İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2019/1034 K.2019/809

İlk derece mahkemesince verilen 21/03/2019 tarihli ihtiyati haciz talebinin kısmen kabulüne ilişkin kararın ihtiyati haciz isteyen vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

TALEP

Alacaklı vekili, müvekkili bankanın Kartal Ticari Şubesi kredi müşterisi olan .... San. ve Tic.A.Ş. Lehine ....Tic.Ltd.Şti. , .... Tic.Ltd.Şti. ve ...'in müteselsil kefaletleriyle krediler kullandırıldığını, kredi borcunun ödenmemesi üzerine hesabın kat edildiğini ve ihtarname gönderildiğini, kefillerin genel kredi sözleşmesi uyarınca kredi alacaklarının tamamından müteselsil kefil sıfatı ile sorumlu olduğunu, 2.551.971,28-TL nakit, 76.630-TL gayrinakit olmak üzere toplam 2.626.601,28 -TL alacağının tahsili için İİK 257 hükmü gereği ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, talebin 2.551.971,28-TL nakit alacak bakımından kabulü ile bu miktar için ihtiyati haciz kararı verilmiş , gayri nakdi 74.630-TL çek yaprakları için alacak muaccel olmadığından bu kısım yönünden talebin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Alacaklı vekili; müvekkili bankanın alacağının hesabın katına ilişkin ihtarname düzenlemesi ile muaccel olduğunu, genel kredi ve teminat sözleşmeleri uyarınca müvekkili bankanın gayrinakit alacak bedellerinin depo talebinin yasal olduğunu, Yargıtay içtihatlarının da bu yönde olduğunu, yasa hükmü ve yerleşik Yargıtay içtihatları gereğince de ihtiyati haciz talebinin kabulü bakımından kanaat edilmiş olmasının yeterli olduğunu, 74.630-TL gayrinakit alacak yönünden talebin reddine dair verilen kararın kaldırılarak ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için İİK'nın 257.maddesindeki şartların oluşması gerekir. İİK'nın 257/1.maddesine göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı... ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. Mahkemece gayrinakit alacak bakımından ihtiyati haciz istemini reddetmiş,alacaklı vekili tarafından red edilen kısım bakımından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İstinaf incelemesi gayrinakit alacak için ihtiyati haciz kararı verilip verilemeyeceği hususuna ilişkindir.Konuya ilişkin Yargıtay İçtihatları Birleştirme Genel Kurulunun 27.12.2018 tarih 2016/1 esas 2017/6 karar sayılı ilamında "5941 sayılı kanunun 3.b maddesi uyarınca ;muhatap banka süresinde ibraz edilen çekin karşılığının bulunmaması halinde yasal sorumluluk miktarına kadar ödeme yapmak ,çekin kısmen karşılığının bulunması halinde de kalan meblağı tamamlamakla yükümlüdür.

Aynı madde de ödeme yükümlülüğü ile ilgili bu hususun ,hesap sahibi ile muhatap banka arasında çek defterinin teslimi sırasında yapılmış olan dönülemeyecek bir gayri nakdi kredi sözleşmesi hükmünde olduğu açıklanmıştır. Bu ödeme külfeti ,sözü edilen kanun gereğince bankalara yükletilmiş bulunduğundan ,borçlunun bankada ki mevduatının bankaca müşterisine verilen her çek yaprağı için için sorumluluk miktarı ile sınırlı olarak banka lehine rehinli olduğunun kabulü zorunludur.

Bankanın verdiği çek karnesinde bulunan her bir çek yaprağının kullanılıp kullanılmadığı özellikle 31.02.2020 tarihine kadar ,düzenleme tarihinden önce çekin ibrazının yasaklanmış olması nedeniyle çekte fiilen vadenin kabul edilmiş olması ,5941 sayılı kanunun geçici 3/5 maddesinde bankanın riskinin ancak kullanılan ve karşılıksız kalan çekler açısından sözkonusu olabileceği ,risk gerçekleşmemişse muaccel bir alacaktan sözedilemeyecektir.

Kanunen ödenmesi zorunlu meblağ ile ilgili olarak,banka ile lehdar veya müşteri araındaki sözleşmede ,risk gerçekleşmeden bankanın teminat mektubu veya karşılıksız çekle ilgili ileride ödenecek risk bedelini "depo ettirebileceği hükmü varsa ,depo etme yetkisinin ihtiyati haciz isteme yetkisini içerdiğini dolayısıyla bu durumda ihtiyati haciz verilebileceği görüşünde ise de hemen belirtmek gerekir ki ,ihtiyati haciz talep edebilmesi için kural olarak borcun vadesinin gelmiş istenebilir olması gerekir.

(İİK 257/1) o halde asıl sorun henüz tazmin edilmemiş teminat mektubu veya karşılıksız kalıp kalmayacağı henüz belli olmayan çeklerin kanuni karşılığı olan bedellerin banka tarafından istenip istenemeyeceği noktasındadır.Banka ile müşterisi arasında yapılan teminat mektubu veya çek hesabı açma sözleşmelerinde banka lehine "risk gerçekleşmeden teminat mektubu veya karşılıksız çek bedelinden bankanın ödemek zorunda kalacağı meblağın depo edilmesi yetkisi ,sözkonusu alacağın mevcut olduğunu göstermediği gibi ,istenebilir olduğunu da göstermez.

Esasen bankanın sözleşmeye bu şekilde bir hüküm koymakla riskten kaynaklanacak alacağını garanti altına almış olacağından ,özel hukuki koruma müessesesi olan ihtiyati hacze ihtiyacı kalmamaktadır."denilmiştir.

İlk derece mahkemesince gayrinakit alacak için gerekçesi yukarıda yazılı içtihadı birleştirme kararı uyarınca alacağın muaccel olmadığı gerekçesiyle ihtiyati haciz isteminin reddine karar verilmesinde isabetsizlik olmadığından alacaklı banka vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.