İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2018/31 K.2018/872

Davanın kabulune ilişkin hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili ; davacının ... Ltd. Şti. ne sözleşmeye istinaden kredi açıldığını ve kullandırıldığını, borcun ödenmemesi üzerine Beyoğlu .. Noterliği'nin 05/10/2015 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile borcun ferileriyle birlikte ödenmesinin borçlulara ihtar edildiğini,İstanbul .. İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyası ile 22.10.2015 tarihinde ilamsız icra takibi başlatıldığını, söz konusu çekten dolayı müvekkili bankanın yetkili hamili olduğunu, söz konusu çekler süresinde bankaya ibraz edilmediğinden ....Ltd. Şti.'nin kredi borcuna tahsilat sağlayamadığından çek keşidecisinin T.T.K.

732 maddesi gereğince sebepsiz zenginleştiğini, dava konusu 25/06/2015 keşide tarihli, 49.850-TL bedelli 10/05/2015 Keşide tarihli, 29.145-TL bedelli çekler toplamı 78.995-TL'nin davalıdan dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı cevap dilekçesinde; .... Ltd.

Şti.'nin sahibi .... ile aralarında ihtiyaca binaen para alışverişi bulunduğunu, aldığı paraya karşılık şahsına ait çeklerden verdiğini, bu çekleri kendisine verirken kendisinden aldığı parayı vadesinden önce ödeyeceğini, herhangi bir yere vermemesini talep ettiğini, onun da kabul etmekle birlikte çekleri ilgili bankadaki hesabına koyduğunu, kendisine tüm borcunu ödedikten sonra çekleri talep ettiğini, çekleri bankadaki hesabına koyduğunu geri almakta bir sıkıntı olmayacağını beyan ettiğini, çekin vadesi geldiğinde talimat yazarak banka şubesinin bilgisi dahilinde çekleri geri aldığını ve çeklerin takasa girmediğini,

müteaddit defalar çekleri istemesine rağmen çekleri geri alamadığını, banka ile kanuni takip sürecine girince de çeklere bankanın el koyduğunu beyan ettiğini, adı geçen firmaya herhangi bir borcunun bulunmadığını, bankayla borç ilişkisi bulunan firma yetkilisinin 29.145-TL'lik çek borcunun zaten çek kredisinden çıkarılıp BCH'a çevrildiğini beyan ettiğini, hülasa tüm işlemlerin davacı banka şubesi yetkililerinin bilgisi dahilinde olduğunu, açıkladığı gerekçelerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davacı hamil ile davalı arasında borç ilişkisi bulunmaması, çeklerin dava dışı şirket tarafından ciro edilerek tahsil edilmesi halinde adı geçen şirketin borcuna mahsup edilmek üzere davacı bankaya temlik cirosu ile devredildiği, dava dışı şirketin çekin yetkili hamil olması nedeniyle alacaklı olduğu, çek bedelleri tahsil edilip borçtan düşülmesi gerekirken çeklerin süresinde davacı bankaya ibraz edilmediği, davacının davasında haklı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yoluna başvuran davalı vekili; cironun takas için yapıldığını, bankanın hamil olmadığını, davacı bankanın iyi niyeti kötüye çevirerek takas için ciro edilerek verilen çekleri kendisine verilmiş gibi meşru hamil sıfatıyla sahibi olduğunu iddia ettiği, davacının kredi borçlarına mahsup edilmek üzere davacı bankaya temlik cirosu ile devredildiğini yazılı belge ile ispatı gerektiğini, dava dışı şirketin çeklerin bedellerini davalıdan tahsil ettiği için davacıya bankaya 25/06/2015 tarihli dilekçe ile çeklerin takastan çekilmesi talimatı verdiğini,

bankanın çekleri talimata binaen takastan çektiğini ,davalının çek bedellerini ödeyerek borcunu ifa ettiğini, sebepsiz zenginleşme iddialarının gerçek dışı olduğunu,taraflar arasında hukuki/ticari ilişki bulunmadığını,hükmün kaldırılarak, talep ve dava haklarının zamanaşımına uğradığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava TTK 732.madde uyarınca açılmış sebepsiz zenginleşme davasıdır. Davalı bu çekler karşılığı dava dışı alacaklıdan para aldığını; günü gelmeden ödediği; takas için bankaya verilen çeklerin banka tarafından iade edilmediğini; alacaklı tarafından verilen talimat üzerine; çeklerin yazdırılmadığını ileri sürmektedir. Dosyada çeklerin ön yüzü var ise de arka yüzü Dairemizce talep edilerek dosyaya konulmuştur. Mahkemece çeklerin temlik cirosu ile bankaya verildiği kabul edilmiş ise de bu konuda yeterli araştırma yapılmamıştır.

Davalı tarafından ayrıca çeklerin (BCH) hesabında kayıtlı bulunduğu, çeklerin takasa girmemesi için lehdarın talimat verdiğini ileri sürmüş ise de davalının bu savunmaları üzerinde durulmamış,dosyaya çeklerin arka yüzü hamilin cirosunun ne tür bir ciro olduğu incelenmeden cironun temlik cirosu olduğu kabul edilerek davanın kabulune karar verilmiştir.

Davacı vekilinden çek tevdi bordrosu da istenerek,icra dosyasının bir sureti de dosyaya katılarak çeklerin borçlunun (BCH)cari hesabında kayıtlı olup olmadığı ,ayrıca dava dışı şirket tarafından çeklerin takasa girmemesi hususundaki talimatın bankacılık uygulamasında ne anlama geldiği çekte rehin cirosu caiz olmadığından, davacının yetkili hamil olup olup olmadığı hususunun belirlenmesi gerekmektedir.

Bu hususlar belirlenmeden, ciroları görmeden, temlik cirosu olduğunun kabulüyle hüküm kurulması nedeniyle hükmün HMK 353(1)a-6 kapsamında kaldığı; kabule göre de, talep edilmediği halde avans faizi hükmedilmesi yerinde olmadığından hükmün kaldırılarak dava yeniden görülmek üzere hükmü veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.