İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2018/1892 K.2018/1292

Göreve ilişkin dava şartı yokluğundan dava dilekçesinin usulden reddine ilişkin hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkili İMBV B.V tile davalı arasın da komisyon alacağı içeren ticari bir ilişki bulunduğu ;bu anlaşmaya göre müvekkili İMBV nin komisyon almak suretiyle ,borçlu Yardgem"e ait tersaneye "..." isimli geminin getirilmesini sağlayarak davalının elde ettiği kazancından %5 komisyon alacağı hakkı doğduğu ,müvekkilinin 13.733- USD alacağından borçlu tarafından müvekkiline 6.000- USD sinin ödendiğini, bakiye alacağın tahsili için İstanbul Anadolu ...

İcra Müdürlüğü ...Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi ikame ettiklerini, bunun üzerine davalı tarafından takibe haksız olarak itiraz edildiğinden itirazın iptali davası açtıklarını davanın kabulü ile davalının İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamını ayrıca davalının %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, müvekkili aleyhine davacı tarafça başlarılan ilamsız takipe ilişkin olarak müvekkilinin borcu bulunmadığından borç ile ferilerine itiraz ettiklerini, sözleşmede daha yüksek akdi ve gecikme faizi kararlaştırılmadığı hallerde, yabancı para borcunun faizinde Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faizin oranı uygulanacağını, davacı tarafça tebliğ edilen ödeme emri ile borcun kaynağının da tebliğ edilmesi gerektiğini, hal böyle olunca davacı tarafından başlatılan icra takibine yasal süreleri içerisinde itiraz edildiğini belirterek, davanın ve icra takibinin iptaline karar verilmesini ve davacı aleyhine İİK nun 68. maddesi uyarınca % 20 den az olmamak kaydı ile kötüniyet tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, Davaya konu uyuşmazlık davacnın davalı tarafça bakım ve tamir edilen gemiler yönünden verilen hizmetten komisyon alacağından kaynaklandığı, alacağın TTK 1320-1352/s bendinde düzenlenen deniz alacaklarına ilişkin olduğu, uyuşmazlığın Deniz Ticaret Hukuku'na göre ve özel ihtisas mahkemesi olan Ticaret Mahkemesinin Deniz İhtisas Dairesinde çözümlenmesi gerektiği,mahkeme görevli olmadığından davanın görev şartı yokluğundan usulden reddine , talep halinde dosyanın görevli İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi (Deniz Ticaret Mahkemesi sıfatı ile) 'ne gönderilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yoluna başvuran davacı vekili, davada görevli mahkemenin İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, müvekkilin alacağının gemiye ilişkin bir ödeme olmadığı, müvekkilinin alacağının tacirler arasında anlaşılan TBK nun 532-545 maddeleri arasındaki düzenlemeden kaynaklandığı , TTK nun 1352/s kapsamında deniz alacağı olarak değerlendirilebilecek bir alacak olmadığı göreve ilişkin dava şartı yokluğundan verilen usulden red kararının HMK'nun 297(c) maddesine aykırılık oluşturduğunu, kararın kaldırılması gerektiğini, dava konusu borcun varlığının subuta erdiğini belirterek,mahkeme kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava dilekçesindeki açıklamalardan ; davacının alacağı davalı tersane sahibine temin edilen müşteri nedeniyle müşteriden tersane sahibi davalı tarafından elde edilen gelirden;taraflarca anlaşıldığı üzere %5 komisyon hizmet bedeli talebine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.

İlk derece Mahkemesinin hükmüne gerekçe yaptığı 1352/s maddesi "geminin maliki tarafından veya onun hesabına gemiye ilişkin olarak ödenecek her türlü komisyon ,brokaj ve acentelik ücretleri " nin deniz alacağı sayıldığına ilişkin olup. Gemi maliki veya donatan davanın veya davaya konu ilişkinin tarafı değildir.

TTK nun 5.kitabı deniz ticaretine ilişkin olup deniz ticareti ve deniz sigortaları davalarına bakmakla görevli olarak İstanbul 17.Asliye Ticaret Mahkemesi HSK tarafından görevlendirilmiştir.

Davacı davalı tersane sahibinden iddiasına göre temin ettiği müşteriden elde edilen gelirin %5ini talep ettiğinden ; tersane sahibi gemi veya deniz alacağı borçlusu olarak tanımlanamayacağı,davanın ve sözleşmenin tarafları itibariyle alacağın gemi veya deniz alacağı hakkı veren alacaklardan sayılması mümkün bulunmamaktadır.

Elde ki davanın yasal dayanağı TBK 520 ve devamı maddelerinde yazılı simsarlık sözleşmesi olup ; simsarın taraflar arasında bir sözleşme kurulması imkanının hazırlanması veya kurulmasına aracılık etmeyi üstlendiği ve bu sözleşmenin kurulması halinde ücrete hak kazandığı sözleşme olarak tanımlanmıştır.İlk Derece Mahkemesi göreve ilişkin dava şartı yokluğundan usulden red kararı vermiş ise de ;elde ki davanın tarafları tacir bulunduğu yukarıda ki açıklamalara göre davanın deniz ticareti veya deniz sigortaları ile ilgisi bulunmadığından TTK 4.(1) maddesi uyarınca elde ki davaya bakmakla görevlidir.

Hüküm yasal düzenlemelere aykırı bulunduğundan ,mahkemenin bakmakla görevli olduğu dava da görevsizlik kararı verdiği ; hükmün HMK 353(1) a-3 kapsamında bulunduğu anlaşılmakla davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabuluyle hükmün kaldırılmasına, davanın yeniden görülmek üzere kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.