İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2018/2266 K.2018/1561

İlk derece mahkemesince verilen hükmün davacı tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile, ... Bankasına ait "... den .. e kadar " çek seri numaralı, 10 yaprak çek yapraklarının çalınmasından dolayı kötü niyetli kişilerin eline geçtiği takdirde kendisinin ticari itibarıyla oynanacağını ve ödeme imkanının olmadığını belirterek bahse konu çek yaprakları hakkında zayi olması nedeni ile iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, iptali istenen boş çek yapraklarının davacıya ait olması nedeniyle, davacının keşideci konumunda olmasından dolayı, davacının aktif husumet ehliyeti olmadığı gerekçesiyle dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yoluna başvuran davacı şirket temsilcisi , 2018 Temmuz ayının ortasında müşteri olarak işyerine gelen ... isimli şahsın işyerinde çekmecesinde bulunan çek koçanlarının tamamını çaldığını, daha sonra bu çeklerden tamamını ya da bir kısmını izni ve rızası dışında kullandığını, bu çaldığı çeklerden 1 tanesini eşinin hesabından ödediğini fakat diğer çeklerle ilgili kendisinin mağdur duruma düşürdüğünü, konuyla alakalı İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2018/174353 soruşturma no ile şikayette bulunduğunu daha sonra İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nun 2018/156953 soruşturma no ile ayrıca başvurarak şikayetçi olduğunu,

... isimli şahsın 10.09.2018 tarihinde telefonla kendisini arayarak görüşmek istediğini söylediğini, gece 23:50 sularında Kartal Dragos'ta bulunan evinin yakınlarında buluştuklarını, araba içerisinde oturdukları sırada yumrukla yüzüne vurup fiziki darp ederek çantasında bulunan 1200 TL parasını zorla gasp ederek izni ve rızası olmadan zorla eylemini gerçekleştirdiğni, ciddi anlamda mağdur olduğunu, İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde çeklerle ilgili ödemeden men talebi için dava açtıklarını,

yerel mahkemenin davacının aktif husumet ehliyetinin olmaması nedeniyle davanınreddine karar verildğini ve mağduriyetinin hala devam ettiğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın kabulü ile çeklere ödemeden men yasağı hükmü kurulmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

: Dava, kaybetme iddiasıyla açılmış Türk Ticaret Kanununun 818- ı)atfıyla uygulanması gereken 757-(1) ve devam eden maddelerine göre çek iptali davasıdır.Davacı temsilcisinin 05/10/2018 tarihli celsedeki beyanına göre, çeklerin doldurulmamış olduğu anlaşılmaktadır.

Doldurulmamış boş çek yaprakları kambiyo vasfı taşımazlar, bu husus davanın esasıyla ilgili olup öncelikle, davacının davacı sıfatını değerlendirilmesi gerekir.

TTK.nun 757-(1)maddelerine göre çek iptali davası açma hakkı, hamiline tanınmış bir hak olup, 6100 sayılı HMK.nun 114.maddesine göre; tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları dava şartları arasında sayılmıştır. HMK.nun 115.maddesine göre; açılan davada dava şartlarının var olup olmadığı mahkemece davanın her aşamasında kendiliğinden araştırılacaktır.

Dosya kapsamına göre TTK'nunda keşidecinin çek iptali davası açabileceğine ilişkin bir düzenleme bulunmadığı, davacı sıfatının, dolayısıyla dava şartının da bulunmadığı anlaşılmakla ve çek vasfında olmayan ve keşideci tarafından henüz keşide edilmemiş boş çek yaprağının tedavüle konmuş sayılmayacağı, 3.kişiler tarafından kaybolan çek yaprağının imzalanıp doldurulması halinde çeke dayalı menfi tespit davası da açılabileceğinden davacının davasının, HMK.nun 115.Maddesi gereğince usulden reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.

Davacı şirket temsilcisi çek koçanının boş olarak ... tarafından gasp edildiğini istinaf aşamasında ileri sürmüş ise de ;bu halde de çeklerin kimin elinde olduğu bilindiğinden zayii nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır.Sonuç olarak, iptali istenen boş çek yapraklarının davacıya ait olması nedeniyle, davacının hesap sahibi konumunda olmasından dolayı, davacının aktif husumet ehliyeti olmadığı gerekçesiyle davanın reddine dair hüküm usul ve yasaya uygun bulunarak, davacı şirket temsilcisinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.