilmesi yönündeki taleplerin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili,davaya bakma görevinin taraflar tacir olsalar bile Asliye hukuk Mahkemesi olduğunu, ticaret mahkemesinin görevli olmadığını, bilirkişilerin tellaliye (simsarlık) hususunda uzman olmadığını,tellalın, mal satımı gibi faturayı teyid eden sevk irsaliyesi tanziminin mümkün olmadığını, sunulan hizmetin bedelinin kaç paraya baliğ olacağını belirlemek için sözleşmeye göre inceleme ve değerlendirme yapılması gerkitiğini belirterek, hükmün ortadan kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava önce Gebze 4. AHMnde görülmekte ticari bir dava olduğu kabul edilerek istinafa konu hükmü ticaret mahkemesine gönderilmiş olup; davalının ticari şirket olduğu ve kiralanan yerde depolama işi için kiralandığı gözetildiğinde 6102 sayılı TTK'nın 4,5 ve 19 maddeleri uyarınca ticari dava olduğundan göreve yönelik istinaf sebebleri yerinde görülmemiştir.

Temel uyuşmazlık konusu, taraflar arasında geçerli bir simsarlık sözleşmesi bulunup bulunmadığı noktasındadır.15/01/2014 tarihli .. gayrımenkul görme ve hizmet bedeli sözleşmesi başlıklı belgede alıcı-kiralayacak kişi olarak ... gösterilmiş olup, gayrımenkul tarif edilerek senelik kiranın %12 + KDV sinin...'e e ödeneceği yazılıdır.Sözleşmede alacaklı atfen atılmış bir imza da yoktur.

01/12/2014 tarihli kiracı .. A.Ş ile kiralayan tarafından imzalanmış adi yazılı kira sözleşmesi mevcut olup aylık kiranın 45.000 $ + kdv olduğu, davacının da 11/2/2014 tarih ve 050116 no.lu faturayı toplam 65.490- TL hizmet bedeli için davalı adına düzenletir.Davalı tarafından davacıya 13/02/2014 tarihinde banka havalesi ile 65.490- ödenmiştir.

Davalı taraf icra dairesinin yetkisine itiraz etmiş ise de mahkemece bu hususta bir karar verilmemiştir.Kamu düzenine ilişkin bu eksikliğin HMK 351-2.cümle uyarınca dairece değerlendirilmesi mümkün görülmekle akdin ifa yeri Gebze olduğu,icra dairesinin yetkisine itiraz bu sebeble yerinde görülmemiştir.

6098 sayılı TBK'nın 520/son maddesine göre: Taşınmazlar konusundaki simsarlık sözleşmesi, yazılı şekilde yapılmadıkça geçerli olmaz.Dosyada fotokopisi sunulan Gayrımenkul Görme ve Hizmet Bedeli Sözleşmesi başlıklı dayanılan sözleşmede gayrimenkulu gören olarak imza atan ...'nun kimin adına hareket ettiği anlaşılamadığı gibi sözleşmede yer gösterme edimini sunan taraf olarak hareket ettiği öne sürülen ... olarak kaşesi basılmış ise de imzalanmadığı anlaşılmaktadır. İmzasız bu sözleşmenin 6098 sayılı TBK'nın 520/son fıkrasının öngördüğü geçerlilik şartını taşımadığı bu itibarla geçersiz olduğu kabul edilmek durumundadır.

25.000-usdnin ödendiği hususunda ihtilaf olmayıp , kısmi yapılan ödemeden başkaca bir borcun varlığını kabul için geçerli bir tellallık sözleşmesine dayanması gerekir.Geçersiz sözleşme taraflar lehine ve aleyhine hüküm doğurmayan bir sözleşmeye dayanılarak tellallık ücreti talep edilemeyeceğinden davalı tarafça ödenen paranın taraflarca haricen kararlaştırılan bir bedel olduğu ve bu ödemenin geçersiz sözleşmeyi geçerli hale getiremeyeceği kabul edilerek davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.