İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2019/1142 K.2019/811

İlk derece mahkemesince verilen hükmün taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkili şirket ile davalı şirket arasında taşıma hizmetinden kaynaklanan açık hesap alacağı bulunduğunu, davalı şirketin açık hesaptan kaynaklanan borcunu ödemediğini, bunun üzerine İstanbul ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını,haksız yere itiraz edildiğini ve takibin durdurulduğu belirtilerek, 2.078,22-euro alacağın faizi ile birlikte tahsili için davalı şirketin itirazının iptali ve takibin devamı ve davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, müvekkilinin ticaret sicilinde kayıtlı olan adresinin Mersin olduğunu, taraflar arasında yetkiye ilişkin bir yetki sözleşmesi bulunmadığını, bu itibarla genel yetki kuralı gereği, davalının adresinin bulunduğu Mersin İcra Daireleri ile Mahkemelerinin yetkili olduğunu ,icra dairesinin yetkisine de itiraz ettiklerini belirterek yetki itirazında bulunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, bir dava için birden fazla (genel ve özel) yetkili mahkeme varsa, davacının bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahip olduğu, davacının, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirisinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açar ise, o zaman seçme hakkının davalıya geçeceğini,davalının ikametgahının mersin olduğu, mahkemenin yetkili olmadığı gerekçesiyle; açılan davanın HMK'nun 114/1-(ç) maddesinde belirtilen dava şartı noksanlığı nedeniyle usulen reddine, mahkemenin yetkisizliğine, yasal iki haftalık sürede talepte bulunulduğunda dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

1-Davacı vekili; davaya konu icra takibinin açık hesaptan kaynaklanan 2.078,22-euro alacağı bulunduğunu, faturaların euro cinsinden keşide edilmekte olduğunu, davalı tarafından euro olarak veya ödeme tarihindeki euro satış kuru üzerinden ödendiğini,2.076,23- Euro eksik ödeme yapıldığını, müvekkili şirketçe davalı tarafa yapılan başvuruların sonuçsuz kaldığını,davalının açık hesaptan kaynaklanan borcunu ödemediğini, alacağın para borcu niteliğinde olup, TBK nun 89/1 maddesi uyarınca alacaklının ikametgahında ödenmesi gerektiğini belirterek,kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.2-Davalı vekili.

İcra Dairesi'ne yaptıkları itirazda ve cevap dilekçesinde İstanbul İcra Dairesi'nde yapılan takibe yetki itirazında bulunduklarını, yetkili icra dairesinin Mersin İcra Dairesi olduğunu,yetkili İcra Müdürlüğü'nde yapılmış bir icra takibi bulunmadığından davanın dava şartı yokluğu sebebiyle reddi gerekir iken verilen yetkisizlik kararının hatalı olduğunu, yetkisiz icra dairesinde yapılan icra takibine karşı itirazın iptali davasında verilecek kararın dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddine karar vermekten ibaret olduğunu , kararın kaldırılmasına, dava şartı yokluğu yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Yetkili icra dairesi. İİK’nun 50/1 maddesi yollamasıyla HMK’nun yetkiye ilişkin hükümlerine göre belirlenir. HMK 6. maddesi gereği genel yetkili mahkeme ve icra dairesi davalı borçlunun yerleşim yeri mahkeme icra dairesidir. Sözleşmeden kaynaklanan davalarda HMK’unun 10. maddesi gereğince borcun ifa yeri mahkemesi de yetkilidir. 6098 sayılı TBK ‘unun 89/1 maddesi uyarınca aksine bir anlaşma yoksa para borçları alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilir.

Buna göre icra takibinin davalı borçlunun yerleşim yeri icra dairesinde yapılabileceği gibi özel yetki kuralı gereği dava konusu alacak para alacağı olduğundan alacaklının yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki icra dairesinde de yapılabilir. Davalı borçlunun icra dairesinin yetkisine de itiraz ettiği davalı vekilince aşamalarda bildirilmiştir.

Hem icra dairesinin yetkisine hem de mahkemenin yetkisine itiraz edilmesi halinde öncelikle icra dairesinin yetkisine itiraz incelenerek ,itirazın iptali davasının dinlenebilmesi için öncelikle yetkili icra dairesinde yapılmış bir takip gerektiği ve bu hususun HMK 114/2 maddesi uyarınca dava şartı olduğu , yetkili icra dairesinde yapılmış bir takip bulunmaması halinde ,

itirazın iptali davasının yetkili icra dairesinde takip yapılmış olması dava şartı yokluğundan HMK 115/2 maddesi gereği reddine karar verilmesi gerekmektedir.Buna göre öncelikle icra dosyası getirtilerek icra dairesinin yetkisine itiraz bulunup bulunmadığı belirlenerek dava şartının mevcut olup olmadığı yönünden inceleme yapılmalıdır.

Davacı alacaklının yerleşim yeri Başakşehir olup ,bağlı bulunduğu Küçükçekmece İcra Dairelerinde takip yapılabileceği gibi ,davalı-borçlunun yerleşim yeri olan Mersin İcra Dairelerinde de takip yapılabilecektir.Dava açarken ve icra takibi başlatılırken seçimlik yetki kapsamında birden fazla mahkeme ve icra dairesinin yetkili olması halinde seçim hakkı davacı alacaklı da olup davacı alacaklı seçim hakkını yetkisiz bir icra dairesinde kullanmış ise seçim hakkı davalı borçluya geçecektir.Davacı vekili TBK 89/1 gereği mahkemenin yetkili olduğunu ileri sürmekte ise de alacaklının yerleşim yerinin İstanbul Mahkemelerinin yargı alanında

olmadığından bu hususa yönelik istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.Ancak öncelikle icra dairesinin yetkisine itirazın halli gerektiğinden,taraf vekillerinin istinaf başvurularının kabulü ile icra dairesinin yetkisine itiraz karara bağlanmak üzere yetkisizlik nedeniyle dava dilekçesinin usulden reddine ilişkin kararın kaldırılmasına dava şartı incelenmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.